I CSK 3995/24 · Sąd Najwyższy

I CSK 6407/22 POSTANOWIENIE 6 grudnia 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym 6 grudnia 2023 r.

Uczestnik S.H. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z 5 maja 2021 r., zmieniającego postanowienie Sądu Rejonowego w Gorlicach z 12 marca 2020 r., przez uwzględnienie wniosku o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał się na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), wynikającą z niewłaściwego zastosowania art. 292 k.c. oraz art. 172 k.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia, chyba że interes publiczny wymaga merytorycznego rozpoznania tego środka (uchwała SN z 15 maja 2014 r.

Powód domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 172.674,32 zł z odsetkami od 30 lipca 2009 r., tytułem odprawy mieszkaniowej przysługującej mu na podstawie art.

Powodowie M. B. i M. B.1 wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 21 lutego 2022 r., którym oddalono ich apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 9 czerwca 2021 r. wydanego w sprawie przeciwko Bank S.A. z siedzibą w W. o ustalenie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).W niniejszej skardze oparto się na przyczynach przyjęcia skargi do rozpoznania wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Skarżący przedstawili następujące zagadnienia prawne:1) Czy wynikająca z umowy możliwość dowolnego kształtowania wysokości świadczenia strony przeciwnej w umowie kredytowej, w której zastosowano mechanizm indeksacji, w ramach którego ustalenie wysokości raty kredytu odbywa się w oparciu o jednostronną decyzję banku i nie podlega żadnym ograniczeniom unormowanym w umowie, godzi w zasadę swobody umów i jej ograniczenia wynikające z treści przepisu art. 3531 k.c. tj. naturę stosunku prawnego, ustawę i zasady współżycia społecznego? Jeżeli występujący w badanej w niniejszym postępowaniu umowie mechanizm indeksacji godzi w naturę stosunku prawnego lub ustawę lub zasady współżycia społecznego to czy w konsekwencji taka umowa powinna zostać uznana za nieważną w całości ex tunc na podstawie art. 58 § 1 w zw. z art. 3531 lub art. 58 § 2 w zw. art. 3531 k.c.?2) Czy można konsekwentnie i pozostając w spójności z systemem prawnym i normami aksjologicznymi utrzymywać, że w odniesieniu do konsumenta to samo postanowienie umowne jest sprzeczne z naturą stosunku prawnego (art. 3531 k.c.), narusza normy prawne, narusza równorzędność stron stosunku prawnego, zasady słuszności kontraktowej, uczciwości kupieckiej oraz inne normy obyczajowe i moralne oraz zasady słuszności tj. zasady współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.), a w stosunku do osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą nie jest sprzeczne z naturą stosunku prawnego, pozostaje w zgodzie z ogólnie przyjętymi wyżej wymienionymi normami moralnymi stanowiącymi zasady współżycia społecznego (w rozumieniu art. 58 § 2 k.c.) i mieści się w ramach zakreślonych dla granic swobody umów (art. 3531 k.c.)?3) Czy w kontekście uregulowania zawartego w art. 221 k.c. istnieje możliwość rozróżnienia statusu kredytobiorców będących małżonkami względem banku udzielającego kredytu konsolidacyjnego w taki sposób, że jeden z nich zostanie uznany za konsumenta, a drugi za przedsiębiorcę w ramach jednego stosunku prawnego zawartego na potrzeby realizacji wspólnego celu obojga kredytobiorców?4) Czy jako cel umowy mający świadczyć o konsumenckim czy też niekonsumenckim charakterze zobowiązania w rozumieniu art. 221 k.c. należy rozumieć przyczynę faktyczną, dla której umowę zawarto, czy też zadeklarowane w treści umowy przeznaczenie środków (celem była bowiem spłata długów i optymalizacja wysokości raty kredytu wnikająca z konsolidacji wszystkich zobowiązań, a nie nabycie dóbr materialnych na potrzeby mogące mieć związek z działalnością gospodarczą)?5) Czy można uznać powoływanie się przez kredytobiorcę będącego konsumentem na przysługiwanie mu ochrony prawnej wynikającej z art. 3851 §1 k.c. za wykorzystanie swoich uprawnień w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego lub dopuszczenie się nadużycia prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c. wobec banku, który stosował w formularzu umowy klauzule indeksacyjne, obecnie niemalże jednolicie uznawane przez sądy powszechne za abuzywne?W związku z przedstawionymi zagadnieniami skarżący dostrzegli również potrzebę dokonania wykładni art. 58 § 1 w zw. z art. 3531 k.c. oraz art. 58 § 2 w zw. z art. 3531 k.c. i art. 69 ust. 1 i ust. 2 pkt 4a p.b. oraz wskazali, że ze względu na naruszenie tychże przepisów, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał już, że powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. – zob. m.in. postanowienia SN z 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z 14 września 2012 r., I UK 218/12), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia SN z 8 maja 2015 r., III CZP 16/15, z 24 października 2012 r., I PK 129/12).

I CSK 3360/22 POSTANOWIENIE 31 maja 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 31 maja 2023 r.

Sygn. akt I CSK 5643/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Łochowski w sprawie z powództwa A. M. i A. M.1‎przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.‎o zapłatę i ustalenie,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 grudnia 2022 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie‎z dnia 11 lutego 2022 r., sygn. akt I ACa 644/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

Pozwany Bank w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku oddalającego apelację skarżącego w sprawie o zapłatę i ustalenie z powództwa K. R. i M. R.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jako pierwszą przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał potrzebę dokonania wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Wskazał przy tym na art. 4 ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13, art. 65, ‎art. 354, art. 358 § 2 i art. 3851 § 1 k.c., a także art. 69 ust. 3 pr.bank. i przedstawił wywód, z którego wynikało, że zdaniem pozwanego kierunek wykładni wspomnianych przepisów ma znaczenie dla oceny, czy łącząca strony umowa kredytu powiązanego z kursem franka szwajcarskiego może dalej wiązać, a jeśli tak, to na jakich zasadach.

Wyrokiem z 26 września 2025 r.