I CSK 128/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 128/08

POSTANOWIENIE

Dnia 17 października 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z powództwa Agencji Wydawniczej "T.(...)" Spółki z o.o. w C.

przeciwko R. G.

o zaniechanie czynów nieuczciwej konkurencji,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 października 2008

r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 września

2007 r., sygn. akt I ACa (…),

odrzuca skargę kasacyjną i zasądza od powódki na rzecz pozwanego 1 200 (tysiąc

dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Powódka Agencja Wydawnicza „T.(...)” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

w C. domagała się zakazania pozwanemu R. G. kierowania do innych wydawnictw

krzyżówkowych ofert sprzedaży definicji opracowanych przez stronę powodową,

nakazania opublikowania we wskazanych dziennikach oświadczenia o określonej treści

oraz zasądzenia od pozwanego na oznaczony cel społeczny, tj. renowację Sanktuarium

(...) w C., kwoty 30.000 zł.

Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 20 marca 2007 r. oddalił powództwo i orzekł

o kosztach procesu. Sąd ten uznał, że oferowane przez pozwanego innym wydawcom

do sprzedaży definicje haseł krzyżówkowych tylko w nieznacznej części mogą być

uznane za utwory chronione prawem autorskim. Powódka nie wykazała jednak, że

definicje te stworzyła lub nabyła w stosunku do nich prawa autorskie, jak też że pozwany

je wykorzystał.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 27 września 2007 r. oddalił apelację powódki od

wyroku Sądu Okręgowego wskazując, że roszczenia powoda podlegają ocenie nie – jak

wadliwie przyjął to Sąd pierwszej instancji – w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 lutego

1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2006 r. Nr 90,

poz. 631 ze zm.), lecz w płaszczyźnie unormowań ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o

zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503

ze zm.; dalej: „u.z.n.k.”). Przyjął przy tym, że działaniom pozwanego nie można

przypisać znamion czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 5-17, ani też art. 3

ust. 1 u.z.n.k.

W skardze kasacyjnej opartej na podstawie naruszenia prawa materialnego (art.

3983 § 1 pkt 1 k.p.c.) powódka zarzuciła obrazę art. 3 u.zn.k. przez jego błędną

wykładnię i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi

drugiej instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o jej odrzucenie, bądź też

odmowę przyjęcia do rozpoznania albo oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach

o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż

pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach gospodarczych – niższa niż siedemdziesiąt

pięć tysięcy złotych.

Powódka zgłoszone w pozwie roszczenia oparła na twierdzeniu, ze pozwany

dopuścił się czynu nieuczciwej konkurencji określonego w art. 10 ust. 1 u.z.n.k.

Roszczenia te obejmowały żądania zaniechania niedozwolonych działań, złożenia

oświadczenia określonej treści i w odpowiedniej formie oraz zasądzenia sumy 30.000 zł

na wskazany cel społeczny (art. 18 ust. 1 pkt 1, 3 i 6 u.z.n.k.). Wartość przedmiotu sporu

określona została w pozwie na kwotę 30.000 zł. Takiego oznaczenia tej wartości można

upatrywać w przeświadczeniu powódki, że tylko ostatnie z wymienionych roszczeń ma

charakter majątkowy. Z zapatrywaniem takim nie można się jednak zgodzić.

Zarówno w piśmiennictwie, jak i w judykaturze można spotykać się z poglądem,

że roszczenia przewidziane w art. 18 ust. 1 pkt 1 i 3 u.z.n.k. stanowią roszczenia o

prawa niemajątkowe (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2006

r., I CZ 12/06, nie publ.). Stanowisko te nie zostało szerzej uargumentowane. Nawiązuje

ono – jak się wydaje – do podobieństwa tych roszczeń do roszczeń z art. 24 § 1 k.c.

oraz art. 78 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, kwalifikowanych

jako niemajątkowe.

W nowszym orzecznictwie zaprezentowany został jednak pogląd odmienny. W

postanowieniu z dnia 8 marca 2007 r., III CZ 12/07 (OSNC 2008, nr 2, poz. 26) Sąd

Najwyższy przyjął, że roszczenia o zakazanie niedozwolonych działań i o złożenie

stosownego oświadczenia, przewidziane w art. 18 ust. 1 pkt 1 i 3 tej ustawy, są

roszczeniami majątkowymi. W uzasadnieniu tego stanowiska Sąd Najwyższy wskazał,

że jakkolwiek omawiane roszczenia nie mają u swych podstaw dobra niematerialnego,

będącego przedmiotem majątkowego prawa bezwzględnego, to niewątpliwie są one

bezpośrednio uwarunkowane interesem ekonomicznym osób, którym przysługują.

Wskazuje na to cel ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wskazany w art. 1 tej

regulacji, jakim jest zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności

gospodarczej, a także przyjęcie rozwiązania, w myśl którego roszczenia z tytułu

nieuczciwej konkurencji ulegają przedawnieniu (art. 20 u.z.n.k.).

Stojąc na gruncie powyższego zapatrywania, które skład orzekający podziela,

należy przyjąć, że wskazana przez powódkę w pozwie wartość przedmiotu sporu

obejmuje wszystkie zgłoszone w nim roszczenia. Kwestia prawidłowości określenia tej

wartości na obecnym etapie postępowania nie podlega weryfikacji (art. 26 k.p.c.).

W identyczny sposób powódka określiła wartość przedmiotu zaskarżenia w

apelacji. W skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia nie została wskazana.

Skarżąca wprawdzie nie została wezwana do usunięcia tego braku (art. 398 6 § 1 k.p.c.),

jednak okoliczność ta nie ma znaczenia dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Zgodnie bowiem z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, wartość przedmiotu

zaskarżenia nie może być większa od wartości przedmiotu sporu, chyba że nastąpiło –

co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca - rozszerzenie powództwa.

W świetle przytoczonej argumentacji, nie ulega wątpliwości, że skarga kasacyjna

powódki ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia jest niedopuszczalna.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 6 § 3 w związku z art. 3982

§ 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.