I CSK 2373/24 · Sąd Najwyższy

I CSK 2373/24 POSTANOWIENIE 12 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 12 marca 2025 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa J.O.‎przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuraturze Rejonowej […]‎o wydanie,‎na skutek skargi kasacyjnej J.O.‎od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie‎z 16 października 2023 r., I ACz 467/23, odrzuca skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 16 października 2023 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie w sprawie z powództwa J.O. przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuraturze Rejonowej […] o wydanie, na skautek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z 19 maja 2023 r., I C 2209/22, zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że odrzucił pozew. Postanowienie to zostało następnie uzupełnione postanowieniem z 13 listopada 2023 r. w ten sposób, że Sąd Apelacyjny w Krakowie postanowił nie obciążać powoda kosztami zastępstwa procesowego za postępowanie przed Sądem Okręgowym w Krakowie oraz postanowił nie obciążać powoda kosztami zastępstwa procesowego za postępowanie zażaleniowe.

Powód wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 16 października 2023 r., zaskarżając to postanowienie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie, zniesienie postępowania w zakresie objętym nieważnością i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji.Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał, że w sprawie mają występować wszystkie przyczyny kasacyjne wskazane w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.Pozwany nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna wniesiona przez powoda podlegała odrzuceniu z dwóch niezależnych przyczyn.W pierwszej kolejności należy wskazać na wadliwie sformułowany wniosek skargi.

Poza spełnianiem ogólnych wymagań dla pisma procesowego, skarga kasacyjna powinna również zawierać prawidłowo sformułowane elementy konstrukcyjne określone w art. 3984 § 1 pkt 1-3 k.p.c. Jednym z tych elementów jest wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Braki w zakresie elementów konstrukcyjnych skargi, ‎a więc również w zakresie jej wniosków, skutkują odrzuceniem skargi a limine bez uprzedniego wezwania o usunięcie dostrzeżonych braków (postanowienie SN ‎z 24 października 2022 r., I CSK 3656/22).

Wniosek taki wynika z porównania treści art. 3986 § 2 k.p.c. in medio oraz art. 3986 § 1 k.p.c. Tylko drugi z przywołanych przepisów dopuszcza sanowanie określonych braków skargi kasacyjnej; nie dotyczy to jednak elementów konstrukcyjnych określonych w art. 3984 § 1 pkt 1-3 k.p.c. (postanowienie SN z 24 czerwca 2022 r., I CSK 2657/22).Skarżący nie wskazał, w jakim zakresie zaskarżone postanowienie miałoby zostać uchylone. Tymczasem w świetle art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. konieczne jest oznaczenie w skardze zakresu, w jakim zaskarżone orzeczenie ma zostać uchylone wprost albo co najmniej przez jednoznaczne odesłanie do prawidłowo określonego zakresu zaskarżenia.

Sąd Najwyższy nie ma możliwości ustalania za stronę skarżącą tego, czy żądanie w skardze uchylenia zaskarżonego orzeczenia miałoby oznaczać orzeczenie jako całość, czy orzeczenie w zaskarżonej (lub jeszcze innej) części (zob. np. postanowienie SN z 26 września 2022 r., I CSK 1563/22). Określenie zakresu zaskarżenia oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia stanowią przedmiot odrębnych wymogów formalnych skargi kasacyjnej, co oznacza, że strona powinna w obu tych kwestiach odrębnie sformułować własne stanowisko (zob. np. postanowienia SN: z 20 kwietnia 2022 r., I CSK 2268/22; z 18 maja 2023 r., II CSKP 1087/22).Sąd Najwyższy nie ma ponadto kompetencji do tego, aby w sytuacji, w której strona nie wskaże w skardze kasacyjnej zakresu, w jakim zaskarżone orzeczenie miałoby zostać uchylone, samodzielnie przyjmować, że domaga się uchylenia orzeczenia w zakresie wynikającym ze wskazanego w skardze kasacyjnej zakresu zaskarżenia.

W świetle regulacji k.p.c. to obowiązkiem skarżącego jest dokładne określenie zakresu oczekiwanego uchylenia zaskarżonego orzeczenia.Po drugie, dobór argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania czyni wniesioną przez powoda skargę niedopuszczalną, w szczególności w świetle art. 29 § 2 i 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 622). Zgodnie z pierwszym z tych przepisów, w ramach działalności Sądu Najwyższego lub jego organów niedopuszczalne jest kwestionowanie umocowania sądów i trybunałów, konstytucyjnych organów państwowych oraz organów kontroli i ochrony prawa.

W myśl natomiast art. 29 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.Tymczasem powód w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez osobę niebędącą sędzią. Ewentualne przyjęcie skargi do rozpoznania oznaczałoby zatem, że Sąd Najwyższy miałby dokonywać niedopuszczalnej w obowiązującym stanie prawnym (w tym świetle dorobku orzeczniczego Trybunału Konstytucyjnego) oceny skuteczności powołania danej osoby na urząd sędziego, co byłoby naruszeniem art. 29 § 2 i 3 ustawy o Sądzie Najwyższym.Polski porządek prawny nie przewiduje żadnej procedury weryfikacyjnej (walidacyjnej, rekonfirmacyjnej, „wetingowej” etc.) obejmującej na jakimkolwiek etapie po powołaniu sędziego ponowną ocenę tego, czy sędzia został powołany do pełnienia urzędu w procedurze obarczonej rzeczywistymi bądź rzekomymi wadami, a nawet czy spełniał kryteria konieczne do jego powołania.

Procedurę nominacyjną z mocy art. 179 Konstytucji RP zamyka powołanie przez Prezydenta Rzeczypospolitej, a jakiekolwiek ewentualne następcze „weryfikacje” wymagałyby nie odpowiedniej regulacji ustawowej, lecz przepisów rangi konstytucyjnej. Takie unormowania obecnie – de constitutione lata (de lege fundamentale lata) – nie istnieją. Powyższy wniosek wynika z tego, że jakakolwiek „weryfikacja” odnosząca się do skutków aktów koniecznych do powołania sędziego – zarówno uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, jak i aktu powołania przez Prezydenta RP – w istocie ingeruje w sferę normowaną w tym zakresie wprost w samej ustawie zasadniczej.

W sprzeczności z taką procedurą, o ile miałaby zostać wprowadzona w przepisach rangi podkonstytucyjnej – stoją fundamentalne wartości i zasady rangi konstytucyjnej, tj. państwa prawnego (ochrona praw nabytych, pewność obrotu prawnego), prawo do niezależnego sądu i służebne wobec niego – dobro wymiaru sprawiedliwości oraz nieusuwalność sędziów.Z przytoczonych względów należało odrzucić skargę kasacyjną (art. 3986 § 3 k.p.c.). SSN Kamil Zaradkiewicz [M.O.][a.ł] ‎