I CSK 31/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 31/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 lipca 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa Miasta W.‎przeciwko P. w W. ‎o wydanie nieruchomości,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lipca 2014 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt VI ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Miasto W. wniosło o nakazanie pozwanemu P. w W., aby wydał powodowi stanowiące jego własność wymienione w pozwie nieruchomości. Wyrokiem z dnia 24 września 2012 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił powództwo. Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację powoda i orzekł o kosztach postępowania. Sądy obu instancji uznały, że pozwany nie jest legitymowany biernie, ponieważ grunty, których wydania powód się domaga są w przeważającej części podzielone na ogrody działkowe i pozostają w posiadaniu zależnym osób fizycznych.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wniósł powód, wyrok ten zaskarżając w całości. Skarżący oparł skargę na obu podstawach z art. 3983 § 1 k.p.c. i zarzucił naruszenie art. 6 k.c. w zw. z art. 222 § 1 k.c. w zw. z art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, art. 391 § 1 k.p.c., art. 227 k.p.c. i art. 234 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. Skarżący uzasadnił wniosek o przyjęcie jego skargi do rozpoznania przesłankami wymienionymi w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Sformułował dwa zagadnienia prawne, które uznał za istotne, po pierwsze:

„czy w sprawie o wydanie, wytoczonej przeciwko P., w której P. zakwestionował jakoby władał w całości działkami, stanowiącymi rodzinny ogród działkowy i objętymi żądaniem pozwu, wobec treści art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2005 r., Nr 169, poz. 1419 z późn. zm.), zgodnie z którym rodzinnym ogrodem działkowym jest wydzielony obszar gruntu będący we władaniu P., podzielony na tereny ogólne i działki oraz wyposażony w infrastrukturę niezbędną do jego prawidłowego funkcjonowania, ciężar dowodu kto oprócz P. włada pozostałymi częściami działek, wobec treści art. 6 ustawy o r.o.d. w zw. z art. 234 k.p.c. w zw. z art. 222 § 1 k.c. oraz w zw. z art. 6 k.c. spoczywa na powodzie, będącym właścicielem, czy też ciężar wykazania pozostałych władających spoczywa na pozwanym ?".

Z kolei drugie zagadnienie przedstawiono w sposób następujący: „Czy przywołany w art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2005 r., Nr 169, poz. 1419 z późn. zm.) termin władztwa odpowiada definicji władania w rozumieniu art. 222 § 1 k.p.c. jedynie w sytuacji, gdy na określonym terenie nie zostały wyodrębnione ogródki działkowe, skoro takie stanowisko nie wynika z żadnego przepisu prawa?".Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m. in.: postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11).

Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie będzie miało znaczenie dla rozpatrywanej sprawy i dla innych podobnych sporów. Argumentacja uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinna nawiązywać do przesłanek „przedsądu”, a ponadto stanowić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanych okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob.: postanowienie SN z dnia 9 maja 2008 r., sygn. akt II PK 3/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt IV CSK 246/06, nie publ.; postanowienie SN z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt II UK 37/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 19 grudnia 2001 r., sygn. akt IV CZ 200/01, nie publ.).W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że przesłanką skutecznego pozwania w procesie windykacyjnym jest fizyczne władanie rzeczą przez pozwanego, przy czym pogląd taki był już odnoszony także do okoliczności faktycznych i stanu prawnego nie odbiegającego znacząco od występującego w rozpatrywanej sprawie (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2008 r., II CSK 650/07, nie publ.; z dnia 19 marca 2009 r., IV CSK 437/08, nie publ., oraz w szczególności z dnia 18 marca 2005 r., II CK 526/04, OSNC 2006, nr 2, poz. 37).

Właściwe oznaczenie adresata roszczenia jest obowiązkiem powoda, który może w tym celu wykorzystać także instrumenty procesowe umożliwiające dokonanie zmian podmiotowych w trakcie sporu (art. 194-198 k.p.c.).Skargi nie można było również uznać za oczywiście uzasadnioną. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m. in.: postanowienie SN z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49).

Skarżący powinien w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawrzeć wyodrębniony wywód prawny wskazujący w czym wyraża się „oczywistość” naruszenia prawa (postanowienie SN z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I CZ 64/08, niepubl.; postanowienie SN z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt II UK 37/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 19 grudnia 2001 r., sygn. akt IV CZ 200/01, nie publ.). Tego rodzaju argumentów, przekonujących z narzucającą się siłą, że skarga rokuje duże szanse na jej uwzględnienie, powód nie przytoczył.

Okoliczności sprawy nie wskazują przy tym, by zachodziły inne okoliczności uzasadniające przyjęcie tej skargi do rozpoznania.Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).W związku z tym, że odpowiedź na skargę kasacyjną została złożona po terminie, nie zachodziły podstawy do przyznania zwrotu kosztów postępowania.