I CSK 5703/22 · Sąd Najwyższy

I CSK 5703/22 POSTANOWIENIE 10 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk na posiedzeniu niejawnym 10 maja 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z wniosku H. S. i J. S. ‎z udziałem Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Gliwice i T. spółki akcyjnej w K. ‎o zasiedzenie służebności gruntowej,‎na skutek skargi kasacyjnej H. S. i J. S.‎od postanowienia Sądu Okręgowego w Gliwicach‎z 13 kwietnia 2022 r., III Ca 153/21, I. odrzuca skargę kasacyjną; II. zasądza solidarnie od wnioskodawców H. S. i J. S. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 13 kwietnia 2022 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach po rozpoznaniu apelacji uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach ‎z 18 grudnia 2020 roku sprostował komparycję zaskarżonego postanowienia (pkt 1.), zmienił je w pkt. 1 i 3 oddalając wniosek o zasiedzenie służebności gruntowej ‎i rozstrzygając o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego (pkt 2.) i zasądził od wnioskodawców na rzecz uczestnika koszty postępowania odwoławczego (pkt 3.).Powyższe postanowienie zostało w zakresie rozstrzygnięć z pkt 2. i 3. zaskarżone skargą kasacyjną przez wnioskodawców, którzy domagali się ,,uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej części i rozstrzygnięcia co do istoty”.Uczestnik T. spółka akcyjna w K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania ewentualnie o oddalenie skargi i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.Uczestnik Skarb Państwa – Prezydent Miasta Gliwice, reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł w pierwszej kolejności o jej odrzucenie i o zasądzenie od wnioskodawców kosztów postępowania kasacyjnego, a na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku - o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania ewentualnie o jej oddalenie oraz – w przypadku każdego z tych rozstrzygnięć - o zasądzenie od wnioskodawców kosztów postępowania kasacyjnego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna wnioskodawców podlega odrzuceniu jako obarczona nieusuwalnym brakiem konstrukcyjnym (art. 3986 § 3 k.p.c.).Wskazany przez wnioskodawców zakres zaskarżenia nie pozostaje w korelacji ze sformułowanymi w skardze wioskami.

Zgodnie z art. 3984 § 1 k.p.c. do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej należy m.in. wskazanie czy orzeczenie, od którego jest wniesiona skarga, zostało zaskarżone w całości czy w części (pkt 1), a także sformułowanie wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (pkt 3). Zamieszczenie w skardze kasacyjnej wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z pominięciem oznaczenia zakresu żądanego uchylenia lub zmiany stanowi istotną wadę skutkującą odrzuceniem skargi a limine (zob. postanowienia SN: z 26 września 2022 r., I CSK 1563/22; z 23 sierpnia 2012 r., III CSK 161/12; z 8 maja 2008 r., V CZ 26/08, z 19 marca 2009 r., II UZ 9/09, z 24 marca 2024 r., I CSK 653/23; z 20 grudnia 2023 r., I CSK 2389/23).W skardze kasacyjnej wnioskodawcy zaskarżając postanowienie sądu drugiej instancji, nie sprecyzowali wniosku o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Wadliwie sformułowali również wniosek ewentualny. Określenie zakresu zaskarżenia oraz wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia stanowi przedmiot odrębnych wymogów formalnych skargi kasacyjnej, co oznacza, że strona powinna w obu tych kwestiach odrębnie sformułować własne stanowisko (zob. postanowienia SN z: 15 września 2020 r., V CSK 116/20, 24 marca 2024 r., I CSK 653/23). Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, wnoszonym od orzeczenia, które jest już prawomocne. Oznacza to, że jakakolwiek ingerencja w treść rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji musi być poprzedzona formalnym uchyleniem zaskarżonego wyroku (postanowienia co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym), w całości lub w części, stosownie do żądanego zakresu uchylenia.

Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku musi być skorelowany z żądaniem uchylenia wyroku (w całości lub w części). Brak takiej korelacji skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej (zob. postanowienia SN: z 12 października 2007 r., V CSK 309/07; z 23 sierpnia 2012 r., III CSK 161/12; z 21 kwietnia 2021 r., IV CSK 58/21, z 24 marca 2024 r., I CSK 653/23). Skarżący w skardze kasacyjnej nie wskazali zakresu żądanego uchylenia postanowienia Sądu Okręgowego, co jest o tyle istotne, że orzeczenie to zostało zaskarżone jedynie częściowo. W szczególności wniosek o ,,uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (…)" nie może być ani utożsamiany z żądaniem uchylenia orzeczenia Sądu drugiej instancji w określonej części, ani uzupełniany założeniem, że zakres żądanego uchylenia odpowiada wskazanemu przez stronę zakresowi zaskarżenia orzeczenia skargą kasacyjną, tym bardziej wobec złożoności zaskarżonego orzeczenia.Z tych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. Rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy miał na uwadze, że jedynie uczestnik Skarb Państwa wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej wnioskodawców i o zasądzenie w związku z tym kosztów postępowania kasacyjnego.

Podstawę prawną orzeczenia w tym przedmiocie stanowi art. 98 § 1 w zw. z art. 99 k.p.c., art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 762 z późn. zm.) i przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.).[SOP][ms] ‎