I CSK 235/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 235/21 POSTANOWIENIE Dnia 30 grudnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Łodko w sprawie z powództwa R. D.‎przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 grudnia 2021 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w W.‎z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt V Ca (…) 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 24 czerwca 2020 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego w W. z 5 grudnia 2019 r. Powódka wniosła od wyroku Sądu Okręgowego w W. skargę kasacyjną w której zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 4171 § 1 i 4 k.c. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń niesatysfakcjonujących stron (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).

Realizacji tego celu służy instytucja przedsądu, ustanowionego w art. 3989 k.p.c., w ramach którego, Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występują przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. przyczyny uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania.Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi - bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie.

Skarżący, powołując się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać oczywistą zasadność skargi kasacyjnej przejawiającą się kwalifikowanym charakterem naruszenia przepisów prawa. Nie powtarzając uzasadnienia podstaw kasacyjnych, skarżący powinien wykazać, że zasadność skargi kasacyjnej jest oczywista, dostrzegalna prima vista oraz, że każdy prawnik bez przeprowadzania wnikliwej analizy powinien dojść do wniosku, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15).

Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00; z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00; z 10 kwietnia 2018 r. I CSK 730/17). Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala przyjąć, że skarga – w powyższym rozumieniu powołanej przyczyny kasacyjnej była oczywiście uzasadniona.

Wnioski skarżącej sprowadzają się wyłącznie do polemiki i kwestionowania oceny materiału dowodowego przez Sąd drugiej instancji. Wywody skarżącej nie przekonują w szczególności, że Sąd Okręgowy naruszył prawo materialne w sposób, który prima facie przekłada się na konieczność uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Skarżąca nie wykazała, że zastosowanie powołanych w zarzutach kasacyjnych przepisów prawa, których naruszenie miałoby wskazywać na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, było oczywiście błędne, lub doprowadziło to tego, że zaskarżony wyrok jest oczywiście nieprawidłowy.

Zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). W związku z powyższym, wskazana przez skarżącą podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzi jak również z okoliczności sprawy nie wynika, aby zachodziły inne podstawy przewidziane w art. 3989 § 1 k.p.c. Skarżąca dodatkowo uzasadniając przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odwołała się do wysokiego stopnia doniosłości problemu objętego jej zakresem, jednakże nie sformułowała zagadnienia prawnego, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sformułowanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno przybrać postać porównywalną z formułowaniem zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c.) i odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Skarżąca, wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, powinna sformułować to zagadnienie, wskazać na wyłaniające się poważne wątpliwości interpretacyjne, przytoczyć argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen.

Chodzi przy tym wyłącznie o poważne wątpliwości, wykraczające poza poziom zwykłych wątpliwości prawnych, które powstają niemal w każdym procesie decyzyjnym (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 grudnia 2020 r., I CSK 19/20). Skarga kasacyjna powódki takich argumentów nie zawiera, powołując się lakonicznie wyłącznie na wysoki stopień doniosłości problemu objętego jej zakresem. Co więcej, łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jest wykluczone. Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał już uwagę, że jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) generalnie wyklucza przyjęcie, że skarga jest oczywiście uzasadniona.

Nie jest możliwa sytuacja, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy (postanowienie Sądu Najwyższego z 26 listopada 2013 r., I UK 291/13). Co jest sporne nie może być przecież oczywiste (postanowienie Sądu Najwyższego z 9 kwietnia 2014 r., V CSK 383/13).Dodatkowo skarżącą powołała się na występujące „rozbieżności w orzecznictwie sądów”. Nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie argumentów na uzasadnienie podniesionych twierdzeń, w szczególności w ramach podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 102 w związku z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.