I CSK 557/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 557/10

POSTANOWIENIE

Dnia 31 marca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z powództwa M. W.-D.

przeciwko A. D.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 marca 2011 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 17 marca 2010 r., sygn. Akt […],

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 17 marca 2010 r. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu

Okręgowego w W., którym oddalono powództwo główne (o zapłatę 100 000 zł) i

uwzględniono w całości powództwo wzajemne (o zapłatę 44 648,98 zł), w ten

sposób, że oddalił także powództwo wzajemne, oddalił w pozostałej części apelację

powódki (pozwanej wzajemnej) i zniósł wzajemnie koszty procesu stron za

instancję odwoławczą. Zaskarżając wyrok w części oddalającej apelację,

pełnomocnik powódki (pozwanej wzajemnej), wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej

oparł – jak wskazuje treść uzasadnienia wniosku – na przesłance przewidzianej w

art. 3981 § 1 pkt 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga

kasacyjna

jest

nadzwyczajnym

środkiem

zaskarżenia

funkcjonującym na rzecz państwa, a więc w interesie publicznym. Stoi ona przede

wszystkim na straży wykonywania prawa oraz jego jednolitej wykładni. Interes

prywatny uwzględnia zaś tylko na tyle, na ile może się on stać podłożem

zaspokojenia interesu ogólnego. Sąd Najwyższy już w okresie obowiązywania

kasacji, będącej zwyczajnym środkiem odwoławczym, podkreślał, że podstawowym

celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez

zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa

i jursprudencji (postanowienie z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000,

nr 7-8, poz. 147).

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania

przewidzianego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie

przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację

publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd

Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej

ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą

być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne.

Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, nie jest trzecią instancją

sądową. Sąd kasacyjny nie sądzi sprawy, lecz rozpoznaje

skargę kasacyjną

w interesie publicznym, wyjaśniając istotne zagadnienie prawne, dokonując

wykładni

przepisów

budzących

poważne

wątpliwości

lub

wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów bądź usuwając z obrotu prawnego orzeczenia

wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwe.

Dlatego nie każda skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania.

Ograniczenia środków zaskarżenia są znane współcześnie w różnych

ustawodawstwach. Są one zgodne z zaleceniami Rady Europy, które zmierzają do

ograniczenia

liczby

instancji

oraz

zezwalają

na

wprowadzenie

środków

ograniczających dostęp do sądu najwyższego szczebla. W judykaturze Sądu

Najwyższego,

odwołującej

się

do

orzecznictwa

Europejskiego

Trybunału

Praw Człowieka, już w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone

stanowisko, iż ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest

sprzeczne ani z Konstytucją, ani z postanowieniami wiążących Polskę konwencji

międzynarodowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia

1998 r., I PZ 54/97, OSNAPUS 1999, nr 3, poz. 92, postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 29 grudnia 1998 r., I PZ 67/98, OSNAPUS 2000, nr 2, poz. 65

oraz uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia

17 stycznia 2001 r. III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53). Takie stanowisko

wyraził również Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego

z dnia 10 lipca 2000 r., SK 12/99, OTK Zbiór Urzędowy 2000, nr 5, poz. 14).

W niniejszej sprawie nie zachodzi wskazana we wniosku przesłanka

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w postaci potrzeby wykładni przepisów

prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów. Odwołanie się do tej przesłani przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania wymaga – jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia

15 października 2002 r., II CZ 102/02 (niepubl.) – wykazania, że określony przepis

prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni bądź

niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności

w orzecznictwie. Skarżąca nie przedstawiła przekonujących argumentów, że tak

rozumianej omawianej przesłance przyjęcia skargi kasacyjne do rozpoznania

odpowiada kwestia dotycząca „wykładni art. 3581 § 3 k.c. co do kryteriów oceny

istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza oraz wykładni art. 228 § 1 w związku z art.

278 § 1 k.p.c. i art. 217 § 2 i 227 w związku z art. 382 i 391 § 1 k.p.c., tj. ustalenia,

czy ww. przepisy pozwalają Sądowi w przypadkach konieczności ustalenia,

czy zaistniała istotna zmiana siły nabywczej pieniądza nie przeprowadzać dowodu

z opinii biegłego na wskazaną okoliczność”. Skarżąca nie wykazała zwłaszcza,

że interpretacja tych przepisów budzi we skazanym zakresie poważna wątpliwości,

tj. dotyczy problemu nierozwiązanego w doktrynie i różnie rozstrzyganego

w judykaturze.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia (art. 3989 § 2 k.p.c.).