I CSK 582/23 · Sąd Najwyższy

I CSK 582/23 POSTANOWIENIE 18 czerwca 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz na posiedzeniu niejawnym 18 czerwca 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Siedlce‎z udziałem Gminy Zbuczyn, A. P., M. S., J. Ł., T. J., J. J., R. D., J. J., C. D., W. D., A. O., C. C., T. O., M. C., D. Ż., A. B., T. C., M. K., A. J., J. D., I. J., D. Ł., J. K., M. F., Ł. D., M. D., M. F., J. F. i K. D.‎o zasiedzenie,‎na skutek skargi kasacyjnej C. C.‎od postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach‎z 9 sierpnia 2022 r., V Ca 977/21, 1.odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2.stwierdza że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania kasacyjnego związane ze swoim udziałem ‎w sprawie.

UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z 9 sierpnia 2022 r., Sąd Okręgowy w Siedlcach, ‎w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa Siedlce z udziałem Gminy Zbuczyn, J. F., M. F., A. P., M. S., J. Ł., T. J., J. J., W. D., J. J., C. D., W. D., A. O., C. C., T. O., M. C., D. Ż., A. B., T. C., M. K., A. J., J. D., I. J., D. Ł., J. K., M. F., o stwierdzenie zasiedzenia, na skutek apelacji uczestnika C. C. od postanowienia Sądu Rejonowego ‎w Siedlcach z 7 października 2021 r., zmienił zaskarżone postanowienie ‎w punkcie I tylko w ten sposób, że datę nabycia przez Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Siedlce przez zasiedzenie własności nieruchomości leśnych, oznaczonych numerami ewidencyjnymi 909 o powierzchni 21,0419 ha, 997 o powierzchni 2,0368 ha, 1036 o powierzchni 2,2393 ha, położonych w miejscowości S., dla których Sąd Rejonowy w Siedlcach VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą Kw nr […] ustalił na dzień 27 kwietnia 2007 r. (pkt 1), w pozostałym zakresie apelację oddalił (pkt 2) i orzekł o kosztach postępowania (pkt 3).2.

Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiódł uczestnik C. C., zaskarżając to postanowienie w całości.3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Nakładając na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

Tak więc, nie w każdej sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie.6. Skarga kasacyjna uczestnika postępowania nie zawiera argumentów dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi powołana przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.7.

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance oczywistej jej zasadności oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym ‎w judykaturze, że skarżący musi przedstawić dokładny wywód, na czym – jego zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo).

Skarżący, przedstawiając – jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej „oczywiste naruszenie prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter tego naruszenia (zob. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20).8. W przedmiotowej sprawie nie została, według prezentowanego powyżej sposobu, wykazana przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie zawiera jednoznacznego wskazania, na czym - zdaniem skarżącego - polegać ma wadliwość zaskarżonego orzeczenia, mająca przesądzać o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Skarżący podnosi, że na podstawie doświadczeń życiowych mógł się obawiać podejmowania działań zmierzających do odzyskania utraconej własności w okresie PRL. Nie wskazał jednak jednoznacznie, jaki przepis prawa miał zostać naruszony przez Sąd Okręgowy, na czym naruszenie to miało polegać i dlaczego, w ocenie skarżącego, doprowadziło do wydania nieprawidłowego orzeczenia. Na marginesie można zauważyć, że w ocenie Sądu Najwyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane ‎z rażącym naruszeniem prawa materialnego albo procesowego.9.

Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).10. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. [SOP](r.g.) ‎