I CSK 2379/25 · Sąd Najwyższy

W związku ze skargą kasacyjną powódki I.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. może być zatem osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.

Sygn. akt III CSK 216/07 POSTANOWIENIE Dnia 5 października 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa M.S. przeciwko B.G. o uznanie czynności za bezskuteczną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 października 2007 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 grudnia 2006 r., sygn. akt [...], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 Uzasadnienie Pozwana B.G. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 grudnia 2006 r. wskazując, że okolicznością uzasadniającą przyjęcie jej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.) jest oczywista zasadność skargi.

Postanowieniem z 7 maja 2024 r.

Postanowieniem z dnia 8 września 2022 r.

D.N. w dniu 6 lipca 2018 r. wniósł o skierowanie swojej córki K.K. na leczenie w szpitalu psychiatrycznym bez jej zgody w związku ze stwierdzoną u niej anoreksją i brakiem postępu w leczeniu oraz stwarzaniem pozorów leczenia. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2018 r. ustanowiono dla uczestniczki postępowania adwokata z urzędu. Pismem z dnia 25 lipca 2018 r. udział w sprawie zgłosił Prokurator Rejonowy w Z.Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem z dnia 5 grudnia 2018 r. orzekł o umieszczeniu uczestniczki postępowania w szpitalu psychiatrycznym bez jej zgody.

Sygn. akt VI Ka 611/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2025 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli Protokolant Sandra Michalec przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Marcina Zarównego po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025r. sprawy K. C. (1) ur. (...) w Z. s. J., J. z domu S. oskarżonego z art. 291 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 5 czerwca 2025 r. sygn. akt II K 394/24 uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonego K. C. (1) i sprawę w części dotyczącej tego oskarżonego przekazuje Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 611/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 5 czerwca 2025 r. sygn. akt II K 394/24 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. K. C. (1) Pobyt oskarżonego w szpitalu na oddziale psychiatrycznym od 9.11.2023 r. do 14.12.2023 r. z rozpoznaniem zaburzeń emocji i zachowania spowodowanych używaniem alkoholu i zamierzone samouszkodzenie przez powieszenie. Kserokopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego z (...) Szpitala (...) w Z. k. 239 - 240 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------------------------- -------------------------------------------------------------------------- ----------------- ----------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1. Kserokopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego z (...) Szpitala (...) w Z.. Dowód przedłożony wprawdzie przez obrońcę oskarżonego, ale niebudzący wątpliwości co do wiarygodności. 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1.Rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia tj. art. 167 k.p.k. w zw. z art. 202 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów na okoliczność poczytalności oskarżonego K. C. (1) w chwili zarzuconego mu czynu, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia i uniemożliwiało Sądowi I instancji prawidłową weryfikację kwalifikacji prawnej czynu, którego popełnienie zarzuca się oskarżonemu, w sytuacji istnienia uzasadnionej wątpliwości co do poczytalności skazanego, wynikającej zarówno ze złożonych przez niego oświadczeń do protokołu przesłuchania podejrzanego o fakcie leczenia psychiatrycznego m.in. zaburzenia osobowości ale i dowodów i zeznań świadka E. P. (1) czy też notatki policyjnej z rozpytania oskarżonego z dn. 10.03.2024 r. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny 2.Naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia tj. art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 polegające na braku wyznaczenia obrony z urzędu, kiedy ta obrona była obligatoryjna wobec istnienia uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności skazanego; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ewentualnie 3.Naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia tj. art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 polegające na braku wyznaczenia obrony z urzędu, kiedy ta obrona była obligatoryjna wobec istnienia uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego K. C. (1) pozwalającego na udział w postępowaniu lub prowadzenia obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 1 – 3 Zarzuty zostaną omówione łącznie, jako że rację ma skarżący obrońca, że w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Oskarżony K. C. (1) już w trakcie przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym podał że leczył się psychiatrycznie w związku z zaburzeniami osobowości i depresją ( k. 90 odwrót ). Z innego dowodu – zeznań świadka E. P. (1), pracodawcy tego oskarżonego, złożonych w dniu 14.02.2024 r. wynika, że znana mu była okoliczność, iż oskarżony jest chory, leczy się na depresję ( k. 63 ). Koreluje to z dowodem przedłożonym przez skarżącego obrońcę w postępowaniu odwoławczym i przeprowadzonym na rozprawie odwoławczej w postaci kserokopii karty informacyjnej leczenia szpitalnego z (...) Szpitala (...) w Z. z którego wynika, że oskarżony przebywał na oddziale psychiatrycznym tego szpitala od 9.11.2023 r. do 14.12.2023 r. ( a więc w okresie zbliżonym do czasu popełnienia przestępstwa przypisanego mu w niniejszej sprawie ), z rozpoznaniem zaburzeń emocji i zachowania spowodowanych używaniem alkoholu i zamierzonego samouszkodzenie przez powieszenie. Jak wynika z tego dokumentu oskarżony podjął leczenie m.in. lekami psychiatrycznymi ( k. 239 – 240 ). Zgodzić należy się ze skarżącym obrońcą, że okoliczności powyższe – po części znane Sądowi Rejonowemu na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego – powodują wątpliwości co do poczytalności K. C. (1) tempore criminis, co skutkować powinno dopuszczeniem dowodu z opinii dwóch biegłych lekarzy psychiatrów na podstawie art. 202 § 1 k.p.k., celem ustalenia czy w czasie popełnienia zarzucanego oskarżonemu czynu miał on w pełni zachowaną zdolność rozumienia jego znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem. To z kolei aktualizuje obligatoryjną obronę oskarżonego na podstawie art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. W postępowaniu przed Sądem I instancji oskarżony K. C. (1) nie miał obrońcy z wyboru, nie został mu także ustanowiony obrońca z urzędu. W tej sytuacji całe postępowanie przed Sądem I instancji jest wadliwe, dotknięte bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Wniosek O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. wniosek apelacji był zasadny. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. Bezwzględna przyczyna odwoławcza ☒ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku wobec oskarżonego K. C. (1) i przekazaniem sprawy w części dotyczącej tego oskarżonego Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania. 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w pierwszej kolejności dopuści dowód z opinii dwóch biegłych lekarzy psychiatrów celem ustalenia czy w czasie popełnienia zarzucanego czynu oskarżony K. C. (1) miał w pełni zachowaną zdolność rozumienia jego znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem w rozumieniu art. 31 § 1 k.k., a także ustalenia innych okoliczności istotnych w sprawie, w tym czy stan jego zdrowia psychicznego pozwala na jego udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny. W przypadku gdyby na tym etapie postępowania oskarżony nie miał obrońcy z wyboru, Sąd Rejonowy wyznaczy mu obrońcę z urzędu. Sąd ten przeprowadzi od początku cały przewód sądowy dotyczący oskarżonego K. C. (1) bacząc aby realizowana była obligatoryjna obrona, całość przeprowadzonych dowodów podda wnikliwej ocenie i wyda wyrok, który prawidłowo uzasadni zgodnie z wymogami art. 424 k.p.k. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego K. C. (1) Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość rozstrzygnięcia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana

Wnioskiem z 25 września 2023 r.