I CSK 272/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 272/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 stycznia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian

SSA Bogumiła Ustjanicz

Protokolant Anna Matura

w sprawie z powództwa A.B.

przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Wojewodę

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 9 stycznia 2009 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 16 stycznia 2008 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej apelację

pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 5.12.2005 r.,

zasądzającej kwotę ponad 706.624 zł oraz orzekającej o

kosztach procesu i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu

Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Powód A.B. domagał się zasądzenia od pozwanego

Wojewody kwoty 706.624 zł tytułem odszkodowania

kwoty

305.519 zł

Skarbu Państwa –

za utracone

lokale oraz

tytułem zwrotu utraconych korzyści. Szkoda ta powstała w

następstwie wydania decyzji o odmowie przyznania użytkowania wieczystego,

następnie uznanej za nieważną.

Wyrokiem z dnia 5.12.2005 r. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego Skarbu

Państwa na rzecz powoda kwotę 1.012.143 zł z odsetkami ustalając co następuje:

Ojciec powoda J.B. był właścicielem zabudowanej nieruchomości, położnej przy ul.

Ż. i H. Nieruchomość ta była objęta przepisami dekretu z dnia 26.10.1945 r. o

własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz.

279). W dniu 10.1.1949 r. J.B. złożył wniosek o przyznanie mu prawa własności

czasowej do gruntu. Wnioskodawca zmarł przez rozpoznaniem tego wniosku, a

spadek po nim nabyli żona L. i syn A. L.B. zmarła w 1963 r., a spadek po niej nabył

w całości powód. Decyzją z dnia 10.09.1965 r. Prezydium Rady Narodowej m.st.

Warszawy odmówił powodowi - jako następcy prawnemu „przeddekretowego”

właściciela przyznania prawa własności czasowej do gruntu i stwierdziło,

że wszystkie budynki w nim usytuowane przeszły na własność m.st. Warszawy.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9.08.2000 r.

stwierdziło nieważność decyzji Prezydium RN m.st. Warszawy z dnia 10.09.1965 r.,

jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26.10.1945 r.

Przed stwierdzeniem tej nieważności, na spornej nieruchomości wydzielono

zabudowaną działkę o powierzchni 398 m 2, usytuowaną przy ul. Ż. 10 i urządzono

dla niej księgę wieczystą KW Nr [...].

W budynku położonym na tej działce Skarb Państwa wyodrębnił i sprzedał

15 lokali. W dniu 3.01.2003 r. powód wystąpił do SKO w trybie art. 160 k.p.a.

z wnioskiem o przyznanie odszkodowania. Decyzją z dnia 21.01.2003 r.

odmówiono powodowi przyznania odszkodowania. Powód w październiku 2003 r.

wystąpił do SKO o wznowienie postępowania odszkodowawczego. Postępowanie

zostało wznowione, lecz decyzją z 14.01.2004 r. odmówiono uchylenia decyzji

odmownej.

Sąd Okręgowy – dokonując oceny prawnej ustalonych faktów – uznał,

że powodowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze na podstawie art. 160 § 1

i 2 k.p.a. Na szkodę składa się wartość utraconych lokali oraz utracone korzyści

w postaci niepobranego czynszu za sprzedane lokale w okresie od 17.10.1997 r. do

daty wyroku. Jest to uszczerbek, jaki powstał w majątku powoda na skutek

niezaspokojenia jego uprawnienia do przyznania własności czasowej w zakresie

zbytej części nieruchomości (15 lokali).

Sąd Apelacyjny - rozpoznając sprawę pierwszy raz - wyrokiem z dnia

13.07.2006 r. zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił. Sąd ten uznał, że

źródłem szkody jest decyzja SKO z dnia 9.08.2000 r., a skoro została ona wydana

po 27.05.1990 r., to - w świetle art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10.05.1990 r.–

Przepisy

wprowadzające

ustawę

o

samorządzie

terytorialnym

i

ustawy

o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). – biernie

legitymowaną w sprawie jest gmina, a nie Skarb Państwa. Na skutek skargi

kasacyjnej powoda wyrok ten został uchylony przez Sąd Najwyższy orzeczeniem

z dnia 10.1.02007 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu. Sąd Najwyższy – odwołując się do uchwały składu 7 sędziów z dnia

7.12.2006 r. III CZP 99/06 (OSNC 2007, nr 6, poz. 79) oraz orzeczenia z dnia

14.03.2007 r. I CSK 455/06, Lex 253395) wskazał, że źródłem szkody jest wydanie

wadliwej, ostatecznej decyzji administracyjnej, gdyż to w jej wydaniu przejawia się

bezprawność. Konieczność prejudycjalnego stwierdzenia niezgodności z prawem,

ma służyć jedynie zapewnieniu właściwego postępowania nadzorczego, nie jest

zaś przesłanką konstytuującą odpowiedzialność. Podniósł też, że jeśli decyzja

dotknięta nieważnością zapadła przed 27.05.1990 r., to w tej dacie istniało

zobowiązanie odszkodowawcze, które mogło zostać objęte cesją uregulowaną

w art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10.05.1990 r. – Przepisy wprowadzające (...).

To zaś oznacza, że biernie legitymowanym w sprawie jest Skarb Państwa.

Rozpoznając

sprawę

ponownie

Sąd

Apelacyjny

wyrokiem

z

dnia

16.01.2008 r. oddalił apelację pozwanego Skarbu Państwa od wyroku Sądu

I instancji uwzględniającego powództwo. Sąd ten podniósł, że nie budzi wątpliwości

ani legitymacja bierna Skarbu Państwa, ani wskazanie Wojewody jako statio fisci

Skarbu Państwa. Nie można także kwestionować powstania szkody, skoro Skarb

Państwa rozporządził lokalami jako odrębnymi nieruchomościami na rzecz osób

trzecich, jak też normalnego związku przyczynowego między decyzją odmawiającą

przyznania własności czasowej (użytkowania wieczystego) a sprzedażą lokali. Do

ustalenia odszkodowania ma zastosowanie art. 160 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 363 k.c.,

wyliczenie jego wysokości nastąpiło ona podstawie opinii biegłego, której pozwany

Skarb Państwa skutecznie nie zakwestionował. W odniesieniu do utraconych

korzyści Sąd Apelacyjny odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia

23.09.2003 r. K 20/02.

Wyrok ten, w części oddalającej apelację od zasądzenia odszkodowania

w zakresie utraconych korzyści (305.529 zł) zaskarżył pozwany Skarb Państwa

wnosząc skargę kasacyjną. W skardze tej zarzucono naruszenie:

-

art. 227 k.p.c. w związku z art. 217 § 2 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. przez

pominięcie

środka

dowodowego

w

postaci

protokołu

przekazania

nieruchomości z dnia 25.10.2001 r. na okoliczność, że z dniem 1.11.2002 r.

nieruchomość przekazano powodowi, co miało wpływ na ustalenie

odpowiedzialności

pozwanego

za

utracone

korzyści

za

okres

od

1.11.2002 r. do 5.12.2005 r.

-

at. 361 k.c. w związku z art. 160 § 1 i 2 k.p.a. przez przyjęcie, że na

skutek wydania wadliwej decyzji z dnia 10.09.1965 r. powód poniósł szkodę

w postaci utraconego czynszu najmu

lokali w

budynku

przy

ulicy

Żeromskiego 10 za okres 1.11.2002 r. do 5.12.2005 r.

-

art. 160 § 1 i 2 k.p.a. polegające na przyjęciu, że w związku z wydaniem

wadliwej

decyzji

z

dnia

10.09.1965

r.

Skarb

Państwa

ponosi

odpowiedzialność za utracony czynsz najmu lokali od dnia 17.10.1997 r.

Wskazując na powyższe pozwany Skarbu Państwa wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku w części oddalającej apelację pozwanego od zasądzenia

odszkodowania z tytułu utraconych korzyści w kwocie 305.519,00 zł i orzeczenia

co do istoty sprawy przez oddalenie powództwa i zwrocie spełnionego świadczenia

względnie przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Niewątpliwie najdalej idący zarzut dotyczy naruszenia art. 160 § 1 i 2

k.p.a. przez przyjęcie, że w związku z wydaniem przez Prezydium Rady Narodowej

m.st. Warszawy wadliwej decyzji z dnia 10.09.1965 r. Skarb Państwa ponosi

odpowiedzialność za szkodę w postaci utraconych korzyści (utraconych należności

czynszowych z najmu lokali) od 17.10.1997 r. Sąd Apelacyjny przyjmując takie

stanowisko odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23.09.2003 r.

K 20/02, w którym orzeczono o niezgodności art. 160 § 1 k.p.a. w części

ograniczającej odszkodowanie do rzeczywistej straty z Konstytucją i zastrzeżono,

iż wyrok ten znajduje zastosowanie do szkód powstałych od dnia 17.10.1997 r.

W skardze kasacyjnej zawarto wywód prawny, który ma uzasadniać pogląd,

że stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 23.09.2003 r.

należy odnieść tylko do sytuacji, gdy zarówno zdarzenie będące źródłem szkody

(wadliwa decyzja), jak i powstanie szkody nastąpiło po 17.10.1997 r. Podnosi się,

że szkoda wynikająca z decyzji administracyjnej ma miejsce już w chwili

wystąpienia

jakiegokolwiek

uszczerbku

w

prawnie

chronionych

dobrach

poszkodowanego. Poszczególne następstwa zdarzenia sprawczego uznane za

szkodę mogą powstać wprawdzie w różnym czasie, to jednak nie chodzi

o powstanie nowych szkód, lecz jedynie o zmianę rozmiarów szkody istniejącej

wcześniej z chwilą powstania pierwszego uszczerbku. W konsekwencji – zdaniem

wnoszącego skargę kasacyjną – wyłączona jest odpowiedzialność Skarbu Państwa

za utracone korzyści w stosunku do decyzji administracyjnych wydanych przed

wejściem w życie Konstytucji RP.

Podejmując ten zasadniczy wątek stwierdzić należy, że stan prawny

w zakresie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody powstałe w następstwie

wydania ostatecznych decyzji administracyjnych niezgodnych z prawem uległ

w ostatnim czasie istotnym zmianom. Z jednej strony z dniem 17.10.1997 r. weszła

w życie Konstytucja RP, w której zamieszczono znany powszechnie przepis art. 77

ust. 1 stanowiący, że „Każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu

wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej",

z drugiej od 1.09.2004 r. obowiązuje ustawa z dnia 17.06.2004 r. w zmianie ustawy

- kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (DZ.U. Nr 162, poz. 1692), w której

dokonano istotnej modyfikacji odpowiedzialności Skarbu Państwa, jednostek

samorządu terytorialnego i osób prawnych za szkody wyrządzone przez niezgodne

z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.

W szczególności od 1.09.2004 r. obowiązuje przepis art. 417 1 § 2 k.c., który

stanowi, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego

orzeczenia lub decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym

trybie ich niezgodności z prawem, co odnosi się także do wypadku, gdy

prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu

normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową

lub ustawą. Objęcie unormowaniem art. 4171 § 2 k.c. szkód wyrządzonych przez

wydanie

ostatecznych

decyzji

administracyjnych

niezgodnych

z

prawem

spowodowało, że w ustawie z dnia 17.06.2004 r. uchylono lub zmieniono przepisy

odrębne (szczególne) regulujące dotychczas tę odpowiedzialność. W szczególności

uchylono art. 153, 160 i 161 § 5 k.p.a. oraz zmieniono art. 261 § 1 ustawy z dnia

29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Zagadnienia

intertemporalne ustawodawca uregulował w art. 5 ustawy z dnia 17.06.2004 r.

przyjmując, że do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed wejściem w życie

niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 417, 419, 420, 420 1, 4202 i art. 421

kodeksu cywilnego oraz art. 153, 160 i art. 161 § 5 k.p.a. Do tego przepisu

przejściowego trafnie odwołał się Sąd Apelacyjny wskazując, że skoro decyzja

stwierdzająca nieważność decyzji z dnia 10.09.1965 r. została wydana w dniu

9.08.2000 r., to powstanie szkody należy wiązać z tym pierwszym zdarzeniem.

Oznacza to, iż do oceny roszczeń zgłoszonych przez powoda należy zastosować

art. 160 k.p.a. Wynika to wprost z art. 5 ustawy z dnia 17.06.2004 r. Nie jest więc

uzasadnione

twierdzenie

zawarte

w skardze

kasacyjnej, że

Sąd przyjął

w zaskarżonym wyroku retroakcyjne stosowanie art. 77 Konstytucji.

Przepis art. 160 § 1 k.p.a. przewidywał ograniczenie odszkodowania do

„rzeczywistej szkody". Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23.09.2003 r.

K 20/02/OTK - A 2003, nr 7, poz. 76) stwierdził, że art. 160 § 1 k.p.a. (podobnie jak

art. 260 § 1 Ordynacji podatkowej) w części ograniczającej odszkodowanie za

niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej do rzeczywistej szkody,

jest niezgodny z art. 77 ust. 1 Konstytucji oraz iż stwierdzenie tej niezgodności

znajduje zastosowanie do szkód powstałych od 17.10.1997 r. tj. od daty wejścia

w życie Konstytucji RP. Problem więc w tym, jak rozumieć to ostatnie zastrzeżenie.

W wyroku z dnia 25.01.2006 r. I CK 273/05 (niepublik.) Sąd Najwyższy przyjął,

że „niekonstytucyjność art. 160 § 1 k.p.a. w części ograniczającej odszkodowania

do rzeczywistej straty stwierdzoną wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia

23.09.2003 r. K 20/02, nie może być odniesiona do szkód powstałych przed

wejściem w życie Konstytucji RP.” Pogląd ten sformułowano jednak w takim stanie

faktycznym, w którym szkoda w postaci utraconych pożytków powstała w okresie

1952-1995 r., a więc w czasie przed wejściem w życie Konstytucji RP. Z odmienną

sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której powód – poza

prawomocnie rozstrzygniętym żądaniem dotyczącym odszkodowania z tytułu utraty

wartości sprzedanych 15 lokali – dochodzi utraconych pożytków w postaci czynszu

najmu, jaki mógł uzyskać z najmu tych 15 lokali, przy czym rozmiar tej szkody

ulegał zmianie także po wejściu w życie Konstytucji RP. Pytanie sprowadza się

więc do tego, czy w okolicznościach niniejszej sprawy, kiedy wadliwa decyzja

będąca źródłem szkody została wydana w 1965 r., następnie w latach 70-tych i 80tych ubiegłego wieku sprzedano 15 lokali, możliwe jest w świetle pierwotnego

brzmienia art. 160 § 1 k.p.a. i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia

23.09.2003 r., zasądzenie utraconych korzyści w postaci czynszu najmu z tych

15 lokali za okres po 17.10.1997 r. Przy rozważaniu tej kwestii oceny wymaga

także okoliczność, pominięta przez sądy orzekające w sprawie, że protokołem

z dnia 29.10.2002 r. posiadanie nieruchomości macierzystej przy ul. Ż., w której

wyodrębniono i sprzedano 15 lokali, przekazano powodowi – jako właścicielowi,

przy czym nieruchomość ta obejmowała jeszcze 18 lokali niewyodrębnionych.

Oceny tej trzeba dokonać w dwóch płaszczyznach, tj. pojęcia szkody oraz istnienia

związku przyczynowego.

Jeśli chodzi o samo przyjęcie szkody, to punktem wyjścia może być sama

treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23.09.2003 r. K 20/02, w którym

stwierdzono, że do szkód powstałych od dnia 17.10.1997 r. znajduje zastosowanie

art. 160 § 1 k.p.a. bez ograniczenia odszkodowania do rzeczywistej szkody.

Nie ulega więc wątpliwości, że momentem prawnie doniosłym jest powstanie

szkody, a więc skutek materialny w postaci uszczerbku w majątku strony.

Uszczerbek ten zgodnie z art. 361 § 2 k.c. obejmuje straty, które poszkodowany

poniósł oraz korzyści, które mógł osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Oznacza to tym samym, że zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego

istotne jest, kiedy nastąpił skutek w postaci uszczerbku w prawnie chronionych

dobrach poszkodowanego, przy czym uszczerbek ten mógł przybrać postać straty,

jak i postać utraconych korzyści. Jeśli chodzi o straty, to w okolicznościach

rozpoznawanej sprawy jest niewątpliwe, że źródłem szkody jest wadliwa decyzja

Prezydium RN m. Warszawy z dnia 10.09.1965 r. o odmowie przyznania powodowi

prawa własności czasowej.

Stwierdzenie nieważności tej decyzji przez SKO w dniu 9.08.2000 r.

wywołało skutek ex tunc. Stwierdzenie wadliwości decyzji administracyjnej

oznacza, że właśnie ta decyzja stanowi podstawę do określenia rodzaju i rozmiaru

szkody oraz związku przyczynowego między jej wydaniem a powstaniem szkody.

Jeśli więc w następstwie tej decyzji powód nie miał możliwości rozporządzania

nieruchomością m.in. przez wyodrębnienie i sprzedaż lokali, co uczynił Skarb

Państwa, to ta szkoda w postaci straty musi być wyrównana i zostało z tego tytułu

zasądzone odszkodowanie. Podstawą prawną był art. 160 § 1 k.p.a., a istnienie

związku przyczynowego między wadliwą decyzją a sprzedażą lokali nie może być

kwestionowane (por. wyrok SN z dnia 27.11.2002 r., I CKN 1215/00, OSP 2004,

nr 1, poz. 3). Zasadności tego rozstrzygnięcia nie kwestionuje Skarb Państwa.

Jeśli chodzi o szkodę w postaci utraconych korzyści, jako następstw wydania

bezprawnej decyzji administracyjnej, to kwestia chwili powstania szkody nie jest

jednolicie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy.

Pierwsze z prezentowanych w judykaturze stanowisk sprowadza się do

poglądu, że szkoda w postaci utraconych korzyści, będąca następstwem wydania

niezgodnej z prawem decyzji administracyjnej, powstaje równocześnie ze szkodą

rzeczywistą, a więc z chwilą wydania takiej decyzji, a w późniejszym czasie ulegają

jedynie powiększeniu rozmiary tej samej szkody, która powstała już wcześniej.

Stanowisko takie zaprezentowano m.in. w uzasadnieniach wyroków Sądu

Najwyższego: z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt V CK 697/04, niepubl. z dnia

25 stycznia 2006 r., sygn. akt l CK 273/05, niepubl.; z dnia 5 grudnia 2007 r.,

sygn. akt I CSK 301/07, niepubl.; w których zaaprobowano rezultaty zastosowania

jednej z prezentowanych w piśmiennictwie zasad, a mianowicie zasady jedności

szkody.

Drugie z prezentowanych w orzecznictwie stanowisk przyjmuje za moment

powstania szkody, w postaci utraty spodziewanych korzyści, chwilę, w której doszło

do realnej utraty określonej korzyści, a więc moment, w którym w majątku

poszkodowanego nie doszło do spodziewanego przysporzenia, a którego

uzyskania w tym czasie mógł on realnie oczekiwać w normalnym toku zdarzeń.

Przedstawione stanowisko znalazło swój wyraz w uzasadnieniach wyroków

Sądu Najwyższego: z dnia 8 lutego 2008 r., sygn. akt l CSK 477/07, niepubl.; z dnia

12 marca 2008 r., sygn. akt I CSK 435/07, niepubl.; z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn.

akt I CSK 464/07, niepubl.; z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II CSK 639/07,

niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II CSK 79/08, z dnia 30 października

2008 r., sygn. akt II CSK 257/08, niepubl., a ostatnio także w uzasadnieniu uchwały

SN z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt III CZP 101/08, dotychczas

nieopublikowanej.

To drugie stanowisko zyskuje jednak przewagę, czego wyrazem jest

uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5.12.2008 r. III CZP 123/08 (dotychczas

niepublikowana). Przyjęto w niej, że szkoda w postaci utraconych korzyści z tytułu

czynszu najmu, będąca następstwem wydania decyzji administracyjnej, której

nieważność następnie stwierdzono, powstaje w chwili niemożności uzyskania

czynszu w terminie płatności.”

Skład orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do tego poglądu

co oznacza, że ten podstawowy zarzut pozwanego Skarbu Państwa dotyczący

naruszenia art. 160 § 1 i 2 k.p.a., nie jest uzasadniony. Jeśli mimo to skargi

kasacyjnej nie oddalono, to dlatego, że nie zostało wykazane spełnienie dalszej

przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej w postaci związku przyczynowego

między wadliwością decyzji z 1965 r., a szkodą w postaci utraconych korzyści

z tytułu czynszu najmu lokali, które zostały wyodrębnione i sprzedane. Jak przecież

ustalono, lokale te (w licznie 15) zostały wyodrębnione i sprzedane w latach 70-tych

i 80-tych XX wieku. Utratę ich własności powodowi w pełni zrekompensowano,

zasądzając stosowne odszkodowanie. Jeśli więc w świetle art. 361 § 1 k.c.

zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa

działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, to takim normalnym

następstwem wadliwej decyzji z 1965 r. jest pozbawienie powoda własności

15 lokali, które zostały sprzedane przez Skarb Państwa. Powstała przez to szkoda

została powodowi zrekompensowana. Skoro sprzedaż tych lokali nastąpiła w latach

70-tych i 80-tych XX wieku, to nie można uznać, aby utracony czynsz lub

niemożność wynajęcia tych lokali w latach 1997-2005 był normalnym następstwem

wydania w 1965 r. wadliwej decyzji administracyjnej. Takiego adekwatnego

związku przyczynowego nie sposób tu przyjąć. Niemożność uzyskania czynszu

najmu w odniesieniu do sprzedanych lokali nie była normalnym następstwem

wadliwej decyzji lecz normalnym następstwem sprzedaży tych lokali. Ta zaś szkoda

w postaci utraty wartości lokali została powodowi wyrównana.

Z tych względów, na podstawie art. 39815 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.