I CSK 507/25 · Sąd Najwyższy

Wyrokiem z 20 października 2021 r.

Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z 29 października 2021 r., zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.W odpowiedzi na skargę pozwana wniosła o odrzucenie skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie jej oddalenie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3984 § 1 k.p.c. do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej należy m.in. wskazanie czy orzeczenie, od którego jest wniesiona skarga, zostało zaskarżone w całości czy w części (pkt 1), a także sformułowanie wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (pkt 3).

Wyrokiem z 16 grudnia 2020 r.

Sygn. akt II CSK 406/20 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z wniosku K. R.‎przy uczestnictwie A. R., E.R.i Ł. R.‎o zniesienie współwłasności,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 czerwca 2021 r., 1. prostuje oczywistą omyłkę pisarską w komparycji postanowienia z dnia 19 marca 2021 r. w ten sposób, że w oznaczeniu przedmiotu sprawy wyraz "znieniesie" zastępuje słowem "zniesienie"; 2. prostuje oczywiste omyłki pisarskie w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 marca 2021 r. w ten sposób, że: - na stronie 2 (drugiej) zamiast oznaczenia przepisu "art. 3984 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c." wpisuje w obu miejscach "art. 3984 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c."; - na stronie 3 (trzeciej) zamiast oznaczenia przepisu "art. 3989 § 1 i 4 k.p.c." wpisuje "art. 3984 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c.". UZASADNIENIE

Strona pozwana, Bank spółka akcyjna w W., wywiodła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie ‎z 30 października 2023 r., wydanego w sprawie z powództwa K.S.‎i M.S.

Pozwany Bank S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 26 kwietnia 2023 r. Wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania uzasadnił występowaniem istotnych zagadnień prawnych oraz potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pozwany Bank S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 23 września 2022 r., zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego zmianę i orzeczenie do istoty sprawy przez oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 3851 § 1 i 2 k.c., w zakresie w jakim odnosi się on do skutków uznania postanowień umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi.

Wyrokiem z 24 maja 2024 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy z powództwa M.P. i J.P. przeciwko Bankowi S.A. w W. o ustalenie i zapłatę, oddalił apelację pozwanego i orzekł o kosztach procesu.Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu drugiej instancji w całości oraz wnosił m.in. o uchylenie tego wyroku oraz wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.W odpowiedzi powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pozwany Bank S.A. z siedzibą w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 28 stycznia 2022 r., którym oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z 19 lipca 2021 r., wydanego w sprawie z powództwa D. S. i E. S. o ustalenie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).Pozwany uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania występowaniem szeregu zagadnień prawnych oraz potrzebą dokonania wykładni art. 3851 § 1 k.c., budzącego rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych w zakresie pytania, czy może być uznane za postanowienie określające główne świadczenie stron postanowienie umowy kredytu indeksowanego, zgodnie z którym spłata rat kredytu wyrażonych w walucie obcej następuje w walucie krajowej, w wysokości ustalonej poprzez zastosowanie kursu sprzedaży z Tabeli Banku.Skarżący dostrzegł następujące zagadnienia prawne:a)Czy stwierdzenie bezskuteczności normy przeliczeniowej, określającej zasady ustalania wartości waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego (wskazanej w art. 69 pkt 4b prawa bankowego) zawartej przed 24 stycznia 2009 r., uwzględniając art. 385[1] § 2 k.c. zgodnie z którym strony są związane umową w pozostałym zakresie, prowadzi do:(i)utrzymania umowy w mocy i zachowania jej indeksowanego charakteru, przy uwzględnieniu normy dyspozytywnej bądź takiej, którą strony mogłyby przyjąć w drodze indywidualnych negocjacji, tj. przyjmując zasadę, że rozliczenia walutowego powinny być dokonywane w oparciu o kurs obiektywny (kurs średni Narodowego Banku Polskiego),(ii)przyjęcia, że bez normy przeliczeniowej umowa w dalszym ciągu może być wykonywana jako kredyt złotowy bez indeksacji do waluty obcej, jednocześnie oprocentowany w oparciu o stopy referencyjne właściwe dla waluty indeksacji,(iii)upadku tej umowy, w związku z jej niewykonalnością bądź przyjęciem, że norma przeliczeniowa kształtuje główne świadczenia stron, co jest skutkiem automatycznym w każdej sprawie, w której konsument wyraził tego rodzaju oczekiwanie w swoim żądaniu, nawet jeśli konsument błędnie pojmuje skutki upadku umowy (np. licząc, że nie będzie musiał spłacić kredytu),(iv)upadku tej umowy, z przyczyn wskazanych w pkt (iii) z tą jednak różnicą, że Sąd powinien zbadać, czy konsument wyraził swoją wolę unieważnienia umowy w sposób świadomy co do wszystkich skutków nieważności umowy.(b)Czy dopuszczalne jest w polskim porządku prawnym przyjęcie sankcji nieobowiązywania umowy, gdy art. 385[1] § 2 k.c. wprost stanowi, że strony są związane umową w pozostałym zakresie (tj. z wyłączeniem postanowienia uznanego za niedozwolone), a jeśli tak, to jak należy rozumieć sankcję nieobowiązywania umowy w rezultacie wyłączenia nieuczciwych warunków umownych, w szczególności, czy sankcja braku obowiązywania umowy jest równoznaczna z nieważnością bezwzględną i uzasadnia zastosowanie art. 58 § 1 k.c., czy też jest to sankcja unieważnialności, która może nastąpić jako rezultat konstytutywnego orzeczenia sądu?(c)Czy art. 385[1] § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 4 ust. 1 i art. 5 dyrektywy 93/13 EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.