I CSK 2293/23 · Sąd Najwyższy

Powódka B. B. złożyła pozew przeciwko M. R. domagając się zasądzenia od pozwanej na rzecz powódki kwoty 357.545,65 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 września 2017 roku do dnia zapłaty. W uzasadnieniu wskazano, iż M. S. (obecnie R.) na podstawie umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 22 stycznia 2015 roku przeniosła na rzecz B. B. wierzytelności z umów pożyczek: z dnia 24 maja 2013 roku na kwotę 52.000,00 zł oraz z dnia 1 lipca 2013 roku na kwotę 211.000,00 zł zawartych pomiędzy pozwaną a Spółką (...) S.A. w zamian za przeniesienie przez powódkę na rzecz pozwanej własności 5.292 akcji spółki (...) S.A. o wartości nominalnej 529.000,00 zł, przenosząc tym samym na powódkę ogół praw i obowiązków wynikających z umowy pożyczek z dnia 24 maja 2013 roku i 1 lipca 2013 roku. Przedmiotowe pożyczki zabezpieczone zostały hipotekami umownymi na kwotę 153.000,00 zł i 591.000,00 zł wpisanymi pod nr 39 i 41 w dziale IV księgi wieczystej nr (...). Na podstawie umowy sprzedaży warunkowej z dnia 15 sierpnia 2016 roku, rep. A (...), spółka (...) S.A. przeniosła na rzecz spółki (...) Sp. z o.o. sp. k. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości uregulowanej w KW nr (...). Pomimo sprzedaży i przelania na rzecz powódki wierzytelności zabezpieczonych hipotekami pozwana nie poinformowała (...) sp. z o.o. sp. k. - dłużnika rzeczowego – o przelewie wierzytelności. Dodatkowo dnia 23 lutego 2017 roku pozwana złożyła dłużnikowi rzeczowemu pisemne oświadczenie z podpisem notarialnie poświadczonym, że na dzień 23 lutego 2017 roku pozostaje wierzycielem wierzytelności zabezpieczonych hipotekami umownymi oraz, że wobec całkowitej spłaty na jej rzecz wierzytelności zabezpieczonych wyraża zgodę na ich wykreślenie. Dnia 23 lutego 2017 roku (...) sp. z o.o. sp. k. przelała na rachunek M. R. kwotę 357.545,65 zł tytułem „spłaty zadłużenia hipotecznego KW (...) i (...)”. Powódka wskazała, że środki pieniężne przelane przez dłużnika rzeczowego na rzecz pozwanej, wobec przeniesienia na powódkę wierzytelności wynikających z umów pożyczek, stanowiły bezpodstawne wzbogacenie pozwanej i powinny zostać wydane powódce. Powódka wskazała nadto, że pismem z dnia 25 sierpnia 2017 roku, doręczonym pozwanej dnia 11 września 2017 roku, wezwała pozwaną do dobrowolnej zapłaty kwoty 357.545,65 zł tytułem zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia. W odpowiedzi pozwana przyznała, że otrzymała wskazaną kwotę, jednakże odmówiła jej zapłaty na rzecz powódki.