I CSK 1759/23 · Sąd Najwyższy

I CSK 1759/23 POSTANOWIENIE 20 października 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 20 października 2023 r. w Warszawie‎w sprawie z wniosku M. J.‎z udziałem A. W.‎o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku,‎na skutek skargi kasacyjnej A. W.‎od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie‎z 16 listopada 2022 r., II Ca 1163/22, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

A. W. – uczestniczka postępowania z wniosku M. J. o uchylenie aktu poświadczenia dziedziczenia wywiodła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z 16 listopada 2022 r., którym oddalono apelację od postanowienia Sądu I instancji oddalającego wniosek. Skarżąca uzasadniła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania występowaniem następującego zagadnienia prawnego:Czy orzeczenie o rozwiązaniu stosunku przysposobienia oprócz oczywistego skutku w postaci ustania stosunku pokrewieństwa miedzy przysposabiającym a przysposobionym powoduje również ex lege wzajemnych praw i obowiązków osoby, która była przysposobiona jej naturalnym rodzicem i krewnymi, w szczególności na gruncie prawa spadkowego?Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).W niniejszej skardze oparto się na przyczynie przyjęcia skargi do rozpoznania wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał już, że powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. – zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z 14 września 2012 r., I UK 218/12), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 maja 2015 r., III CZP 16/15, z 24 października 2012 r., I PK 129/12).

Wspomniane wątpliwości muszą znajdować się w związku przyczynowym z rozstrzygnięciem sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 listopada 2014 r., III CZP 79/14), który powinien wynikać z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 listopada 2013 r., III CZP 71/13). Istotne zagadnienie prawne należy zatem postawić w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by mogło być rozpatrywane w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego, a wątpliwości z nim związane muszą mieć charakter wyłącznie prawny, czyli nie mogą obejmować elementów stanu faktycznego sprawy (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 16 maja 2012 r., III CZP 14/12, z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14).Skarżąca nie uczyniła zadość tym wymaganiom, ponieważ w orzecznictwie i piśmiennictwie istnieje już spójna linia wykładni art. 126 § 1 k.r.o., zgodnie z którą ustanie skutków przysposobienia należy interpretować jako powrót do stanu, który istniał, zanim do przysposobienia doszło.

Jak wyjaśnia np. J. Gajda w komentarzu pod red. K. Pietrzykowskiego Przysposobiony zachowuje swój naturalny stan cywilny, którego na skutek przysposobienia (pełnego i niepełnego) nie utracił. Jest więc nadal dzieckiem swoich rodziców naturalnych (Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2023). Stanowisko to jest obecnie szeroko popierane w nauce prawa, zaś argumentacja podniesiona w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania dotyczy raczej postulatów de lege ferenda. Sąd Najwyższy nie widzi przy tym przekonujących powodów do odejścia od tego stanowiska.Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.AD [ał]