I CSK 1547/25 · Sąd Najwyższy

I CSK 1547/25 POSTANOWIENIE 26 marca 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk na posiedzeniu niejawnym 26 marca 2026 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa P. spółki akcyjnej w R.‎przeciwko A. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W.‎o zapłatę,‎na skutek skargi kasacyjnej P. spółki akcyjnej w R.‎od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie‎z 18 lutego 2025 r., VI Ga 390/24, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 sierpnia 2024 r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie po rozpoznaniu sprawy z powództwa P. S.A. w R. przeciwko A. Sp. z o.o. ‎w W. o zapłatę, oddalił powództwo i orzekł o kosztach postępowania. Wyrokiem z 18 lutego 2025 roku Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda.Powód wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na jej oczywistą zasadność, wskazując, że Sąd Okręgowy naruszył ‎art. 386 § 6 k.p.c. „odmawiając wykonania kontroli poprawności realizacji przez sąd pierwszej instancji wiążącej sądy obu instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy, oceny prawnej”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.Oczywista zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) zachodzi wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi.

W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Konieczne jest w związku z tym wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającej na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2003 r., ‎V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; postanowienie Sądu Najwyższego ‎z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 r., nr 4, poz. 75; postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).

Wymaga przy tym podkreślenia, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia ‎(zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Wynikająca ‎z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ma charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu „oczywistym”, jeżeli można ją stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby pogłębionego badania okoliczności sprawy (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).Bliższa analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala przyjąć, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w przyjętym wyżej rozumieniu.Zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie może służyć do pośredniego kwestionowania oceny materiału dowodowego ani nie może opierać się na własnej wersji stanu faktycznego.

Z tego punktu widzenia każdy zarzut skargi kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi lub oceną dowodów przez Sąd drugiej instancji, chociażby pod pozorem kwestionowania wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonych przepisów prawa materialnego lub procesowego, jest a limine niedopuszczalny ze względu na sprzeczność z art. 3983 § 3 k.p.c. Dodatkowo należy zauważyć, że zakres ‎i przedmiot przewidzianego w art. 386 § 6 k.p.c. uprawnienia do instruowania sądu pierwszej instancji musi być rozumiany wąsko i nawiązywać do przesłanek uchylenia wyroku przewidzianych w art. 386 § 2 i 4 k.p.c., zaś zalecenia sądu odwoławczego nie mogą narzucać innemu sądowi określonej oceny materiału dowodowego (wyrok SN z 15 marca 2013 r., V CSK 156/12; wyrok ‎SN z 18 stycznia 2023 r., I USKP 72/22).Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Agnieszka Jurkowska-Chocyk‎ A.G.[SOP]