I CSK 1293/25 · Sąd Najwyższy

I CSK 1293/25 POSTANOWIENIE 29 kwietnia 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 29 kwietnia 2026 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa R.A. i J.M.‎przeciwko Bank w W.‎o ustalenie,‎na skutek skargi kasacyjnej Bank w W.‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu‎z 19 września 2024 r., I ACa 1375/22, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. [J.T.] UZASADNIENIEPozwany Bank w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, którym oddalono apelację skarżącego od wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego w sprawie o ustalenie z powództwa R.A. i J.M.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał sześć przyczyn kasacyjnych w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. Cztery z nich dotyczyły występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego ‎(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a dwie – potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 3989 § 1 ‎pkt 2 k.p.c.).

Natura obu wspomnianych przyczyn kasacyjnych była już przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego i została szczegółowo omówiona m.in. w postanowieniu SN z 28 marca 2025 r., I CSK 703/24, wydanym w sprawie z udziałem pozwanego. Pierwsze cztery przyczyny kasacyjne wskazane przez bank nie występują w sprawie. Choć sygnalizowane na s. 5-6 i opisane szerzej w dalszej części skargi kwestie dotyczące problematyki kredytów powiązanych z kursem waluty obcej są obiektywnie istotne, a dawniej rzeczywiście budziły poważne wątpliwości, to obecnie należy uznać je za wyjaśnione – w kierunku odmiennym od oczekiwanego przez pozwanego – dzięki uchwale Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej – ‎z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22.

Wobec braku podstaw do podjęcia działań unormowanych w art. 88 § 1 u.s.n., przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd Najwyższy pozostaje przy tym, na mocy art. 87 § 1 u.s.n., związany stanowiskiem wyrażonym w sentencji tego orzeczenia. We wspomnianej uchwale szeroko umotywowano zajęte w niej stanowiska; powtarzanie obecnie tej argumentacji należy więc uznać za zbędne.Piąta wskazana przez bank przyczyna kasacyjna, związana z potrzebą wykładni art. 189 k.p.c., nie jest aktualna, gdyż pojęcie „interesu prawnego” w tzw. sprawach frankowych również należy uznać za wyjaśnione.

Było ono przedmiotem bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego, w którym wskazano, że rozumienie interesu prawnego musi być szerokie i elastyczne, a także uwzględniać okoliczności danej sprawy. W określonych sytuacjach nie można więc wykluczyć, że możliwość wytoczenia powództwa o zapłatę nie wyczerpuje interesu prawnego po stronie osoby kwestionującej związanie częścią postanowień umowy lub istnienie zobowiązania mającego wynikać z umowy kredytu (zob. postanowienie SN z 29 grudnia 2021 r., I CSK 336/21, oraz wyrok SN z 26 maja 2022 r., ‎II CSKP 19/22).Ostatnia, szósta przyczyna kasacyjna, sprowadzała się do pytania o to, „czy przedumowny obowiązek informacyjny wobec konsumenta stanowi element postanowienia umownego, w związku z czym ewentualny brak wypełnienia takiego obowiązku może podlegać badaniu jako samodzielna przesłanka abuzywności”.

Zagadnienie to nie występuje w sprawie, ponieważ nie odnosi się do stanowiska zajętego przez Sąd Apelacyjny. Na marginesie należy również dodać, że tak sformułowane pytanie nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż – w ujęciu nadanym mu konkretnie w skardze kasacyjnej – odpowiedź na to pytanie nie rodzi poważnych wątpliwości prawnych. Utrwalonym elementem oceny prawnej jest natomiast to, że kwestia udzielania informacji na etapie przedumownym może mieć znaczenie dla oceny postanowień zawartych w umowie, w kontekście kształtowania przez te postanowienia – ‎w określonych uwarunkowaniach relacji stron, wynikających także ‎z przekazywanych wcześniej informacji - praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz z rażącym naruszeniem interesów konsumenta.

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że ‎z motywów skargi nie wynika, by zachodziły określone w art. 3989 § 1 k.p.c. przyczyny kasacyjne, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. Beata Janiszewska [J.T.][SOP]