I CSK 148/23 · Sąd Najwyższy

I CSK 148/23 POSTANOWIENIE 13 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 13 maja 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa R. S., R. S.1 i M. K.‎przeciwko B. N. i J. N.‎o uzgodnienie treści ksiegi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,‎na skutek wniosku powoda R. S. o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 18 marca 2024 r. I CSK 148/23, oddala wniosek. UZASADNIENIEPowód R. S., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu adwokata L. A., wniósł o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 18 marca 2024 r., I CSK 148/23, o orzeczenie w przedmiocie zasądzenia kosztów postępowania (kosztów zastępstwa procesowego) od pozwanych na rzecz wnioskodawcy (powoda w sprawie).Wcześniej, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, powód - w zakresie kosztów procesu – wniósł wyłącznie o „zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów zastępstwa z urzędu nieopłaconych nawet w części […]”.

Wniosek ten został oddalony ww. postanowieniem Sądu Najwyższego ze wskazaniem, że podlegałby on uwzględnieniu wyłącznie w razie uznania powoda R. S. za stronę przegrywającą. Skoro jednak orzeczono o odmowie przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej złożonej pozwanych, czyli przeciwników procesowych powoda, to należało uznać, że powód był osobą wygrywającą spór. Mógł zatem na ogólnych zasadach (art. 98 § 1 k.p.c.) uzyskać zwrot kosztów zastępstwa procesowego od pozwanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek o uzupełnienie postanowienia podlegał oddaleniu.Stosownie do art. 351 § 1 k.p.c. strona może w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku, a gdy doręczenie wyroku następuje z urzędu – od jego doręczenia, zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości żądania, o natychmiastowej wykonalności albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić ‎z urzędu.

Na mocy art. 361 k.p.c. unormowanie to znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień.Z przytoczonego wyżej przepisu wynika, że orzeczenie podlega uzupełnieniu w trzech przypadkach – (1) gdy sąd nie orzekł o całości żądania, (2) gdy nie rozstrzygnął o natychmiastowej wykonalności albo (3) nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Z oczywistych względów w sprawie nie występuje drugi z opisanych tu przypadków, dotyczący rozstrzygnięcia o natychmiastowej wykonalności orzeczenia.

Nie ma także miejsca trzecia z wymienionych sytuacji; w razie bowiem reprezentowania strony – jak w niniejszej sprawie – przez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego, o kosztach sąd orzeka na wniosek, a nie z urzędu (art. 109 § 1 zd. 2 k.p.c.). Wniosek powoda o uzupełnienie postanowienia byłby więc uzasadniony tylko w wymienionym jako pierwszy wariancie nieorzeczenia przez Sąd Najwyższy ‎w postanowieniu z 18 marca 2024 r. o całości żądania, czyli pominięcia zgłoszonego przez powoda (obecnego wnioskodawcę) żądania zasądzenia kosztów od pozwanych jako przeciwników procesowych, którzy przegrali spór.

Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w sprawie, gdyż, jak wskazano na wstępie, powód zgłosił jedynie żądanie o „zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów zastępstwa z urzędu nieopłaconych nawet w części”. To żądanie zostało już jednak rozpoznane (oddalone) postanowieniem z 18 marca 2024 r. W konsekwencji należało uznać, że w sprawie nie zachodzi obecnie przypadek nieorzeczenia ‎o całości żądania, wobec czego wniosek o uzupełnienie postanowienia podlegał oddaleniu. Uzupełniająco należy dodać, że wniosek o przyznanie kosztów od strony przeciwnej może zostać zgłoszony jedynie do chwili zakończenia postępowania.

‎W razie natomiast niezgłoszenia takiego wniosku roszczenie o zwrot kosztów wygasa (art. 109 § 1 zd. 1 in principio k.p.c.). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 351 § 1 w zw. z art. 361 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.[SOP][ms] ‎