I CSK 2028/25 · Sąd Najwyższy

I CSK 2028/25 POSTANOWIENIE 27 maja 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 27 maja 2026 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa A.K. i P.K.‎przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.‎o ustalenie i zapłatę,‎na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku‎z 14 lutego 2025 r., I ACa 1515/23, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. [J.T.]

UZASADNIENIE

Pozwany Bank S.A. w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, oddalającego apelację skarżącego od wyroku Sądu pierwszej instancji w sprawie o zapłatę i ustalenie toczącej się ‎z powództwa A.K. i P.K. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał dziesięć przyczyn kasacyjnych w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. Pięć z nich dotyczyło występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego ‎(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a pięć – potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 3989 § 1 ‎pkt 2 k.p.c.).

Natura obu wspomnianych przyczyn kasacyjnych była już przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego i została szczegółowo omówiona m.in. w postanowieniu SN z 16 kwietnia 2025 r., I CSK 1206/24, wydanym w sprawie z udziałem pozwanego. Zagadnienia oznaczone literami c) i d) dotyczą problemów już rozstrzygniętych. Choć sygnalizowane na s. 2-7 i opisane szerzej w dalszej części skargi kwestie odnoszące się do problematyki kredytów powiązanych z kursem waluty obcej są obiektywnie istotne, a dawniej rzeczywiście budziły poważne wątpliwości, to obecnie należy uznać je za wyjaśnione – w kierunku odmiennym od oczekiwanego przez pozwanego – dzięki uchwale Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej – z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22.

Wobec braku podstaw do podjęcia działań unormowanych w art. 88 § 1 u.s.n., przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd Najwyższy pozostaje przy tym, na mocy art. 87 § 1 u.s.n., związany stanowiskiem wyrażonym w sentencji tego orzeczenia. We wspomnianej uchwale szeroko umotywowano zajęte w niej stanowiska; powtarzanie tej argumentacji należy uznać za zbędne.Z kolei zagadnienie oznaczone literą e) jest wtórne względem zagadnienia ‎d) i nie ma samoistnej doniosłości. Skoro sporna umowa nie ulega „przekształceniu” w kredyt złotówkowy (pozbawiony mechanizmu indeksacji), to oczywiste jest, że zbędne byłoby rozważanie, na jakiej podstawie należałoby ustalać stopę oprocentowania takiego hipotetycznego kredytu.

W sprawie nie występują również zagadnienia a) oraz b). Pierwsze z nich dotyczy dopuszczalności wyeliminowania z umowy na podstawie art. 3851 § 1 zd. 1 k.c. postanowienia niedozwolonego przez zastąpienie go innym w drodze aneksu. Dopuszczalność takiego działania jest oczywista. Rzecz jednak w tym, że nie ma to wpływu na ocenę, iż pierwotne postanowienie było niedozwolone. W orzecznictwie wyjaśniono już, że niedozwolone postanowienie umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną (zob. uchwała – zasada prawna – SN ‎z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21).

W konsekwencji, jeżeli umowa stron nie może wiązać bez wyeliminowanego postanowienia umownego, to należy uznać, że nigdy nie wiązała ona stron – od początku nie nadawała się bowiem do wykonania.Drugie z rzekomych zagadnień dotyczyć miało kwestii tego, czy w kazuistycznie opisanej sytuacji zawarta w kredycie indeksowanym do waluty obcej tzw. klauzula ryzyka walutowego jest jednoznaczna, a przez to – nie może zostać uznana za niedozwoloną. Kwestia ta nie wymaga jednak wyjaśnienia, gdyż w przywołanej wyżej uchwale Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej – ‎z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, wyjaśniono, iż w tzw. sprawach frankowych umowa nie wiąże stron w całości już w sytuacji, w której niedozwolony charakter ma sama tylko tzw. klauzula kursowa.

Przepisy wskazane przez bank w ramach przyczyny kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. jako wymagające wykładni dotyczyły tych samych kwestii, które omówiono powyżej. Skarżący dokonał w istocie powtórzenia przyczyn kasacyjnych przez podwójne wskazanie tych samych merytorycznie treści – raz jako istotnych zagadnień prawnych, a raz w ramach przyczyny kasacyjnej unormowanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Ponowne omawianie tych kwestii byłoby zatem zbędne.Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że ‎z motywów skargi nie wynika, by zachodziły określone w art. 3989 § 1 k.p.c. przyczyny kasacyjne, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. Beata Janiszewska‎ [J.T.][SOP]