I CSK 431/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 431/12

POSTANOWIENIE

Dnia 22 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z wniosku H. Z.

przy uczestnictwie W. Z.

o podział majątku,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 lutego 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej uczestnika

od postanowienia Sądu Okręgowego w W.

z dnia 17 lutego 2012 r.,

odrzuca skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Uczestnik postępowania W. Z. zaskarżył skargą kasacyjną postanowienie

Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 lutego 2012 r., oddalające jego apelację od

postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 3 sierpnia 2011 r. wydanego w sprawie o

podział majątku wspólnego. Wspólność między małżonkami ustała w wyniku

rozwodu orzeczonego w 1998 r. Po uzgodnieniu przez byłych małżonków w toku

postępowania pierwszoinstancyjnego sposobu podziału majątku, sporne pozostało

jedynie rozliczenie nakładów uczestnika na majątek wspólny i kwestia rozłożenia

ewentualnej dopłaty dla wnioskodawczyni na raty. Sąd Rejonowy ustalił niesporny

skład majątku wspólnego i równe w nim udziały byłych małżonków. Oddalił wniosek

uczestnika o ustalenie, że został dokonany nakład z majątku wspólnego na majątek

wnioskodawczyni H. Z. w wysokości 10.000 USD, ustalił natomiast, że uczestnik

dokonał nakładu ze swego majątku odrębnego na majątek wspólny w kwocie

16.960 zł. Sąd Rejonowy dokonał podziału majątku wspólnego poprzez przyznanie

spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu oraz środków pieniężnych na

rachunkach bankowych uczestnikowi, a wnioskodawczyni nieruchomości gruntowej

w D. Zasądził ponadto od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę 79.582,72 zł

tytułem dopłaty do wartości jej udziału w majątku wspólnym, płatną w terminie 30

dni od daty uprawomocnienia się postanowienia, z ustawowymi odsetkami w

przypadku uchybienia terminowi jej płatności. Uczestnik w apelacji zakwestionował

jedynie nierozłożenie dopłaty na raty. Sąd odwoławczy podzielił jednak stanowisko

Sądu Rejonowego o niecelowości żądanego przez uczestnika sposobu uiszczenia

dopłaty, zwracając uwagę, że od ponad 4 lat powinien się on liczyć z koniecznością

uiszczenia dopłaty, że rozłożenia dopłaty na wieloletnie raty nie uzasadnia sytuacja

życiowa i materialna uczestnika, a ponadto, że ratalna spłata byłaby równoznaczna

z kredytowaniem go przez byłą żonę mimo, iż to on otrzymał najbardziej

wartościowy składnik majątku wspólnego.

Skargę kasacyjną uczestnik oparł na podstawie naruszenia prawa

materialnego, zarzucając niezastosowanie art. 212 § 3 k.c. w zw. z art. 1035 k.c.

i art. 46 k.r.o. prowadzące do odmowy rozłożenia raty kwoty 79.582,72 zł.

W konkluzji wniósł o uchylenie i zmianę zaskarżonego postanowienia

w całości poprzez orzeczenie o rozłożeniu kwoty w wysokości 79.582,72 zł,

zasądzonej na rzecz wnioskodawczyni tytułem dopłaty wartości jej udziału

w majątku wspólnym, na raty na okres 10 lat; ewentualnie o uchylenie w całości

zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi Okręgowemu w W.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawach o podział majątku wspólnego skarga kasacyjna jest

dopuszczalna wówczas, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa

od 150.000 zł (art. 5191 § 2 k.p.c.). Wprawdzie skarżący oznaczył w skardze

wartość przedmiotu zaskarżenia jako odpowiadającą całej wartości majątku

wspólnego, ustalonej w toku postępowania, jednak zarówno przedmiot, o którym

orzekał Sąd drugiej instancji na skutek apelacji uczestnika, jak też zarzuty i wnioski

skargi kasacyjnej jednoznacznie wskazują, że skarga kasacyjna odnosi się jedynie

do sposobu, w jaki skarżący ma uiścić należną wnioskodawczyni dopłatę.

Jakkolwiek określenie wartości przedmiotu zaskarżenia, który stanowi żądanie

rozłożenia świadczenia na raty, jest trudne do ekonomicznego ujęcia i powinno być

określone przez skarżącego (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia

1971 r., III CZP 95/70, OSNC 1971/6/96 i z dnia 21 czerwca 2012 r., III CZP 35/12,

Biul. SN 2012/6/10), jednak przyjąć należy, że wartość ta nie może przekraczać

rozmiaru świadczenia, które ma podlegać ratalnej spłacie. W tzw. sprawach

działowych do sądu należy nie tylko ustalenie

wartości majątku podlegającego

podziałowi, ale także wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego, co oznacza,

że Sąd Najwyższy nie jest związany wartością przedmiotu zaskarżenia podaną

w skardze kasacyjnej, która nie została sprawdzona przez sąd odwoławczy.

W niniejszej sprawie

rzeczywista wartość zaskarżenia nie jest wyższa od

79 582,72 zł, co oznacza, że nie sięga granicy, od której możliwe staje się

zaskarżenie postanowienia o podziale majątku wspólnego skargą kasacyjną.

W konsekwencji

skarga

kasacyjna

uczestnika

podlega

odrzuceniu

niedopuszczalna na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

jako

jw