I CSK 514/25 · Sąd Najwyższy

I CSK 514/25 POSTANOWIENIE 15 stycznia 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 15 stycznia 2026 r. w Warszawie‎w sprawie z wniosku R.G.‎z udziałem P.S.‎o stwierdzenie nabycia spadku,‎na skutek skargi kasacyjnej P.S.‎od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie‎z 21 czerwca 2024 r., IV Ca 553/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego P.S., pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu. (K.G.) UZASADNIENIEZgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów.

W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący P.S. powołał się istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do pytania, czy nieprawidłowe określenie w testamencie pokrewieństwa spadkodawcy wobec testatora można uznać za błąd w rozumieniu art. 945 § 1 pkt 2 k.c. Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa.

Problem ten powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14).Uzasadnienie wniosku nie spełniało powołanych wymagań.

Przytoczona we wniosku wątpliwość stanowiła tylko pozór zagadnienia prawnego, skarżący – stawiając pytanie – zmierzał bowiem w rzeczywistości do poddania ocenie Sądu Najwyższego prawidłowości własnego stanowiska wyrażonego przezeń wprost w zarzutach apelacji, którą oparto m.in. na twierdzeniu, że testament K.S. został sporządzony pod wpływem błędu w rozumieniu art. 945 § 1 pkt 2 k.c. Jasne jest natomiast, że zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nie może sprowadzać się do pytania o prawidłowość rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, względnie do postulatu poddania weryfikacji przez Sąd Najwyższy poglądu prawnego prezentowanego przez skarżącego w toku postępowania przed Sądami meriti.

Niezależnie od tego, zawarta we wniosku teza, jakoby relacje testatora z wnioskodawcą były „zawsze złe”, nie została udowodniona i nie została objęta podstawą faktyczną zaskarżonego postanowienia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Sama zaś okoliczność, że w spadkodawca, mając syna, określił w testamencie – powołanego do dziedziczenia i wskazanego z imienia i nazwiska oraz daty urodzenia pasierba – mianem syna, nie tłumaczy, na czym miałoby polegać stanowiące podłoże błędu mylne wyobrażenie spadkodawcy o rzeczywistości, które prowadziło do sporządzenia testamentu określonej treści (art. 945 § 1 pkt 2 k.c.).Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 520 § 3, art. 98 § 11, art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Paweł Grzegorczyk (K.G.)[SOP]‎