I CSK 5479/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 5479/22 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela w sprawie z powództwa G. B. i E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. ‎przeciwko L. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej w J. ‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym 10 stycznia 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie,‎na skutek skargi kasacyjnej pozwanego‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu ‎z 15 lipca 2021 r., sygn. akt I AGa 108/20, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

H. i inni spółka jawna w likwidacji z siedzibą w W. (obecnie E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.) wniosła o zasądzenie od L. sp. z o.o. sp. k. kwoty 1 281 903,41 zł wraz z odsetkami naliczanymi od 17 stycznia 2012 r. do dnia zapłaty oraz kwoty 1 384 000,60 zł. Wyrokiem z 13 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił powództwo. Wyrokiem z 15 lipca 2021 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1 281 903,41 zł z ustawowymi odsetkami od 17 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2015 r. i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty oraz oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt I), a także oddalił apelację w pozostałym zakresie (pkt II).

W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. W ocenie skarżącego, w odniesieniu do podstawy kasacyjnej w postaci naruszenia prawa materialnego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie, czy przepis art. 15 ust. 4 u.z.n.k. daje podstawę do uznania za czyn nieuczciwej konkurencji takiego mechanizmu gospodarczego w relacji właściciel sieci sklepów - dostawca towaru, który polega na doliczeniu do uzgodnionej z dostawcą rzeczywistej ceny jednostkowej netto towaru określonej wartości pieniężnej nazwanej „rabatem zwrotnym”, a następnie, po dokonaniu sprzedaży, w określonych cyklicznych odstępach czasu - rozliczenia tego wcześniej doliczonego „rabatu zwrotnego” poprzez skompensowanie jego zbiorczej wysokości z ceną sprzedaży, przy założeniu, iż mechanizm taki jest ekonomicznie neutralny (nie stanowi obciążenia dla dostawcy), a ponadto jest uzasadniony ważnym interesem gospodarczym (tajemnicą przedsiębiorstwa) odbiorcy towaru.

Zdaniem pozwanego, w odniesieniu do podstawy kasacyjnej w postaci naruszenia przepisów postępowania, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).

W uzasadnieniu nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Wywód prawny uzasadniający istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc cechującego się nowością i dotychczas niewyjaśnionego w orzecznictwie powinien bowiem wskazywać na wątpliwości kwalifikowane, a nie zwykłe, które mogą być rozstrzygnięte przez sąd powszechny w toku rozpoznawania sprawy (zob. postanowienie SN z 26 września 2019 r., I CSK 228/19). Takich wątpliwości skarga kasacyjna nie zawiera.

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r.

I UK 285/07). W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w sądzie drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.