I CSK 4023/24 · Sąd Najwyższy

I CSK 4023/24 POSTANOWIENIE 25 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 25 lutego 2026 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa J.C.‎przeciwko M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością ‎w W.‎o zapłatę,‎na skutek skargi kasacyjnej J.C.‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie‎z 22 listopada 2023 r., I ACa 990/19, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia powodowi do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. (P.H.)

UZASADNIENIE

Powód, J.C., wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 22 lipca 2023 r., wydanego w sprawie przeciwko M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę.Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący wskazał na oczywistą zasadność skargi polegającą na naruszeniu art. 117 § 5 k.p.c., art. 381 k.p.c. i braku zasięgnięcia opinii biegłych z zakresu urologii, seksuologii ‎i farmakologii. Powód przedstawił także istotne zagadnienie prawne, tj. „czy ‎w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie za szkodę i krzywdę wyrządzoną przez produkt farmaceutyczny winno znaleźć zastosowanie orzecznictwo Sądu Najwyższego wypracowane w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie za szkodę i krzywdę wyrządzoną na skutek błędu medycznego, jak w wyrokach z dnia 30 września 2020 r., IV CSK 64/19, i z dnia 5 kwietnia 2012 r., II CSK 402/11, ‎a więc jaka jest prawidłowa wykładnia art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c. w sprawach farmaceutycznych?”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa.

Zagadnienie prawne powinno przede wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob. postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., ‎III CZP 64/02, i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).

Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa.

Przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jaką jest jej oczywista zasadność, może dotyczyć jedynie przepisów prawa niepodlegających różnej wykładni i niepozostawiających sądowi swobody oceny. Chodzi przy tym ‎o wykładnię w oczywisty, dostrzegalny już prima facie sposób, sprzeczną ‎z jednolitą i ugruntowaną wykładnią skonkretyzowanego przepisu, przyjmowaną ‎w orzecznictwie i nauce prawa (zob. m.in. postanowienia SN: z 21 maja 2025 r., ‎I CSK 558/24; z 26 marca 2025 r., I CSK 3537/23; z 30 stycznia 2025 r., ‎I CSK 3814/23; z 31 grudnia 2024 r., I CSK 1853/23; z 20 listopada 2024 r., ‎I CSK 2892/23; z 14 września 2023 r., I CSK 518/23; z 27 lipca 2023 r., ‎I CSK 5328/22).Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że przesłanka ‎z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie została spełniona.

Powód pod pozorem oczywistej zasadności w istocie pyta o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego wyrażonego ‎w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. Przedstawił wyłącznie własne stanowisko, polemizując z niekorzystnym dla niego rozstrzygnięciem Sądu drugiej instancji.Podstawami skargi kasacyjnej nie mogą być objęte zarzuty błędnych ustaleń faktycznych i oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), więc nie można z odwołaniem się do nich kreować zagadnienia prawnego opartego na założeniu, że ‎w rzeczywistości miał miejsce stan faktyczny inny, niż ustalony przez sądy obu instancji, czyli inny, niż stanowiący podstawę rozstrzygnięcia.Nie jest rzeczą Sadu Najwyższego ustalanie stanu faktycznego i dopuszczanie w sprawie nowych dowodów.

Skarżący błędnie traktuje skargę kasacyjną jako trzecią instancję odwoławczą. Znamienne, że sądy obu instancji wyczerpująco i wnikliwie odniosły się do charakteru niepożądanego działania leku zażywanego przez powoda, prześledziły historię choroby oraz ustaliły ciąg zdarzeń przyczynowo - skutkowych. Nie ma racji skarżący, że odmowa przyznania pełnomocnika z urzędu spowodowała pozbawienie go prawa do obrony. Po pierwsze w toku sprawy mógł zaskarżyć taką decyzję. A ponadto przed Sądem pierwszej instancji powód był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaś jego sytuacja materialna znacząco i drastycznie się nie pogorszyła.W myśl art. 278 § 1 k.p.c. o potrzebie zasięgnięcia opinii biegłego rozstrzyga sąd.

Opinia biegłego nie ma w sprawie znaczenia rozstrzygającego i podlega ocenie jak każdy środek dowodowy. Przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, lecz określa przesłanki dopuszczenia takiego dowodu w sytuacji, gdy zgodnie z art. 6 k.c. i art. 232 zdanie pierwsze k.p.c. strona wnioskuje o jego przeprowadzenie, zaś rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych. Ustawodawca celowo użył w art. 278 § 1 k.p.c. sformułowania "może", podkreślając stosunkowo szeroki margines swobody dla sądu rozpoznającego sprawę, który może ocenić, czy w danym wypadku zachodzi potrzeba dopuszczenia dowodu z opinii biegłego (zob. wyrok SN ‎z 18 września 2025 r., II CSKP 883/23).Opinia biegłego ma na celu ułatwienie sądowi należytej oceny już zebranego w sprawie materiału wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne.

Nie może ona natomiast być sama w sobie być źródłem materiału faktycznego sprawy ani tym bardziej stanowić podstawy ustalenia okoliczności będących przedmiotem oceny biegłych. Ustalenie stanu faktycznego należy do sądu orzekającego, a biegli powinni udzielić odpowiedzi na konkretne pytania dostosowane do stanu faktycznego sprawy. Tak więc do dokonywania wszelkich ustaleń w procesie powołany jest sąd, a nie biegły. Sąd może, a czasami powinien korzystać z pomocy biegłego w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych, lecz biegły nie może wyręczać sądu w dokonywaniu ustaleń i ocen prawnych, do czego ani nie jest powołany, ani może nie mieć kwalifikacji.

Do biegłego należy wydanie opinii co do okoliczności będących przedmiotem dowodu. Natomiast ocena wniosków opinii wchodzi już w zakres stosowania prawa i należy do sądu. W efekcie opinia biegłego, tak jak każdy inny dowód, podlega ocenie sądu orzekającego zarówno co do jej zupełności i zgodności z wymaganiami formalnymi, jak i co do jej mocy przekonującej (zob. Postanowienie SN z 20 listopada 2025 r., I CSK 1936/25).Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w postaci nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Adam Doliwa‎ (P.H.)[SOP]