I CSK 2476/25 · Sąd Najwyższy

I CSK 2476/25 POSTANOWIENIE 25 listopada 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 25 listopada 2025 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa E.W. i Ł.W.‎przeciwko E.S.‎o zapłatę,‎na skutek skargi kasacyjnej E.S.‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi I Wydział Cywilny‎z 17 marca 2025 r., I AGa 156/24, 1. odmawia dopuszczenia prokuratora do udziału w postępowaniu kasacyjnym;

2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Pozwana E.S. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 17 marca 2025 r., wydanego w sprawie z powództwa E.W. i Ł.W. o zapłatę. Uzasadnijąc wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca przedstawiła następujące zagadnienie prawne: Czy rozprzestrzenianie się wirusa SARS-CoV-2, wywołującego chorobę COVID-19 oraz wynikające z tego skutki gospodarcze polegające m.in. na przerwaniu łańcuchów dostaw, reglamentacji towarów, gwałtownych wahaniach cen na rynku, a także niewykonaniu zobowiązań przez kontrahentów stanowią siłę wyższą i mogą być postrzegane jako przesłanka uwalniająca od ponoszenia odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania wynikającego z umowy wobec braku możliwości wykonania świadczenia z przyczyn niezależnych od dłużnika, powstałych wskutek okoliczności nadzwyczajnych i niemożliwych do przewidzenia?Oprócz tego skarga jest w ocenie pozwanej oczywiście uzasadniona, co wynika z naruszenia przez Sąd odwoławczy art. 361 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 471 k.c. poprzez brak kwalifikacji pandemicznego rozprzestrzeniania się choroby wywołanej koronawirusem jako siły wyższej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał już, że zagadnienie prawne powinno zostać sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie powinno być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. m.in. postanowienia SN z 11 stycznia 2024 r., I CSK 6184/22; z 13 grudnia 2023 r., I CSK 5954/22; z 25 października 2023 r., III USK 286/22).Natomiast powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. jest uzasadnione jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe.

O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Skarżący zaś powinien uzasadnić tę przesłankę, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może zatem powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać się na faktach innych niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia (zob. np. postanowienia SN z 7 grudnia 2023 r., I CSK 5630/22; z 8 listopada 2023 r., I CSK 3494/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1631/23 oraz z 25 września 2023 r., I CSK 903/23).W obu skargach uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie spełniają powyższych wymagań.

Choc trudno zaprzeczyć, że pytanie dotyczące zaliczenia pandemii COVID-19 ma charakter abstrakcyjny i – jako takie – mogłoby być istotne dla rozwoju orzecznictwa, to jednak nie pozostaje ono w bezpośrednim związku z ustalonym stanem faktycznym sprawy. Z opisanych przez sądy meriti okoliczności wynika bowiem jasno, że przyczyną niewykonania zobowiazania przez pozwaną, było zaoferowanie do sprzedaży towaru, którego w istocie nie posiadała. Wystąpienie pandemii koronawirusa mogło ewentualnie wpłynąć na stosunek zobowiązaniowy pozwanej z dostawcą towaru, modyfikując odpowiedzialność tego ostatniego wobec pozwanej.

Jeśli zaś chodzi o umowę sprzedaży zawartą między stronami niniejszej sprawy, z ustaleń faktycznych sądów powszechnych – niepodlegających zaskarżeniu w postępowaniu kasacyjnym na mocy art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c. – wynika m.in. że mimo faktu nieposiadania oferowanego towaru oraz wiedzy o zwiększonym popycie na środki ochrony osobistej pozwana nie zmieniła publikowanej przez siebie oferty w okresie ok. miesiąca, a także że pozwana już po dokonaniu zakupu przez powodów poprzez platformę sprzedażową potwierdził dostępność zakupionego towaru.

Do ustaleń faktycznych sprawy należy też okoliczność, że w póxniejszym okresie, już po nabyciu kolejnych partii towaru, pozwana kontynuowała jego sprzedaż innym podmiotom po wyższej cenie, nie wykonujac jednoczesnie umowy zawartej z powodami. Na tle stanu faktycznego tej sprawy należy zatem stwierdzić, że wystąpienie pandemii COVID-19 nie było bezpośrednią przyczyną niedostarczenia powodom zamówionego towaru, lecz wprowadzające w błąd zachowanie samej pozwanej, która oferowała nieposiadany przez siebie towar do sprzedaży.

Rozstrzygniecie przedstawionego zagadnieia nie wpłynęłoby zatem na wynik sprawy.Dodatkowo należy wskazać, że przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. wykluczają się, gdyż skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeżeli o występowaniu tej przesłanki miałoby świadczyć naruszenie przepisów prawa, których wykładnia nasuwa tak duże wątpliwości, że konieczne jest ich wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy w ramach sformułowanego w tej sprawie zagadnienia prawnego. Nie można bowiem twierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona - co oznacza oczywistą bezzasadność zaskarżonego orzeczenia, a więc niewymagającą jakichkolwiek dociekań lub analiz, a jednocześnie wskazywać na istnienie potrzeby wykładni przepisów - wymagającej z natury rzeczy pogłębionych rozważań. (zob. np. postanowienia SN z 10 października 2023 r., III USK 153/22; z 26 września 2023 r., III USK 274/22 oraz z 8 sierpnia 2023 r., I PSK 26/23).

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego nie rozstrzygał zaś ze względu na brak wniosku o ich zasadzenie w przypadku odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania. Mariusz Załucki [SOP] ‎