I CSK 3860/24 · Sąd Najwyższy

Wyrokiem z dnia 4 maja 2022r.

Wyrokiem z 23 czerwca 2022 r.

Wyrokiem z 10 października 2022 r.

Czy w przypadku uznania w wyniku kontroli incydentalnej obecnych w umowie o kredyt indeksowany kursem waluty obcej klauzul spreadowych nieokreślających głównego przedmiotu umowy, za niedozwolone (nieuczciwe) warunki umowne, prawidłowym jest przyjęcie nieważności całej umowy, skoro klauzule ryzyka walutowego, określające – zgodnie z jednolitym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – główny przedmiot tej umowy, nie stanowią niedozwolonych (nieuczciwych) warunków umownych?2) Czy w przypadku uznania w wyniku kontroli incydentalnej obecnych w umowie o kredyt indeksowany do waluty obcej klauzul odnoszących się do indeksacji kredytu kursem waluty obcej za niedozwolone (nieuczciwe) warunki umowne i w konsekwencji przyjęcia upadku umowy jako konsekwencji wyeliminowania z niej mechanizmu indeksacji, kierując się zasadą utrzymania umowy w mocy oraz mając na uwadze postulat przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby się on w przypadku braku nieuczciwych warunków umownych, prawidłowe jest odwołanie się, jako do podstawy dla określenia oprocentowania zobowiązań kredytowych wyrażonych w walucie polskiej, do stawki referencyjnej WIBOR, skoro w umowie wiążącej strony stawka ta występuje i jest ona definiowana jako odnosząca się do kredytów nieindeksowanych, wyrażonych w walucie polskiej?3) Czy wobec umożliwienia kredytobiorcom posiadającym kredyty denominowane lub indeksowane do waluty innej niż waluta polska dokonywania spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz dokonania przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w tej walucie na podstawie art. 69 ust. 3 pr.bank., wziąwszy pod uwagę aksjomat racjonalności krajowego ustawodawcy, uzasadnione jest przyjęcie, że kredyty denominowane lub indeksowane do waluty innej niż waluta polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich, skoro dokonanie przez kredytobiorcę spłaty raty kapitałowo-odsetkowej albo dokonanie przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w walucie, do której denominowany lub indeksowany jest kredyt, prowadzi do skutecznego spełnienia świadczenia wynikającego ze stosunku zobowiązaniowego w postaci umowy kredytu oraz zaspokojenia wierzyciela w osobie kredytodawcy, bez konieczności dokonywania jakichkolwiek przeliczeń bądź innych operacji walutowych wpłacanych przez kredytobiorcę środków w walucie innej, niż waluta krajowa? Skarżący wskazał również, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania z uwagi na naruszenie art. 367 § 3 k.p.c. w zw. z art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej:

Pozwany Bank S.A. w W (dalej: Bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu, oddalającego apelację skarżącego od wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego w sprawie z powództwa J.P. i R. P. o zapłatę.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jako pierwszą przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał potrzebę dokonania wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Podniósł przy tym, że wykładni wymagają art. 3851 § 1 i 2 k.c., w zakresie, w jakim odnoszą się one do skutków uznania postanowień umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi.

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 maja 2013 r.

Pozwany „A.” sp. z o.o. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 27 grudnia 2023 r., zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. I przez zmianę wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 21 kwietnia 2023 r. i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał, że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 484 § 2 k.c. w zakresie rozstrzygnięcia, czy w razie podniesienia zarzutu miarkowania kary umownej przez dłużnika i wskazania jako podstawy tego miarkowania braku szkody po stronie wierzyciela, obowiązek wykazania istnienia szkody spoczywa na wierzycielu, czy też to na dłużniku spoczywa ciężar udowodnienia, że wierzyciel szkody nie poniósł, a także czy w sytuacji, gdy to dłużnik nie udowodni braku istnienia szkody po stronie wierzyciela, może on skutecznie podnosić zarzut miarkowania kary umownej oparty o brak istnienia szkody po stronie wierzyciela.Ponadto skarżący powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnienia prawne:1) Czy sąd dokonując miarkowania kary umownej może, powołując się na uznanie sędziowskie, dokonać jej miarkowania w pełnym zakresie również w sytuacji, gdy nałożona przez wykonawcę robót budowlanych na podwykonawcę kara umowna stanowi transpozycję kary umownej nałożonej przez inwestora na wykonawcę, a jej przyczynę stanowią okoliczności leżące po stronie podwykonawcy? Czy w sytuacji, gdy nałożona na wykonawcę przez inwestora kara za zwłokę wynika z okoliczności zawinionych przez podwykonawcę, miarkowanie kary umownej nałożonej na podwykonawcę powinno zostać ograniczone wyłącznie do wysokości kary nałożonej wcześniej na wykonawcę?2) Czy w systemie apelacji pełnej sąd drugiej instancji rozpoznając wniesioną apelację powinien rozpoznać wszystkie zarzuty apelacyjne i rozpoznać sprawę na nowo, w tym rozpoznać, ocenić i odnieść się do oceny wszystkich dowodów, których błędna ocena została wykazana w apelacji? Czy odniesienie się przez sąd rozpoznający apelację do zarzutu dowolnej oceny kluczowych dokumentów przez wskazanie wyłącznie, że zarzut „jest chybiony” wypełnia obowiązek sądu w postaci rozpoznania zarzutu apelacyjnego?3) Czy biorąc pod uwagę obowiązek sądu drugiej instancji rozpoznania sprawy na nowo w postępowaniu apelacyjnym, w sytuacji gdy sąd drugiej instancji przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez sąd pierwszej instancji, a zarzuty apelacyjne dotyczą błędnej oceny dowodów i ustaleń faktycznych, sąd drugiej instancji jest uprawniony do ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku do wskazania, że przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez sąd pierwszej instancji bez odnoszenia się do podniesionych w apelacji zarzutów dotyczących błędnej oceny dowodów i ustaleń faktycznych?W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wnosił o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w orzecznictwie i na czym rozbieżność ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany ‎w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu postanowieniem z 6 grudnia 2022 r.

Pozwany […] S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 31 lipca 2023 r. Wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania uzasadnił występowaniem istotnych zagadnień prawnych oraz potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Powód J. R. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 czerwca 2019 r., wydanego w sprawie przeciwko T. S.A., P. .S.A. z siedzibą w W. oraz M. S.A. z siedzibą w Ł. o zapłatę.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).Skarżący powołał się na przesłankę oczywistej zasadności skargi, którą uzasadnił naruszeniem art. 442 § 1 k.c. oraz niezastosowaniem art. 822 § 4 i art. 805 § 1 k.c. ze względu na pominięcie faktu ubezpieczenia pozwanego P. S.A. oraz warunków umowy ubezpieczenia OC zawartej pomiędzy A. a P..Tak uzasadniony wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie mógł odnieść oczekiwanego skutku.

I CSK 291/23 POSTANOWIENIE 30 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela na posiedzeniu niejawnym 30 listopada 2023 r.