I CSK 2151/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 2151/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela w sprawie z powództwa […] Bank […] spółki akcyjnej w W.‎przeciwko W. K.‎z udziałem interwenienta ubocznego po stronie powodowej[…] Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 lipca 2022 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Powód […] Bank […] Spółka Akcyjna w W. (obecnie [X.] Bank Spółka Akcyjna w W.) domagał się zasądzenia od pozwanej W. K. kwoty 200 639,18 zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od kwoty 183 655,19 zł od 25 maja 2016 r.Sąd Okręgowy w E. wyrokiem z 29 września 2017 r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 200 639,18 zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP w stosunku rocznym, nie więcej niż wysokość odsetek maksymalnych, od 25 maja 2016 r. do dnia zapłaty.Powyższy wyrok - wskutek uwzględnienia apelacji pozwanej - został uchylony przez Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z 3 października 2018 r. z jednoczesnym zniesieniem postępowania przed Sądem pierwszej instancji od rozprawy z 26 września 2017 r. oraz przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego.Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w E. wyrokiem z 27 lutego 2020 r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 200 639,18 zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP w stosunku rocznym, nie więcej niż wysokość odsetek maksymalnych, od 25 maja 2016 r. do dnia zapłaty.Wyrokiem z 25 maja 2021 r.

Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację pozwanej.W skardze kasacyjnej pozwana, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazała na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.W ocenie skarżącej w sprawie zachodzi nieważność postępowania, gdyż skład sądu był sprzeczny z prawem (art. 379 pkt 4 k.p.c.) albowiem w składzie sądu rozpoznającego sprawę uczestniczyła osoba niemająca do tego uprawnień.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18, niepubl.).

Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.

Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.W ocenie skarżącej w sprawie wystąpiła nieważność postępowania, ponieważ Sąd Apelacyjny w […] orzekał w składzie, w którym uczestniczyła SSA K. S..Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła nieważność postępowania.

Podnoszona przez pozwaną kwestia została w sposób wyczerpujący wyjaśniona w postanowieniu Sądu Najwyższego z 13 lipca 2020 r. (II CSK 581/19).Po pierwsze, wyrokiem z 20 kwietnia 2020 r. (U 2/20, M.P. z 2020 r., poz. 376) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że powyższa uchwała jest niezgodna z:

a) art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji RP, b) art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r., nr 90, poz. 864/30 ze zm.), c) art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.).Po drugie, postanowieniem z 21 kwietnia 2020 r. (Kpt 1/20) Trybunał Konstytucyjny postanowił rozstrzygnąć spór kompetencyjny pomiędzy Sądem Najwyższym a Sejmem RP w ten sposób, że:

a) Sąd Najwyższy – również w związku z orzeczeniem sądu międzynarodowego – nie ma kompetencji do dokonywania prawotwórczej wykładni przepisów prawa, prowadzącej do zmiany stanu normatywnego w sferze ustroju i organizacji wymiaru sprawiedliwości, dokonywanej w drodze uchwały, o której mowa w art. 83 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2019 r. poz. 825 oraz z 2020 r. poz. 190), b) na podstawie art. 10, art. 95 ust. 1, art. 176 ust. 2, art. 183 ust. 2 oraz art. 187 ust. 4 Konstytucji RP, dokonywanie zmiany w zakresie określonym w punkcie 1 lit. a należy do wyłącznej kompetencji ustawodawcy (pkt 1), a także rozstrzygnąć spór kompetencyjny pomiędzy Sądem Najwyższym a Prezydentem RP w ten sposób, że:

a) na podstawie art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP, powołanie sędziego jest wyłączną kompetencją Prezydenta RP, którą wykonuje na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa osobiście, definitywnie, bez udziału i ingerencji Sądu Najwyższego, b) art. 183 Konstytucji RP nie przewiduje dla Sądu Najwyższego kompetencji do sprawowania przez ten organ nadzoru nad wykonywaniem przez Prezydenta RP kompetencji, o której mowa w art. 179 w zw. z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP, w tym dokonywania wiążącej wykładni przepisów prowadzącej do określenia warunków skuteczności wykonywania przez Prezydenta RP (pkt 2).Po trzecie, wyrokiem z 2 czerwca 2020 r. (P 13/19, Dz.U. z 2020 r., poz. 1017) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 49 § 1 k.p.c. w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu podniesienia okoliczności wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, jest niezgodny z art. 179 Konstytucji RP.Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. a.s.