I CSK 331/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 331/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 lutego 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Barbara Myszka

SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)

Protokolant Ewa Krentzel

w sprawie z powództwa B. U. G.

przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Finansów

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 5 lutego 2009 r.,

skargi kasacyjnej powódki

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 5 marca 2008 r.,

oddala skargę kasacyjną i nie obciąża powódki kosztami

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2008 r. oddalił apelację powódki od

wyroku Sądu Okręgowego z dnia 18 grudnia 2006 r., oddalającego powództwo

o zapłatę kwoty 7 423 339,46 zł, dochodzonej na podstawie art. 354 § 1, art. 471

i 417 k.c. w związku z niewykupieniem obligacji skarbowych emitowanych w okresie

międzywojennym.

Z ustaleń stanowiących podstawę obu wyroków wynika, że powódka jest

właścicielką obligacji 4% pożyczki państwowej o łącznej nominalnej wartości

71 250 zł oraz obligacji 4 ½% pożyczki państwowej o łącznej wartości nominalnej

18 300 zł.

Obligacje 4% pożyczki zostały wyemitowane w dniu 15 maja 1936 r. na

mocy dekretu Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 14 stycznia 1936 r. o konwersji

państwowych pożyczek wewnętrznych (Dz. U. nr 3, poz. 10) oraz rozporządzenia

Ministra Skarbu z dnia 17 lutego 1936 r. o wypuszczeniu 4% pożyczki

konsolidacyjnej i warunkach konwersji państwowych pożyczek wewnętrznych

(Dz. U. nr 12, poz. 114). Podlegały one umorzeniu w drodze losowania w terminie

do dnia 15 maja 1982 r. Ich wykup miał następować w złotych polskich według

równowartości 900/5332 grama czystego złota za jednego złotego z nadpłatą

w wysokości 20% wartości nominalnej w ciągu pierwszych 10 lat okresu umorzenia

i 15% w ciągu następnych lat okresu umorzenia.

Obligacje 4 ½% pożyczki zostały wyemitowane na podstawie ustawy z dnia

7 kwietnia 1937 r. o konwersji i zamianie papierów emisyjnych państwowych,

samorządowych

i gwarantowanych przez Skarb Państwa,

wypuszczonych

w walutach obcych (Dz. U. nr 28, poz. 207) i na podstawie rozporządzenia Ministra

Skarbu z dnia 15 maja 1937 r. o warunkach konwersji i zamiany papierów

emisyjnych państwowych i samorządowych wypuszczonych w walutach obcych,

oraz o wypuszczeniu 4 ½% wewnętrznej pożyczki państwowej (Dz. U. nr 37, poz.

248). Ich umorzenie miało następować do dnia 1 lutego 1958 r. w drodze losowania

lub skupu z wolnej ręki. Do czasu wylosowania przynosiły one odsetki, 4 ½%

w stosunku rocznym, płatne za zwrotem kuponów odsetkowych.

Obligacje będące własnością powódki, podarowane jej przez ojca w 1947 r.,

nie zostały wylosowane do umorzenia, ani wykupione przez Skarb Państwa.

Losowania przewidziane w warunkach emisji obligacji nie odbywały się ani podczas

drugiej wojny światowej, ani po jej zakończeniu.

Sąd

Apelacyjny

podzielił

pogląd

Sądu

Okręgowego

o

zasadności

podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia o wykup

obligacji, jak też roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem

niedozwolonym strony pozwanej. Poza tym uznał – powołując się m.in. na wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2005 r., III CZP 82/05 (OSNC 2006, nr 9,

poz. 148), że w sprawie nie było podstaw do przyjęcia odpowiedzialności deliktowej

strony pozwanej. Samo niewykonanie zobowiązania nie może stanowić czynu

niedozwolonego,

a

bezczynność

legislacyjna

przed

wejściem

w

życie

obowiązującej obecnie Konstytucji nie uzasadniała odpowiedzialności deliktowej

państwa.

Skarżąc w całości wyrok Sądu Apelacyjnego powódka jako podstawy

kasacyjne przytoczyła: - naruszenie art. 277 pkt 4 kodeksu zobowiązań, art. 109

pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 1950 r. – przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz. U. nr

34, poz. 311) w związku z art. XXXV p.w.k.c. oraz art. 121 pkt 4 k.c. przez

przyjęcie, że uwarunkowania polityczne lat 1944-1989 nie stanowiły siły wyższej,

powodującej zawieszenie biegu przedawnienia; - naruszenie art. 5 k.c. przez

przyjęcie, że zgłoszenie zarzutu przedawnienia przez stronę pozwaną nie stanowiło

nadużycia prawa podmiotowego; - naruszenie art. 316 w związku z art. 378 § 1

k.p.c. przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji; - naruszenie art. 64 ust. 1

i 2 w związku z art. 21 oraz art. 2 Konstytucji przez uchybienie zasadzie ochrony

prawa własności i praw majątkowych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W

skardze

kasacyjnej

trafnie

podniesiono,

że

obligacje

skarbowe

wyemitowane przed wybuchem drugiej wojny światowej utraciły w wyniku regulacji

dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o zaciąganiu nowych i określaniu wysokości nie

umorzonych zobowiązań pieniężnych (Dz. U. nr 45, poz. 332 ze zm.) oraz regulacji

ustawy z dnia 28 października 1950 r. o zmianie systemu pieniężnego (Dz. U. nr

50, poz. 459 ze zm.) realną wartość ekonomiczną. Według art. 15 dekretu,

mającego z mocy art. 17 zastosowanie także do zobowiązań Skarbu Państwa,

wysokość należności wynikającej z obligacji ulegała zmianie: wyznaczały

ją przepisy art. 6, 7 i 8 dekretu. Oznaczało to w szczególności, że obligacje

opiewające na złote będące w obiegu w chwili emisji obligacji wyrażały, zgodnie

z art. 6 ust. 1 w związku z art. 4 dekretu, należność w złotych będących w obiegu

w chwili wejścia w życie dekretu; podobnie w przypadku obligacji opiewających na

złote w złocie jeden złoty w złocie równał się, zgodnie z art. 6 ust. 2 w związku z art.

4 dekretu, jednemu złotemu mającemu obieg w chwili wejścia w życie dekretu.

Z kolei na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o zmianie systemu pieniężnego wszelkie

zobowiązania pieniężne opiewające na złote dotychczasowe uległy przeliczeniu

z dniem 30 października 1950 r. na nowe złote według stosunku: 100 złotych

dotychczasowych – 1 jeden nowy złoty (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia

8 stycznia 2009 r., I CSK 482/08, niepubl.); tylko wyjątkowo stosowany był

przelicznik: 100 złotych dotychczasowych – 3 złote nowe (por. art. 8 ust. 3 ustawy

oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia

28 października 1950 r. w sprawie określenia stosunku przeliczenia niektórych

zobowiązań (Dz. U. nr 50, poz. 461). Kolejne przeliczenie - już jednak wyłącznie

o charakterze „technicznym”, tj. bez przyświecającego mu zamiaru obniżenia

wartości zobowiązań pieniężnych - nastąpiło na podstawie ustawy z dnia 7 lipca

1994 r. o denominacji złotego (Dz. U. nr 84, poz. 386 ze zm.).

Przedstawiona, daleko idąca ingerencja w zobowiązania pieniężne, także

właścicieli obligacji, dokonana na podstawie wskazanych przepisów dekretu oraz

ustawy o zmianie systemu pieniężnego, ma zasadniczy wpływ na ocenę

przytoczonych podstaw kasacyjnych.

Gdyby powódka z upływem 1 lutego 1958 r. – tj. z upływem dnia

zamykającego okres, w którym miało nastąpić umorzenie obligacji 4 ½% pożyczki,

będącego zarazem dniem, od którego w okolicznościach sprawy należało liczyć, jak

trafnie przyjęły sądy orzekające w sprawie (por. także uchwała Sądu Najwyższego

z dnia 24 listopada 2000 r., III CZP 37/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 56), bieg

dziesięcioletniego terminu przedawnienia roszczeń wynikających z tych obligacji

(zob. art. 105 przepisów ogólnych prawa cywilnego w związku z art. III i XIX ustawy

z dnia 18 lipca 1950 r. – przepisy wprowadzające przepisy ogólne prawa cywilnego,

Dz. U. nr 34, poz. 312, oraz w związku z art. XXXV pkt 2 p.w.k.c. i art. 108

przepisów ogólnych prawa cywilnego) – zażądała zapłaty kwot wynikających

z obligacji po przeliczeniu zgodnie z przepisami powoływanego dekretu oraz

ustawy o zmianie systemu pieniężnego, kwoty te mogłyby zapewne być

dochodzone bez żadnych przeszkód. Podobnie gdyby powódka z upływem 15 maja

1982 r. – będącego ostatnim dniem okresu, w którym miało nastąpić umorzenie

obligacji 4 % pożyczki, i zarazem dniem, od którego w okolicznościach sprawy

należało liczyć, jak zasadnie przyjęły sądy orzekające w sprawie, bieg

dziesięcioletniego terminu przedawnienia roszczeń wynikających z tych obligacji

(art. 118 k.c. w związku z art. III przepisów wprowadzających przepisy ogólne

prawa cywilnego i art. 120 k.c.) – zażądała zapłaty kwot wynikających z obligacji po

przeliczeniu zgodnie z przepisami powoływanego dekretu oraz ustawy o zmianie

systemu pieniężnego, również te kwoty mogłyby zapewne być dochodzone bez

żadnych przeszkód.

Zwrócono by co najwyżej uwagę na osobliwość takiego

żądania związaną z nieracjonalnością domagania się zapłaty sumy pieniężnej

pozbawionej realnej wartości. Jeżeliby zatem przy ocenie zarzutów skargi

kasacyjnej podnoszących niemożność dochodzenia przez powódkę roszczeń

wynikających z obligacji w okresie biegu przedawnienia tych roszczeń uwzględniać

treść nadaną tym roszczeniom przez przepisy powoływanego dekretu oraz ustawy

o zmianie systemu pieniężnego, zarzuty te należałoby uznać za nieuzasadnione.

Powódka podnosząc wspomniane zarzuty pomija jednak treść nadaną

rozpatrywanym obligacjom przez przepisy powoływanego dekretu oraz ustawy

o zmianie systemu pieniężnego. Uznając, że przepisy te były niezgodne z art. 64

ust. 1 i 2 w związku z art. 21 oraz art. 2 Konstytucji, uważa, iż nie mogły one

kształtować roszczeń pieniężnych wnikających z obligacji, i zarazem podkreśla,

że w okresie

biegu przedawnienia tych roszczeń nie mogła ich dochodzić

w kształcie wolnym od wpływu tych przepisów. Przy tym założeniu wspomniane

zarzuty należałoby uznać za zdecydowanie uzasadnione. Nie wdając się

w szczegółowe rozważania, wystarczy wskazać, że fundamentalnym założeniem

biegu wszelkich terminów, których upływ

ogranicza wykonywanie prawa lub

powoduje utratę prawa, jest możność dochodzenia prawa podczas biegu terminu

przez osobę uprawnioną przy zastosowaniu środków przymusu państwowego

(por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 31 stycznia 2002 r., III CZP 72/01,

OSNC 2002, nr 9, poz. 107, z dnia 9 maja 2003 r., V CK 24/03, LEX nr 157310,

z dnia 16 stycznia 2004 r., III CZP 101/03, OSNC 2005, nr 4, poz. 58, z dnia

13 października 2005 r., I CK 162/05, OSP 2006, z 9, poz. 107, oraz wyrok

Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2003 r., P 3/03, OTK-A 2003, nr

8, poz. 82), a nie ulega wątpliwości, że w okresach, na które, według sądów

orzekających w sprawie, przypadał bieg terminów przedawnienia roszczeń

wynikających z rozpatrywanych obligacji, roszczeń tych w kształcie wolnym od

wpływu przepisów powoływanego dekretu oraz ustawy o zmianie systemu

pieniężnego nie można było dochodzić na drodze sądowej.

Założenie przyświecające zarzutom powódki nie ma jednak uzasadnionych

podstaw. Kompetencję do kontroli zgodności z Konstytucją norm zawartych

w aktach o mocy ustawy zarówno wydanych po, jak i przed wejściem w życie

Konstytucji, ma – zgodnie z art. 188 w związku z art. 7 Konstytucji – jedynie

Trybunał Konstytucyjny (zob. w szczególności wyroki Sądu Najwyższego z dnia

16 kwietnia 2004 r., I CK 291/03, OSNC 2005, nr 5, poz. 71,oraz z dnia 8 stycznia

2009 r., I CSK 482/08). O ocenę zgodność art. 6, 7 i 8, jak też art. 5 i 11

powoływanego dekretu, oraz art. 8, a także 6, ustawy o zmianie systemu

pieniężnego z art. 2,

21 i 64 ust. 1 i 2 Konstytucji zwrócili się do Trybunału

Konstytucyjnego właściciele przedwojennych obligacji w skargach konstytucyjnych,

na skutek których zapadł wyrok z dnia 24 kwietnia 2007 r. w sprawie o sygnaturze

SK 49/05 (OTK-A 2007, nr 4, poz. 39). W sprawie tej w zakresie dotyczącym

zgodności wymienionych przepisów dekretu oraz ustawy o zmianie systemu

pieniężnego z wskazanymi normami Konstytucji Trybunał Konstytucyjny umorzył

postępowanie na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia

1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. nr 102, poz. 643 ze zm.) ze względu na

niedopuszczalność orzekania. Umarzając postępowanie w tym zakresie Trybunał

Konstytucyjny przyjął, nawiązując do koncepcji znajdującej wyraz w wielu innych

jego

orzeczeniach,

że

kwestionowane

przepisy

nie

spełniają

warunku

uzależniającego kognicję Trybunału od obowiązywania kontrolowanego aktu

normatywnego w chwili dokonywania kontroli, gdyż ich moc obowiązująca

wyczerpała się wraz z jednorazowym uregulowaniem oznaczonych stosunków

prawnych (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 listopada

2008 r., P 5/07, OTK-A 2008, nr 9, poz. 163, oraz powołane w nim orzeczenia);

stało się to przy tym na długo przed wejściem w życie Konstytucji. Trybunał

Konstytucyjny nie znalazł zarazem, mimo bardzo krytycznej oceny wspomnianych

przepisów, zwłaszcza rozwiązań zawartych w art. 5-8 i 11 dekretu, podstaw do

merytorycznej ich kontroli w drodze wyjątku przewidzianego w art. 39 ust. 3 ustawy

o Trybunale Konstytucyjnym; dozwala on na wydanie przez Trybunał Konstytucyjny

merytorycznego orzeczenia o pozbawionych mocy obowiązującej przepisach ze

względu na konieczność ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Odrzucając

zastosowanie tego ostatniego przepisu w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia

24 kwietnia 2007 r., SK 49/05, Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że wymienione

przepisy dekretu wywołały nieodwracalne skutki prawne i ekonomiczne. Trybunał

Konstytucyjny nie dysponuje bowiem środkami pozwalającymi mu tak ukształtować

prawa właścicieli przedwojennych obligacji skarbowych, aby z jednej strony, została

zapewniona rzeczywista realizacja praw właścicieli obligacji, a z drugiej - możliwość

miarkowania należnych im świadczeń ze względu na doniosłe racje społecznoekonomiczne.

Konsekwencją stanowiska Trybunału Konstytucyjnego jest konieczność

stosowania przepisów powoływanego dekretu oraz ustawy o zmianie systemu

pieniężnego w sytuacjach objętych hipotezami tych przepisów. Dotyczy to

oczywiście także sprawy wytoczonej przez powódkę, jeżeli bowiem norma zawarta

w akcie o mocy ustawy nie została wyeliminowana z porządku prawnego na

podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, sąd nie może odmówić

jej stosowania w sytuacjach objętych jej hipotezą z powołaniem się na jej

niezgodność z wzorcami wywiedzionymi z Konstytucji. W związku z tym nie może

być uznany za trafny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 64

ust. 1 i 2 w związku z art. 21 oraz art. 2 Konstytucji.

Poza tym - jak już była o tym mowa wyżej - przy założeniu oddziaływania

przepisów powoływanego dekretu oraz ustawy o zmianie systemu pieniężnego

na treść roszczeń wynikających z przedwojennych obligacji skarbowych nie mogą

odnieść zamierzonego skutku także wszystkie te zarzuty skarżącej, które

powołując się na naruszenie art. 277 pkt 4 kodeksu zobowiązań, art. 109 pkt 4

przepisów ogólnych prawa cywilnego w związku z art. XXXV p.w.k.c. oraz art. 121

pkt 4 k.c. i art. 5 k.c., zmierzają do wykazania niemożności dochodzenia przez

skarżącą roszczeń wynikających z obligacji w okresie ustalonego biegu ich

przedawnienia. Właściciele przedwojennych obligacji w okresach: 1 lutego 1958 r. –

1 lutego 1968 r. i 15 maja 1982 r. – 15 maja 1992 r., zapewne mogliby dochodzić

roszczeń o treści ukształtowanej przez przepisy powoływanego dekretu oraz

ustawy o zmianie systemu pieniężnego, a jeżeli takich działań nie podejmowali to –

podobnie jak i obecnie – tylko dlatego, że nie miałoby to rzeczywistego znaczenia

ze względu na nieposiadanie przez tak ukształtowane roszczenia realnej wartości

ekonomicznej.

z przedwojennych

Innymi

obligacji

słowy,

przyczyną

we

wskazanych

niedochodzenia

okresach

było

roszczeń

w

istocie

„wywłaszczenie” osób uprawnionych z inkorporowanych w nich roszczeń przez

przepisy powoływanego dekretu i ustawy o zmianie systemu pieniężnego, który to

skutek, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, nie może być w żadnym zakresie

podważony przez orzeczenie niezgodności tych przepisów z Konstytucją, gdyż nie

mogą one podlegać jego kontroli merytorycznej.

W tej sytuacji bezprzedmiotowe byłoby również rozpatrywanie zawartego

w skardze kasacyjnej twierdzenia o naruszeniu art. 316 w związku z art. 378 § 1

k.p.c. przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji, gdyż skarżąca ma tu na

względzie zarzuty, przy formułowaniu których pominięto zastosowania w sprawie

przepisów powoływanego dekretu oraz ustawy o zmianie systemu pieniężnego.

Powyższej oceny skargi kasacyjnej powódki nie podważa orzeczenie przez

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2007 r., SK 49/05, że art. 12

ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r., o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz. U. nr

55, poz. 321 – dalej: „ustawa nowelizująca”) w zakresie, w jakim ogranicza dostęp

do waloryzacji sądowej na podstawie art. 3581 § 3 k.c. w odniesieniu do

zobowiązań pieniężnych powstałych przed dniem 30 października 1950 r.,

wynikających z obligacji skarbowych, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku

z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Można by przypuszczać, że orzeczona przez Trybunał Konstytucyjny

niezgodność art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej z Konstytucją, nie powinna

otwierać możliwości sądowej waloryzacji świadczeń pieniężnych w zakresie,

w którym

ich

wartość

uległa

obniżeniu

na

skutek

ingerencji

przepisów

powoływanego dekretu oraz ustawy o zmianie systemu pieniężnego. Ponieważ

skutki tej ingerencji zostały w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego

uznane za nieodwracalne i tym samym niemożliwe do pominięcia przez sądy

w sytuacjach

objętych

hipotezami

wspomnianych

przepisów,

należałoby

konsekwentnie przyjąć, że wskutek utraty mocy obowiązującej art. 12 ust. 1 ustawy

nowelizującej sądowa waloryzacja powinna być dopuszczona jedynie w takim

zakresie, w jakim wartość świadczenia pieniężnego wynikająca z tych przepisów

uległa następnie dodatkowemu obniżeniu wskutek zjawisk inflacyjnych. Przy takiej

interpretacji wynikła z wyroku Trybunału Konstytucyjnego zmiana art. 12 ust. 1

ustawy nowelizującej nie miałaby jednak żadnej praktycznej doniosłości.

Ale zawarta w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 kwietnia 2007 r., SK 49/05,

motywacja niezgodności art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej z Konstytucją wyraźnie

sugeruje możliwość waloryzacji świadczeń pieniężnych także z powodu utraty ich

wartości

wskutek oddziaływania przepisów powoływanego dekretu oraz ustawy

o zmianie systemu pieniężnego. Dokonywanie waloryzacji w tym zakresie

pozostawałoby jednak, jak już wspomniano, w zdecydowanej sprzeczności

z zajętym w omawianym wyroku stanowiskiem o nieodwracalności skutków

oddziaływania wspomnianych przepisów, a ta, tkwiąca w tym wyroku sprzeczność,

mogłaby być źródłem bardzo poważnych trudności przy rozstrzyganiu przez sądy

o waloryzacji świadczeń pieniężnych na żądanie właścicieli przedwojennych

obligacji. W pewnym wszelako stopniu sprzeczność tę łagodzi i ogranicza

wynikające z niej niekorzystne konsekwencje adresowanie przez Trybunał

Konstytucyjny orzeczenia o niezgodności art. 12 ust. 1 ustawy

nowelizującej

z Konstytucją przede wszystkim do ustawodawcy. Odraczając częściową utratę

mocy obowiązującej art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej do dnia 11 maja 2008 r.,

Trybunał

Konstytucyjny

zmierzał

w

pierwszej

kolejności

do

stworzenia

ustawodawcy możliwości ustanowienia przepisów normujących we właściwy

sposób

sytuację

prawną

właścicieli

przedwojennych

obligacji

skarbowych.

Jeszcze silniej Trybunał Konstytucyjny podkreślił, z jednej strony, definitywność

skutków wejścia w życie przepisów powoływanego dekretu oraz ustawy o zmianie

systemu pieniężnego, a z drugiej to właśnie, że jedynym w zasadzie właściwym

sposobom złagodzenia tych skutków i przywrócenia stanu pożądanego z punktu

widzenia obecnych standardów konstytucyjnych jest – z czym należy się w pełni

zgodzić – odpowiednie ustawodawstwo, w postanowieniu z dnia 6 listopada

2008 r., P 5/07.

Bez względu jednak na to, jakie stanowisko zajmie się co do zakresu

możliwej

waloryzacji

sądowej

na

skutek

orzeczenia

o

częściowej

niekonstytucyjności art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej, utrata przez ten przepis

mocy obowiązującej w zakresie oznaczonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego

z dnia 24 kwietnia 2007 r., SK 49/05, nie dawała podstaw do uznania, choćby

częściowo tylko, zasadności rozpatrywanej skargi kasacyjnej. W chwili orzekania

przez Sąd Apelacyjny wyrok Trybunału w części dotyczącej art. 12 ust. 1 ustawy

nowelizującej nie wywarł jeszcze skutku (w związku z tym por. np. uzasadnienie

uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2008 r., III CZP 151/07, OSNC-ZD

2008, nr D, poz. 121). Wywołana wyrokiem Trybunału zmiana w stanie prawnym

nie podlegała także uwzględnieniu przez Sąd Najwyższy, pomimo iż orzekał on już

po wejściu w życie tej zmiany (co do kwestii konieczności uwzględnienia przez Sąd

Najwyższy zmian w stanie prawnym wynikających z orzeczeń Trybunału

Konstytucyjnego por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2004 r.,

III CK 266/02, LEX nr 163999), ponieważ

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę

w wyniku zaskarżenia kasacyjnego w granicach podstaw kasacyjnych (art. 398 13

§ 1 k.p.c.), a skarżąca nie zarzuciła naruszenia art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej,

ani art. 3581 § 3 k.c.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną na podstawie art.

39814 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 102

k.p.c.

(eb)