I CSK 442/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 442/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa Wyższej Szkoły Zawodowej […] w Ł.‎przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 marca 2016 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa […], ‎odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza ‎od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Powódka Wyższa Szkoła Zawodowa […] z siedzibą w Ł. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 12 grudnia 2014 r. oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 5 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił jej powództwo o zasądzenie od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego kwoty 5 000 000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych i orzekł o kosztach procesu. Ustalił, że Polska Komisja Akredytacyjna po przeprowadzonej w listopadzie 2008 r. wizytacji na Wydziale Chemii Stosowanej powoda stwierdziła w raporcie, że uczelnia rażąco nie spełnia warunków kształcenia na studiach inżynierskich.

Zastrzeżenia dotyczyły udziału przedmiotów technicznych w programie kształcenia, realizacji standardów kształcenia przez programy, dominującego udziału kształcenia w trybie przeładowanych czasowo studiów niestacjonarnych, niewystarczającej bazy lokalowej. Na skutek negatywnej oceny Komisji w sprawie jakości kształcenia na kierunku chemia, na poziomie inżynierskich studiów pierwszego stopnia, podtrzymanej mimo przedstawienia przez powoda opisu modernizacji programu, Komisja negatywnie zaopiniowała wniosek o przedłużenie pozwolenia na działalność uczelni.

W dniu 10 listopada 2009 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał decyzję o zawieszeniu Wydziałowi Chemii Stosowanej Wyższej Szkoły Zawodowej […] w Ł. uprawnień do prowadzenia na kierunku chemia inżynierskich studiów pierwszego stopnia. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją z dnia 10 listopada 2009 r. Powód nie złożył skargi do sądu administracyjnego. Po negatywnym zaopiniowaniu wniosku uczelni o przywrócenie uprawnień do prowadzenia kształcenia Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmówił w 2010 r. przywrócenia zawieszonego uprawnienia.

Kolejny wniosek o przywrócenie uprawnień uzyskał negatywną opinię Komisji na początku 2011 r. Dopiero w dniu 10 marca 2011 r., po złożeniu wyjaśnień i udzieleniu przez powoda dodatkowych informacji, Komisja zmieniła stanowisko i wydała pozytywną opinię, na podstawie której Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia 28 marca 2011 r. przywrócił powódce uprawnienie do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku chemia. Sądy obu instancji uznały, że działanie pozwanego mieściło się w granicach prawa, nie miało charakteru szykany i nie ma podstaw do uznania go za przejaw bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powódki.

Ponadto zgłoszone żądanie przynajmniej częściowo było przedawnione.W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła naruszenie prawa materialnego - art. 23 k.c., art. 4421 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. oraz art. 48 a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. prawo o szkolnictwie wyższym oraz uchybienie przepisom postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a dotyczyło art. 227 k.p.c., 385 k.p.c. oraz art. 224 § 1 k.p.c.We wnioskach powódka domagała się uchylenia wyroków obu Sądów i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie ich uchylenia i zmiany w drodze uwzględnienia powództwa, a ponadto zasądzenie kosztów postępowania za obydwie instancje.W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o nieprzyjęcie tej skargi do rozpoznania, względnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.Sąd Najwyższy zważył co następuje.Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron.

Realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowionego w art. 3989 k.p.c., w ramach którego Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występują przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania.Skarżąca wskazała, iż „rysuje się poważne zagadnienie prawne związane z odpowiedzialnością za naruszenia dóbr osobistych osoby prawnej dokonane przez uprawnioną i zobowiązaną przepisem prawnym osobę wydającą opinię, mającej znaczenie prawne i wiążącą inne osoby i organy administracji”, co uznać należy za uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wystąpieniem przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.Zagadnienie prawne uzasadniające wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno zostać sformułowane jako problem prawny do rozstrzygnięcia, z określeniem przepisów prawa, w związku z którymi powstał i wskazaniem powstających wątpliwości i argumentów, które przemawiają za rozbieżnymi stanowiskami.

Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do rozważenia, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem prawnym o istotnym charakterze (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2015 r., III PK 3/15, LEX 1747849). Zagadnienie prawne, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. musi mieć poważny, istotny i uniwersalny charakter. Powinno wywoływać zasadnicze kontrowersje lub rozbieżne oceny prawne i nie znaleźć dotąd rozstrzygnięcia w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Jednocześnie jego rozstrzygnięcie stanowić musi przesłankę prawidłowego osądzenia przedstawionej sprawy i przyczynić się do rozwoju judykatury.

Skarżąca tymczasem nie przedstawiła żadnego wywodu jurydycznego na poparcie wskazanego przez siebie problemu. Samo zagadnienie zostało już wcześniej wielokrotnie rozważane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, które częściowo powołał Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W związku z tym nie można się zgodzić, że sformułowany przez skarżącą problem stanowi istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie jej skargi kasacyjnej do rozpoznania.Okoliczności sprawy nie wskazują też, aby wystąpiły inne przesłanki przewidziane w art. 3989 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpatrzenia.Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z postanowień art. 39821 w zw. z art. 391 § 1, art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99 k.p.c. l.n