I CSK 2563/25 · Sąd Najwyższy

Wyrokiem z dnia 26 września 2017 r.

Skazana złożyła wniosek o udzielenie dalszej przerwy w karze, wskazując na wciąż trudną sytuację rodzinną i potrzebę zapewniania osobistej opieki osobom najbliższym, tj.

Obrońca skazanego D. K. w złożonej kasacji wniósł o wstrzymanie wykonania orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt V Ka 140/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt V K 600/19. W uzasadnieniu tego wniosku obrońca wskazał, że osadzenie skazanego spowoduje dla jego najbliższych bardzo ciężkie skutki, jego matka ma problemy zdrowotne, wymaga pomocy osób trzecich. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek obrońcy skazanego nie jest zasadny.Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k. w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji.

Sąd, na podstawie całokształtu materiału dowodowego ujawnionego podczas rozprawy głównej, ustalił następujący stan faktyczny: K.

Sygn. akt II K 296/21 WYROK ŁĄCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2022 roku. Sąd Rejonowy w Golubiu - Dobrzyniu w Wydziale II Karnym w składzie: Przewodniczący: sędzia Leszek Osiński Protokolant: starszy sekr. sądowy Ewa Romanowska w obecności Prokuratora R.. w G-D ----- po rozpoznaniu dnia 01 marca 2022 roku i 14 kwietnia 2022 roku sprawy R. M. s. M. i J. z domu S. ur. (...) w (...) D. skazanego prawomocnymi wyrokami: 1. wyrokiem Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu z 14 stycznia 2020 roku, prawomocnym z dniem 22 stycznia 2020 r., w sprawie II K 141/19, na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności, za przestępstwo z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk popełnione 12 marca 2019 roku; 2. wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 28 października 2019 roku, prawomocnym z dniem 17 lipca 2020 roku, w sprawie II K 930/19 na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, za przestępstwa z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk i art. 64 § 1 kk popełnione w okresie od 2 grudnia 2018 roku do 28 grudnia 2018 roku; 3. wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu z dnia 19 lutego 2021 roku w sprawie II K 75/20 na karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, łączącym kary pozbawienia wolności orzeczone w sprawie II K 141/19 Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu oraz II K 930/19 Sądu Rejonowego w Toruniu; 4. Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu z dnia 24 czerwca 2020 roku, prawomocnym z dniem 8 kwietnia 2021 roku w sprawie II K 29/20 na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, za przestępstwa z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk popełnione 15 czerwca 2018 roku i 22 czerwca 2022 roku. ORZEKA: I. na mocy art. 569 § 1 kpk w zw. z art. 85 § 1 i 2 kk, art. 86 § 1 kk w zw. z art. 81 ust. 1 ustawy z 19 czerwca 2020 roku o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym (...)19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem (...)19 (Dz. U. z 2020, poz. 1086) w zw. z art. 4 § 1 kk w miejsce: - kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu w sprawie II K 75/20: - kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu w sprawie II K 29/20, wymierza skazanemu R. M. karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności; II. na mocy art. 577 kpk na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zalicza skazanemu okres odbytej kary pozbawienia wolności w sprawie II K 75/20; III. na mocy art. 575 §1 kpk stwierdza, iż z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku, wyrok łączny w sprawie IIK 75/20 Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu traci moc; IV. kosztami związanymi z wydaniem wyroku łącznego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz (...) Sygnatura akt II K 296/21 Jeżeli został złożony wniosek o uzasadnienie wyroku jedynie co do rozstrzygnięcia o karze i o innych konsekwencjach prawnych, wypełnić część 3–8 formularza 1.USTALENIE FAKTÓW 0.1.Wyroki wydane wobec skazanego Lp. Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny Data wyroku albo wyroku łącznego Sygnatura akt sprawy 1.1.1. Sąd Rejonowy w Golubiu-Dobrzyniu 19 lutego 2021 roku II K 75/20 1.1.2. Sąd Rejonowy w Golubiu-Dobrzyniu 24 czerwca 2020 roku II K 29/20 0.1.Inne fakty 0.0.1.Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.2.1.1. Funkcjonowanie skazanego w warunkach izolacji penitencjarnej opinia o skazanym z Zakładu Karnego I. Oddział Zewnętrzny T. wraz z informacją o wykonywaniu kar k. 54-56 1.2.1.2. Sytuacja rodzinna skazanego wyjaśnienia skazanego k. 58 dokumentacja medyczna k. 8-13 0.0.1.Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.2.2.1. 1.Ocena Dowodów 0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.2.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.2.1.1 opinia o skazanym z Zakładu Karnego I. Oddział Zewnętrzny T. wraz z informacją o wykonywaniu kar Opinia przedłożona przez Dyrektora Zakładu Karnego w I. wskazuje na funkcjonowanie skazanego R. M. w warunkach izolacji penitencjarnej. Początkowo jego zachowanie było zmienne z tendencją do nagannego. Obecnie określono je jako dobre. Skazany nie sprawia problemów wychowawczych. Układa zgodnie relacje w grupie osadzonych. Wobec przełożonych odnosi się właściwie. 18 razy nagradzany regulaminowo i 13 razy karany dyscyplinarnie. Nie jest uczestnikiem podkultury więziennej. Nie przejawia zachowań agresywnych. Na terenie jednostki penitencjarnej zatrudniony nieodpłatnie. Brał udział w programach resocjalizacyjnych w zakresie przeciwdziałania uzależnieniom oraz nadużywania alkoholu i narkotyków, a także z zakresu przeciwdziałania agresji i przemocy. Z uwagi na zespół zależności alkoholowej ukończył program podstawowej psychoterapii uzależnienia. Uprzednio przebywał w oddziale terapeutycznym w ZK w G., wypisany z oddziału z uwagi na naganne zachowanie. Następnie, po zmianie postawy ponownie przyjęty na oddział terapeutyczny. Postawa bez uwag. Utrzymuje kontakt zewnętrzny z żoną A. M.. Sąd dał wiarę wskazanej opinii. Dostarcza ona pełnego obrazu zachowania skazanego w warunkach izolacji. Na podstawie informacji należy przyjąć, iż jego postawa jest zmienna, często obliczona na zbudowanie korzystnego wizerunku własnego. Ocena ta wynika wprost z opinii (k. 56). W ocenie sądu opinia jest obiektywna, jej obszerność wskazuje na pełną, wyczerpującą analizę postępowania skazanego. 1.2.1.2 wyjaśnienia skazanego Skazany w trakcie rozprawy wyjaśnił, iż sytuacja jego żony jest trudna. Utrzymuje się z zasiłku w kwocie 600 złotych. W ostatnim czasie zmarła teściowa skazanego, którą żona się opiekowała. Skazany wyraził żal z powodu popełnionych czynów, zadeklarował poprawę w przyszłości (k. 58). Sąd dał wiarę wskazanym wyjaśnieniom. Trzeba przy tym jednak wskazać, iż obecna trudna sytuacja finansowa żony skazanego jest w znacznej mierze wynikiem nagannego, przestępczego postępowania skazanego. Ta działalność spowodowała konieczność izolacji skazanego. Konieczność odbycia licznych kar pozbawienia wolności stanowi konsekwencję popełnienia przestępstw przez skazanego. Skazany nie zdobył się na refleksję, iż gdyby przebywał na wolności, mógłby podjąć pracę i przyczyniać się do utrzymania rodziny. Wydaje się, iż refleksja tego typu dopiero teraz przebija się w postawie skazanego. dokumentacja medyczna Sąd nie znalazł podstaw, by zakwestionować przedłożoną przez skazanego dokumentację medyczną. Wynika z niej jednoznacznie, iż żona skazanego cierpi na choroby przewlekłe, wymaga specjalistycznego leczenia (k. 9-13). 0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.2.1 albo 1.2.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1.PODSTAWa KARY ŁĄCZNEJ Lp. Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny, data wydania wyroku albo wyroku łącznego i sygnatura akt sprawy Kary lub środki karne podlegające łączeniu 3.1.1. Sąd Rejonowy w Golubiu-Dobrzyniu, wyrok łączny, 19 lutego 2021 roku, II K 75/20 kara łączna 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności 3.1.2. Sąd Rejonowy w Golubiu-Dobrzyniu, 24 czerwca 2020 roku, II K 29/20 kara 10 miesięcy pozbawienia wolności Zwięźle o powodach połączenia kar lub środków karnych z wyjaśnieniem podstawy prawnej Analiza przedstawionego powyżej układu skazań R. M. prowadzi do wniosku, iż w przedmiotowej sprawie zachodziły podstawy do orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności w ramach wyroku łącznego. W pierwszej kolejności należy wskazać na reżim prawny, w którym karę orzeczono. Otóż obie analizowane kary zostały prawomocnie orzeczone po 24 czerwca 2020 roku, co zgodnie z treścią art. 81 ust. 2 ustawy z 19 czerwca 2020 roku o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami (...)19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem (...)19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 1086) nakazywałoby stosowanie przepisów o zbiegu przestępstw oraz łączeniu kar i środków karnych (Rozdział IX kodeksu karnego) w brzmieniu nadanym powołaną ustawą. W sprawie należało jednak wskazać na to, iż wyrokiem łącznym w sprawie II K 75/20 Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu połączono kary pozbawienia wolności orzeczone w sprawach II K 930/19 Sądu Rejonowego w Toruniu (kara 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności) oraz II K 141/19 Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu (kara 7 miesięcy pozbawienia wolności). Wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu stał się prawomocny po 24 czerwca 2020 roku (prawomocny 17 lipca 2020 roku). W sprawie II K 75/20 Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu połączono wskazane kary i orzeczono karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Obecnie do układu tego doszło skazanie w sprawie II K 29/20 Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu. Należało zatem ustalić, czy kara ta podlega łączeniu w ramach kary łącznej z łączną karą pozbawienia wolności w sprawie II K 75/20, czy też z karami jednostkowymi w sprawach II K 930/19 oraz II K 141/19. Problem sprowadzał się zatem do zastosowania reżimu, w jakim winno dojść do połączenia kar. Dla porządku należy wskazać, iż wszystkie przestępstwa zostały popełnione w warunkach zbiegu przestępstw (art. 85 § 1 kk), a kary orzeczone w wyrokach branych pod uwagę podlegają wykonaniu (art. 85 § 1 kk w brzmieniu sprzed zmiany z 19 czerwca 2020 roku). Wydaje się, iż w odniesieniu do tak przedstawionego układu regulacja ustawy z 19 czerwca 2020 roku o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami (...)19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem (...)19 nie stanowi regulacji pełnej. Stąd też konieczność sięgnięcia rozważenia wyboru regulacji względniejszej (łagodniejszej) dla skazanego. Analiza tak przeprowadzona prowadzi do wniosku o zasadności zastosowania regulacji obowiązującej do 24 czerwca 2020 roku. Pozwalała ona na łączenie kar pozbawienia wolności orzeczonych także wyrokiem łącznym, a nie kar z wyroków jednostkowych. Dla zobrazowania korzyści dla skazanego należy wskazać, iż zastosowanie przepisów obowiązujących po 24 czerwca 2020 roku nakazywałoby rozważyć połączenie trzech kar: 1. kary 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności ze sprawy II K 930/19 Sądu Rejonowego w Toruniu; 2. kary 7 miesięcy pozbawienia wolności ze sprawy II K 141/19 Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu; 3. kary 10 miesięcy pozbawienia wolności ze sprawy II K 29/20. Wobec obecnego brzmienia art. 86 § 1 kk wymiar kary pozbawienia wolności mógłby wynosić od 1 roku i 4 miesięcy do 2 lat i 8 miesięcy. Przy zastosowaniu przepisów obowiązujących do 24 czerwca 2020 roku wymiar kary łącznej wynikałby ze skazań: 1. na karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności w sprawie II K 75/20; 2. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności w sprawie II K 29/20. W tym układzie sąd mógłby zatem orzec karę łączną w wymiarze od 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności do 2 lat i 4 miesięcy. Przedstawione warianty uzasadniają zastosowanie przepisów uprzednio obowiązujących (art. 4 § 1 kk). Jest to niewątpliwie rozwiązanie łagodniejsze dla skazanego. 1.WYMIAR KARY Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy wymiarze kary łącznej Mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania, sąd połączył węzłem kary łącznej kary pozbawienia wolności orzeczone w wyrokach Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu w sprawach II K 75/20 i II K 29/20. Jak już wskazano, połączeniu podlega zatem kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz kara 10 miesięcy pozbawienia wolności. Wobec tego karę łączną można było ukształtować w wymiarze od 1 roku i 6 miesięcy do 2 lat i 4 miesięcy. W tym stanie rzeczy kara 2 lat pozbawienia wolności nie może razić swą surowością. Jest rozstrzygnięciem z zastosowaniem częściowej absorpcji. Kara łączna jest bowiem niższa niż suma kar podlegających łączeniu. Stanowi to korzyść dla skazanego wynikającą z łączności przedmiotowej popełnionych czynów (przestępstwa przeciwko mieniu). Na wymiar kary łącznej wpłynęła także obecna poprawna postawa skazanego, co wynika z opinii z zakładu karnego. Jednocześnie należy z całą stanowczością podkreślić, iż skazany nie mógł liczyć na zastosowanie pełnej absorpcji. Byłoby to niczym nieuzasadnioną gratyfikacją i nie uwzględniałoby dotychczasowej drogi życiowej skazanego. R. M. był dotychczas wielokrotnie karany. Nie potrafił wyciągnąć z kolejnych wyroków skazujących właściwych wniosków, wracając do przestępczego procederu. Jego zachowanie w warunkach izolacji penitencjarnej także budziło zasadnicze zastrzeżenia, czego wynikiem było nakładanie kar regulaminowych oraz przerwanie terapii na oddziale terapeutycznym ZK w G.. Skazany zdaje się o tym zapominać, wnosząc o pełną absorpcję. Na to sąd nie może się zgodzić. Pełna absorpcja mogłaby zostać zastosowana, gdyby tego typu zachowań skazanego nie ujawniono. W tym stanie rzeczy wymierzona kara łączna jest wyważona i nie krzywdzi skazanego. Przeciwnie, poprzez częściową absorpcję ma na celu jego zdopingowanie do zachowania zgodnego z prawem i utrwalenia obecnej postawy w zakładzie karnym. Sąd dostrzega motywację skazanego do zmiany życia na lepsze. Stąd w efekcie skrócenie detencji skazanego w zakładzie karnym. 1.Wymiar Środka karnego Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy łącznym wymiarze środka karnego 1.Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU łĄCZNym Zwięźle o powodach uzasadniających inne rozstrzygnięcia z wyroku łącznego, w tym umorzenie postępowania, zaliczenie okresów na poczet kary łącznej Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Na podstawie art. 577 kpk na poczet kary łącznej zaliczono okres kary dotychczas odbytej w sprawie II K 75/20. III Orzeczenie nowej kary łącznej powoduje utratę mocy obowiązującej dotychczasowego wyroku łącznego, co wynika wprost z art. 575 § 1 kpk. 1.KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV O kosztach procesu orzeczono po myśli art. 624 § 1 kpk, kosztami związanymi z wydaniem wyroku łącznego obciążając Skarb Państwa. Rozstrzygnięcie w tym zakresie uwzględnia fakt pobytu skazanego w zakładzie karnym, gdzie jest on zatrudniony nieodpłatnie. Nie posiada zatem środków na zapłatę kosztów. 1.PODPIS

Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2021 r.