I CSK 5476/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 5476/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Łochowski w sprawie z wniosku M. S.‎z udziałem L. S.‎o podział majątku wspólnego,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 grudnia 2022 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego we Włocławku‎z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt I 1 Ca 379/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od L. S. na rzecz M. S. kwotę 5400 ( pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Uczestnik postępowania L. S. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego we Włocławku z 31 marca 2022 r., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim z 25 czerwca 2021 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania innemu Sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w związku z zarzutami naruszenia przepisów, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącego Sąd drugiej instancji nie dopełnił wymagań stawianych mu w art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 i art. 382 k.p.c., odniósł się do większości zarzutów apelacyjnych w lakoniczny sposób oraz powielił argumentację Sądu pierwszej instancji, uznając poczynione przez ten Sąd ustalenia prawne za prawidłowe. W odpowiedzi na skargę wnioskodawczyni wnosiła o oddalenie skargi kasacyjnej do oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone nią orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, i z 17 października 2001 r., I PKN 157/01). Skarżący powinien wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, widoczną prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienie Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2009 r., II PK 223/09).

Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze skargi (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09). Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z motywami zaskarżonego postanowienia nie pozwala stwierdzić, żeby spełniona została przesłanka, na którą powołuje się uczestnik. Po pierwsze, skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wskazał w sposób jednoznaczny przepisów prawa materialnego, które Sąd Okręgowy miałby w oczywisty sposób naruszyć (k. 3-5 skargi kasacyjnej).

Po drugie, oparcie skargi kasacyjnej wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowanie nie pozwala na uznanie, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Skarżący w kontekście oczywistej zasadności skargi wskazuje tylko na naruszenie art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 i art. 382 k.p.c. Jednak zgodnie z art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, który ocenia się przez odniesienie konkretnego rozstrzygnięcia do podstawy materialnoprawnej orzeczenia co do istoty sprawy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 16 kwietnia 2019 r., I PK 115/18; z 21 grudnia 2021 r., IV CSK 615/21; z 31 sierpnia 2022 r., I CSK 3676/22).

Oczywista zasadność skargi determinuje więc konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia, wynikającą z naruszenia przepisów prawa materialnego. Zatem oparcie argumentacji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania tylko na naruszeniu przepisów postępowania – w przypadku zaskarżenia orzeczenia co do istoty sprawy – jest niewystarczające, nie pozwala bowiem na stwierdzenie, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Po trzecie, od 7 listopada 2019 r. (zob. ustawę z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw;

Dz.U. z 2019 r. poz. 1469 ze zm.) treść uzasadnienia postanowienia sądu drugiej instancji rozstrzygającego apelację jest w wyczerpujący sposób uregulowana w art. 387 § 21 k.p.c. Przepis ten ma zastosowanie do uzasadniania orzeczeń wydanych od 7 listopada 2019 r., także w razie wszczęcia postępowania przed tym dniem (zob. art. 9 ust. 2 ustawy z 4 lipca 2019 r.). Sąd drugiej instancji może zatem na płaszczyźnie konstrukcji uzasadnienia orzeczenia dopuścić się jedynie naruszenia art. 387 § 21 k.p.c. (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 13 września 2022 r., II CSKP 709/22).

Artykuł 387 § 21 k.p.c. jest przepisem szczególnym względem art. 3271 k.p.c. Uszło uwadze skarżącego, że art. 328 § 2 k.p.c. aktualnie nie odnosi się w ogóle do treści uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji. Dotyczy bowiem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zatem również z tego względu oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na zarzucie naruszenia art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. trzeba uznać za chybione. Po czwarte, zasadnicza część argumentacji skarżącego zawarta we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zmierza do zakwestionowania dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny dowodów oraz poczynionych na tej podstawie ustaleń faktycznych.

Zawarty zaś w art. 3983 § 3 k.p.c. zakaz oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.) oznacza niedopuszczalność powoływania się przez skarżącego na wadliwość wyroku sądu drugiej instancji, polegającą na ustaleniu faktów lub niewłaściwie przeprowadzonej ocenie dowodów, również we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (postanowienie Sądu Najwyższego z 15 października 2020 r., IV CSK 136/20).

Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania a stosownie do art. 520 § 2 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 4 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.