I CSK 465/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 465/12

POSTANOWIENIE

Dnia 23 listopada 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z powództwa A. M., R. P., J. R., A. R., Z. M.-G., B. M. i K. M.

przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie M.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 listopada 2012 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 18 stycznia 2012 r.,

odmawia

przyjęcia

skargi

kasacyjnej

do

rozpoznania

i zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 3600

(trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

kasacyjnego.

Uzasadnienie

Według art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

pozostaje w zgodzie z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzanie

środków ograniczających dostęp do sądu najwyższego szczebla.

Pozwany Skarb Państwa uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania:

- występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego: czy Skarb

Państwa ponosi odpowiedzialność cywilną za niezgodnie z prawem decyzje

organów przedwojennego samorządu terytorialnego wydane przed wejściem

w życie ustawy o terenowych organach jednolitej władzy państwowej,

- potrzebą wykładni budzących poważne wątpliwości i wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów przepisów art. 361 § 2 i art. 363 § 2 k.c. oraz

art. 160 § 2 k.p.a. w aspekcie możliwości uwzględnienia przy rozstrzyganiu

o odszkodowaniu na rzecz osób pokrzywdzonych decyzją odmawiającą przyznania

własności czasowej do nieruchomości „dekretowej” późniejszego jej wywłaszczenia

jako tzw. przyczyny rezerwowej szkody.

Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawione zagadnienie prawne skarżący łączy z decyzją Prezydenta

Warszawy z dnia 18 lutego 1950 r. Uwzględniając tę okoliczność oraz przyjętą

przez Sąd Apelacyjny, niebudzącą wątpliwości wykładnię art. 32 ust. 2 ustawy

z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej

(Dz. U. nr 14, poz. 130), że przepis ten stanowił podstawę przejścia na Skarb

Państwa zarówno aktywów jak i pasywów samorządu terytorialnego, a także

biorąc pod uwagę to, iż zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r.

o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks

postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 4, poz. 8 ze zm.), roszczenie

o odszkodowanie przewidziane w art. 140 k.p.a. - oznaczonym później jako art. 160

k.p.a. - przysługiwało we wszystkich tych przypadkach, w których stwierdzenie

nieważności decyzji lub jej wydania z naruszeniem art. 137 § 1 - oznaczonego

później jako art. 156 k.p.a. - nastąpiło po wejściu w życie tej ustawy,

tj. poczynając od dnia 1 września 1980 r., nie powinna nasuwać wątpliwości

możliwość ponoszenia przez Skarb Państwa odpowiedzialności cywilnej za

niezgodne z prawem decyzje organów samorządu terytorialnego wydane przed

wejściem w życie ustawy o terenowych organach jednolitej władzy państwowej.

To czyni zbędnym rozstrzyganie przedstawionego zagadnienia prawnego.

Zbędna

jest

także

postulowana

przez

skarżącego

wykładnia

wskazanych przepisów pod kątem możliwości uwzględnienia w sprawie „przyczyny

rezerwowej”. Wystarcza w tym względzie wyjaśnienie zawarte w wyroku Sądu

Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2010 r., II CSK 544/09, że chociaż powołanie się

przez pozwanego na wystąpienie „przyczyny rezerwowej" jest co do zasady

dopuszczalne, to jednak możliwość taką należy wykluczyć gdy rzeczywiste

zachowanie się pozwanego stanowiło naruszenie norm mających zapobiegać

wyrządzonej szkodzie.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania, zaś o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął

zgodnie z art. 98 w związku z art. 108 i art. 398 21 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 i § 12 ust. 4

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowione z urzędu

(Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).