I CSK 2308/24 · Sąd Najwyższy

I CSK 2308/24 POSTANOWIENIE 5 listopada 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska na posiedzeniu niejawnym 5 listopada 2025 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa A.S., W.R. i J.S. przeciwko E.P.. A.S.1 i T.P. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,‎na skutek skargi kasacyjnej T.P. ‎od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie‎z 12 grudnia 2023 r., II Ca 2765/22, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od T.P. na rzecz W.R. koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia odpisu postanowienia pozwanemu T.P. do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 20 września 2022 r. Sąd Rejonowy w Miechowie uzgodnił treść księgi wieczystej […] z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, że w dziale II w miejsce właściciela T.P. wpisał jako współwłaścicieli: J.S. w udziale 1/4 części; A.S.1 w udziale 3/16 części; E.P. w udziale 3/16 części; W.R. w udziale 3/16 części oraz A.S. w udziale 3/16 części.Apelacja pozwanego T.P. od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z 12 grudnia 2023 r. Pozwany T.P. wniósł skargę kasacyjną, opierając wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania na przyczynie kasacyjnej objętej art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów.

W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). We wniosku o przyjęcie skargi, pozwany podniósł, że w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne dotyczące cyt. „braku jednoznacznego rozróżnienia między wymogami art. 3 k.p.c., który odnosi się wyłącznie do dokonywania czynności procesowych, wyjaśnień co do okoliczności i dowodów, a stawianiem zarzutów, zwłaszcza mających charakter actio in rem”.

Podniósł także, że w sprawie powstało zagadnienie, czy tytularny właściciel, który nabył nieruchomość w trybie wykluczającym nabycie w rękojmi może złożyć w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym zarzut zasiedzenia tej nieruchomości.Niejasne uzasadnienie tego wniosku oraz niejasny sposób sformułowania przez pozwanego tej części skargi kasacyjnej, która jest poświęcona wnioskowi o przyjęcie skargi, nie pozwala Sądowi Najwyższemu na zorientowanie się co do istoty wątpliwości prawnych pozwanego.

Tymczasem w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz poglądów nauki, istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy przy okazji rozpoznania skargi kasacyjnej przyczyni się do rozwoju orzecznictwa i nauki prawa oraz będzie miało znaczenie nie tylko dla tej konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 września 2012 r., II CSK 180/12. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14).

Skarżący nie sformułował przedstawionego przez siebie zagadnienia w sposób przyjęty przy zwracaniu się przez sąd powszechny z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego na podstawie art.390 k.p.c., nie zawarł we wniosku pogłębionego wywodu prawnego usprawiedliwiającego zgłoszone wątpliwości, nie wykazał także argumentami ściśle jurydycznymi zasadności proponowanego sposobu ich rozstrzygnięcia, a także wadliwości rozwiązania przez Sąd drugiej instancji przedstawionego problemu prawnego w sposób rzutujący na wynik sprawy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14 oraz z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14).

Nie wykazał także, aby rozwiązanie przez Sąd Najwyższy przedstawionego problemu miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Zgodnie z przytoczonym we wniosku art. 3 k.p.c., strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody (zasada prawdy materialnej). Przepis ten statuuje powinność stron postępowania sądowego działania w sposób lojalny, uczciwy i zmierzający do zrekonstruowania faktycznego przebiegu zdarzeń, w oparciu o które strony dochodzą roszczeń sformułowanych w pozwie lub wniosku w postępowaniu nieprocesowym lub w oparciu o które bronią się przed żądaniami przeciwnika.

Pozwany nie wyjaśnił w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi, jakie znaczenie dla wyniku sprawy ma poruszona w nim kwestia dotycząca art. 3 k.p.c., stąd należy uznać, że nie przedstawił przytoczonej przyczyny uzasadniającej wniosek o przyjęcie skargi. Pozwany nie wyłuszczył także nasuwających mu się wątpliwości co do drugiej kwestii w sposób wskazany wyżej w rozważaniach dotyczących sposobu sfomułowania i motywowania przyczyn kasacyjnych. Trzeba przy tym zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy odniósł się do wadliwego poglądu Sądu Rejonowego, wyłączającego możliwość podniesienia zarzutu przedawnienia przez osobę ujawnioną w księdze wieczystej jako właściciel, ale nie będącą nim w rzeczywistości, w kierunku uznanym za pozwanego za trafny, co tym bardziej przemawia za zbędnością odniesienia się przez Sąd Najwyższy do tego zagadnienia.

W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz powódki W.R., która wniosła w terminie odpowiedź na skargę kasacyjną, orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 i 108 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust.4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (jedn. tekst: Dz.U. z 2023 r., poz.1964 ze zm.). (A.D.)[a.ł]‎