I CSK 207/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 207/08

POSTANOWIENIE

Dnia 4 grudnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z wniosku R. B. i L. B.

przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta W. i A. W.

o wpis,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 grudnia 2008 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy R. B. od postanowienia Sądu Okręgowego w W.

z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt V Ca (…),

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 20 listopada 2007 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację

wnioskodawców (R. B. i L. B.), wniesioną od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 20

czerwca

2007

r. Sąd

Rejonowy oddalił wniosek wnioskodawców,

dokonując

następujących ustaleń faktycznych.

Wnioskodawcy domagali się wydzielenia z księgi wieczystej Kw nr (...) obszaru o

pow. 590 m2 (wskazując jako podstawę wpisu decyzję z dnia 25 czerwca 1973 r.),

wykreślenia z działu III nr 3 tej księgi ostrzeżenia o wszczęciu postępowania sądowego

oraz o wpisanie w dziale I i II tejże księgi jako właściciela wnioskodawcę R. B. w

odniesieniu do działki nr 7 o pow. 6.380 m 2, położonej w K. w W. Jako podstawę tych

wpisów wskazali akt notarialny, odpis wpisu z rejestru gruntów oraz kserokopię decyzji

wywłaszczeniowej

z

dnia

czerwca

1973

r.

Sąd

Rejonowy

zobowiązał

wnioskodawców do złożenia wypisu z mapy ewidencyjnej (zawierającej wskazanie

powierzchni gruntu – wywłaszczeniowego i nabytego przez R. B.). Małżonkowie B.

złożyli wypis z rejestru gruntów obejmujący część działki nr 7, położonej w W. przy K. o

pow. 6.149 m2 oraz wyrys mapy ewidencyjnej obrazujący tę działkę. Oddalając wniosek,

Sąd Rejonowy powołał się na treść art. 6268 § 2 k.p.c., art. 6299 k.p.c. oraz § 28 ust. i §

36 ust. 1 Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia

ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz. 1122 ze zm.).

Wnioskodawcy zaniechali bowiem złożenia dokumentów stanowiących podstawę

oznaczenia nieruchomości w zakresie części wyłączonej (tj. 590 m2). Ponadto nie

wykazali oni tytułu własności do działki nr 7 o pow. 6.149 m 2 w związku z tym, że księga

wieczysta nr (...) prowadzona jest dla nieruchomości o pow. 6.970 m 2.

Oddalając apelację wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego, Sąd

Okręgowy stwierdził, że w dacie złożenia wniosku przez wnioskodawców oraz pomimo

zarządzeń Sądu, skierowanych do wnioskodawców, do daty rozpatrywania wniosku nie

złożyli oni dokumentów stanowiących podstawę wpisu. Dokumenty te przedłożone

zostały dopiero w postępowaniu apelacyjnym.

W skardze kasacyjnej wnioskodawcy podnosili zarzuty naruszenia prawa

procesowego, tj. art. 5 k.p.c., art. 381 k.p.c., art. 382 k.p.c., art. 386 § 1 k.p.c. oraz art.

6268 § 1 i § 2 k.p.c. Domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania

sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Notarialne nabycie nieruchomości rolnej o pow. 6 970 m 2, wpisanej do księgi

wieczystej nr (...), nastąpiło w 1994 r. [k. (…) i n. akt księgi wieczystej]. W akcie

notarialnym

sformułowane

zostały

wnioski

stron

objęte

następnie

obecnym

postępowaniem o wpis (§ 7 umowy notarialnej). Kierowane do wnioskodawców

zarządzenia Sądu Rejonowego, dotyczące przedstawienia odpowiednich dokumentów

mogących stanowić właściwą podstawę zgłaszanych wpisów w świetle art. 6268 § 2

k.p.c., czyniły zbędną potrzebę udzielenia przez sąd dodatkowych informacji

wnioskodawcom na podstawie art. 5 k.c.

Zgodnie z art. 6268 § 2 k.p.c., rozpoznając wniosek o wpis do księgi wieczystej,

sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosków dokumentów oraz

treść księgi wieczystej. Przepis ten, będący odpowiednikiem dawnego art. 46 ustawy z

dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.),

wyznacza możliwy zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczysto-księgowym. Chodzi

tu o kognicję znacznie zawężoną, ograniczoną bowiem jedynie do badania tych

elementów, które wymienione są wyraźnie w art. 6288 § 2 k.p.c., tj. treści samego

wniosku, treści i formy dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi

wieczystej. Tak zawężony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego wynika z celu tego

postępowania

w postaci

prawidłowego

ustalenia

stanu

prawno-rzeczowego

nieruchomości określonej w księdze wieczystej.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, że przepis art. 626 8 § 2

k.p.c. określa także zakres kognicji sądu drugiej instancji rozpatrującego apelację.

Stanowisko takie jest już ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np.

postanowienie z dnia 11 maja 2004 r., II CK 280/03, nieopubl.; postanowienie z dnia 5

października 2005 r., II CK 781/04; postanowienie z dnia 27 kwietnia 2001 r., III CKN

354/00, OSNC 2001, z. 12, poz. 183; postanowienie z dnia 6 października 2006 r., V

CSK 214/06, nieopubl.). Oznacza to, że także Sąd drugiej instancji rozstrzyga jedynie to,

czy wpis (lub jego odmowa) pozostaje w zgodzie z prawem w świetle treści zgłoszonego

wniosku, treści i formy przedłożonych dokumentów, stanowiących podstawę wpisu, oraz

treści

księgi

wieczystej.

wieczystoksięgowym

nie

Kognicja

wyklucza

Sądu

odwoławczego

możliwości

powołania

w

postępowaniu

przez

uczestników

postępowania nowych faktów i dowodów (tak np. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 11 maja 2004 r., II CK 280/03, nieopubl.). Chodzi tu o fakty i dowody, których

strona nie mogła powołać w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, lecz te nowe fakty i

dowody powinny być oceniane przez sąd odwoławczy w ramach hipotezy art. 6268 § 2

k.p.c., tzn. na datę faktycznego dokonania (lub odmowy) wpisu. Inaczej mówiąc, Sąd

drugiej instancji rozstrzyga jedynie to, czy wpis lub jego odmowa przez sąd rejonowy

pozostaje w zgodzie w prawem w świetle treści wniosku, treści i formy dokumentów

stanowiących podstawę wpisu oraz treści księgi wieczystej.

Tożsamość prawna zakresu kognicji Sądu pierwszej i drugiej instancji

w postępowaniu

wieczystoksięgowym

prowadzi

do

wniosku,

że

odpowiednie

dokumenty, będące podstawą wpisu w rozumieniu art. 626 § 2 k.p.c., powinny zostać

przedłożone sądowi pierwszej instancji przynajmniej do czasu rozpoznania wniosku o

wpis. W związku z tym, że tak się nie stało, a wnioskodawcy złożyli dokumenty dopiero

w postępowaniu apelacyjnym (dołączyli je do apelacji), istniały uzasadnione podstawy

do oddalenia takiej apelacji. Nietrafione są zatem zarzuty naruszenia art. 6268 § 1 i § 2

k.p.c., art. 381 k.p.c., 382 k.p.c. i art. 386 § 1 k.p.c.

Skargę kasacyjną wnioskodawców oddalono jako nieuzasadnioną (art. 398 14

k.p.c.).