I CSK 2104/24 · Sąd Najwyższy

I CSK 2104/24 POSTANOWIENIE 8 stycznia 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 8 stycznia 2025 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.‎przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w S.‎o zapłatę,‎na skutek skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Okręgowego w S.‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku‎z 29 listopada 2023 r., V ACa 641/23, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) zasądza od pozwanego na rzecz powoda 5 400 zł (pięć tysięcy czterysta) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, z odsetkami ‎w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. ł.n

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 29 listopada 2023 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy z powództwa S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa Sądu Okręgowego w Szczecinie o zapłatę, zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 12 lutego 2021 r. w punkcie I w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 495 301,19 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 17 marca 2020 r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo w pozostałym zakresie; w punkcie II w ten sposób, że zmienił rozstrzygnięcie o kosztach procesu; oddalił apelację w pozostałym zakresie (punkt 2) i orzekł o kosztach postępowania (punkt 3). Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu drugiej instancji co do punktu 1. lit.

a) w części w zakresie, w jakim zmienił on zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy w punkcie I. w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 495 301,19 zł z ustawowymi odsetkami, oraz wnosił o uchylenie tego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.W odpowiedzi powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych ‎w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne wyrażające się w pytaniu:

„Czy do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, których przedawnienie reguluje przepis art. 4421 § 1 k.c., zastosowanie znajduje modyfikacja terminu przedawnienia roszczeń uregulowana w przepisie art. 118 k.c. stanowiącego, że koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata?"W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa.

Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; ‎z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; ‎z 26 września 2005 r., II PK 98/05, i z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).Skarga kasacyjna nie spełnia powyższych kryteriów. W istocie zagadnienie prawne wskazane przez skarżącego jest pytaniem o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy i polemiką z tym stanowiskiem, związaną z zastosowaniem konkretnych przepisów prawa.

Art. 118 zd. 2 k.c. dotyczy wszystkich terminów, o których mowa w zdaniu pierwszym tego przepisu, w tym terminów oznaczonych w przepisach szczególnych. W uzasadnieniu projektu do ustawy nowelizującej ‎z 13 kwietnia 2018 r. wskazano, że "wprowadzenie takiego rozwiązania (zakończenie biegu przedawnienia na koniec roku kalendarzowego dla terminów dwuletnich i dłuższych niż dwa lata) ułatwi obronę, zwłaszcza w tych przypadkach, kiedy wymagalność roszczenia jest uzależniona od momentu, w którym wierzyciel najwcześniej mógł podjąć działanie.

Takie rozwiązanie będzie również stanowić ułatwienie dla samych wierzycieli, którzy nie będą musieli dokonywać szczegółowych obliczeń. Wskazywane ułatwienia nie powinny przy tym dotyczyć terminów krótszych niż dwa lata, gdzie na trudności dowodowe istotnie nie oddziałuje czynnik w postaci upływu czasu".Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 11 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., ‎z uwzględnieniem § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.

Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). ‎ [wr][a.ł]