I CSK 214/25 · Sąd Najwyższy

I CSK 214/25 POSTANOWIENIE 21 maja 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 21 maja 2025 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa B.K. i J.K.‎przeciwko Syndykowi masy upadłości Banku spółki akcyjnej w upadłości w W.‎o ustalenie,‎na skutek skargi kasacyjnej B.K. i J.K.‎od postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu‎z 22 sierpnia 2024 r., I ACz 2391/24, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) zasądza od powodów na rzecz pozwanego 810 zł (osiemset dziesięć) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego ‎w postępowaniu kasacyjnym z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE

Powodowie B.K. i J.K. wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 22 sierpnia 2024 r. ‎w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości Banku spółki akcyjnej w upadłości w W. o ustalenie.W odpowiedzi pozwany wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych ‎w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazali na występowanie istotnego zagadnienia prawnego oraz rozbieżności w orzecznictwie dotyczących art. 189, art. 91 ust. 2 w zw.

‎z art. 236 ust. 1 i art. 246 p.u.Bliższa analiza skargi kasacyjnej nie wykazała występowania żadnej z powołanych przyczyn kasacyjnych.W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05;

‎z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; ‎z 26 września 2005 r., II PK 98/05, i z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Z kolei powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą ‎w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie ‎o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających ‎z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika ‎z różnej wykładni przepisu (zob. postanowienia SN: z 15 października 2002 r.

‎II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 ‎i z 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08). Wskazane przez skarżących wątpliwości co do wykładni powołanych przepisów prawa są w istocie pytaniami o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy i polemiką z tym stanowiskiem, związaną z zastosowaniem konkretnych przepisów prawa. Zapatrywanie, że należy prowadzić postępowanie z udziałem syndyka w zakresie, w jakim osoba fizyczna domaga się stwierdzenia nieważności lub nieistnienia stosunku prawnego kredytu, opiera się na błędnym założeniu, iż roszczenie w zakresie ustalenia nieistnienia kredytu nie podlega zgłoszeniu do masy w trybie zgłoszenia wierzytelności.

Postępowanie w zakresie ustalenia nieistnienia stosunku prawnego nie może się toczyć, ponieważ roszczenie to dotyczy masy upadłości i jak każde roszczenie o świadczenie majątkowe oparte na stosunku obligacyjnym podlega zgłoszeniu do masy upadłości po zastosowaniu konwersji, i co do zasady nie może podlegać zabezpieczeniu na majątku masy upadłości. Do kategorii spraw dotyczących masy upadłości należy zaliczyć każde postępowanie sądowe, którego wynik może mieć wpływ na stan masy.Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie ‎art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. ‎ (ag)[SOP][a.ł]