I CSK 380/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 380/06

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 stycznia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący)

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

SSN Iwona Koper

Protokolant Beata Rogalska

w sprawie z powództwa A. F.

przeciwko Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "S." w W.

o stwierdzenie nieważności uchwały nr 14/04 i uchylenie uchwały nr 17/04,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 10 stycznia 2007 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 27 czerwca 2006 r.,

uchyla

zaskarżony

Apelacyjnemu

do

wyrok

i

ponownego

sprawę

przekazuje

rozpoznania

kosztach postępowania kasacyjnego.

Sądowi

i orzeczenia

o

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 27 czerwca 2006 r. oddalił apelację

Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej S. od wyroku Sądu Okręgowego w W.,

którym ten Sąd stwierdził, że uchwała nr 14/04 XXI zebrania przedstawicieli tej

Spółdzielni podjęta dnia 18 września 2004 r. w przedmiocie zmiany § 19 jej statutu,

w zakresie, w jakim przewidziano bonifikaty z tytułu przekształcenia lokatorskiego

spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo

do lokalu, jest nieważna. U podłoża tego wyroku legło stanowisko, że przytoczone

unormowanie statutu oparto na art. 111 ust. 4 ustawy o spółdzielniach

mieszkaniowych uznanym przez Trybunał Konstytucyjny z niezgodny z Konstytucją.

Skarga kasacyjna pozwanej - oparta na obu podstawach z art. 398 3 § 1

k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 58 § 1 i 3 k.c., art. 316 § 1 k.p.c., art. 382

k.p.c., art. 391 § 1 w zw. z art. 328 § 2 k.p.c., a także art., 8 ust. 2, art. 178 ust. 1,

art. 188 i art.190 ust. 3 Konstytucji RP, i zmierza do uchylenia powyższego wyroku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Apelacyjny wyszedł z prawidłowego założenia, że uznanie przez

Trybunał Konstytucyjny przepisów ustawy za niezgodne z Konstytucją pozbawia

mocy obowiązującej także odpowiadające im unormowania statutów spółdzielni.

Statut osoby prawnej nie może bowiem zawierać unormowań niezgodnych

z prawem powszechnie obowiązującym, w tym i z Konstytucją. Sąd Apelacyjny,

podobnie jak Sąd Okręgowy, zaniechał jednak zbadania stanu prawnego

obowiązującego w chwili wyrokowania oraz ustalenia treści § 19 statutu po jego

zmianie uchwałą z dnia 18 września 2004 r. W wyniku zaś tego zaniechania

obydwa orzekające w niniejszej sprawie Sądy nie zajęły stanowiska w kwestii, czy

unormowanie statutu, w tym jego § 19, określające warunki nabycia spółdzielczego

własnościowego prawa do lokalu (prawa rzeczowego ograniczonego) jest

niezgodne z art. 111 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w brzmieniu

obowiązującym w chwili wyrokowania (nadanym przez ustawę z dnia 3 czerwca

2005 r., Dz.U. 2005, Nr 122, poz. 1024, zmieniającą ustawę o spółdzielniach

mieszkaniowych z dniem 22 lipca 2005 r.). Jedynie zaś w wypadku niezgodności

zaskarżonej uchwały z obowiązującym prawem w chwili orzekania byłyby podstawy

do uznania jej za nieważną.

Trzeba tu zauważyć, że art. 111 ust. 1 pkt 5, podobnie jak i art. 12 ust. 1 pkt

5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zawiera tzw. normę semiimperatywną,

tj. jednostronnie bezwzględnie obowiązującą, a więc dopuszczające statutowe

rozwiązania korzystniejsze dla członków. Uwaga ta odnosi się zarówno do

dotychczasowego, jak i przeszłych unormowań statutów skarżącej.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku.

jz