I CSK 1251/25 · Sąd Najwyższy

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, przedstawiając do rozstrzygnięcia przytoczone na wstępie zagadnienie prawne zaznaczył, że przepisy kodeksu postępowania cywilnego dotyczące środków zaskarżenia nie wymieniają ani „interesu prawnego”, ani „stanu pokrzywdzenia” powstałego wskutek wydania orzeczenia. W doktrynie i judykaturze jednak wskazuje się na konieczność ich uwzględnienia przy ocenie dopuszczalności lub zasadności środka zaskarżenia. Prezentowany jest także pogląd negujący taką interpretację. W uzasadnieniu wniosku o podjęcie uchwały na przykładzie wypowiedzi prezentowanych w nauce i judykaturze wykazano, że oba te pojęcia, tj. pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) oraz interes prawny w zaskarżeniu, nie są jednolicie definiowane, różny jest również sposób ujmowania ich wzajemnych relacji (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 lipca 2000 r., V CZ 60/00, nie publ. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2002 r., I PK 49/02, OSNP 2004, nr 13, poz. 220).

Wyrokiem z 29 kwietnia 2022 r.

Pozwany Bank S.A. z siedzibą w W. skierował do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną przeciwko wyrokowi Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 grudnia 2021 r., zmieniającemu wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 2 kwietnia 2019 r. poprzez uwzględnienie powództwa K. W. i D. W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).Pozwany uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania występowaniem szeregu następujących zagadnień prawnych:1.Czy dowolność ustalania bankowych tabel kursowych (rozumiana jako swoboda przedsiębiorcy w ustaleniu cennika) może być podstawą abuzywności klauzul umownych odsyłających do tych tabel (zagadnienie dotyczy wykładni art. 385 § 1 k.c.)?2.Czy sposób wykonywania klauzul umownych nie ma znaczenia dla oceny ich abuzywności również wtedy, kiedy klauzule te jedynie przyznają stronom kompetencje do kształtowania praw i obowiązków, nie kształtują zaś tych praw i obowiązków bezpośrednio (zagadnienie dotyczy wykładni art. 3851 § 1 k.c. i art. 3852 k.c.)?3.Czy istnienie możliwości wypłaty i spłaty kredytu walutowego (denominowanego) bezpośrednio w jego walucie eliminuje możliwość stwierdzenia abuzywności klauzul przeliczeniowych z uwagi na brak ich obligatoryjnego zastosowania w odniesieniu do konsumenta (zagadnienie dotyczy wykładni art. 3851 § 1 k.c.)? 4.Czy w wypadku umowy kredytu denominowanego do waluty obcej, w której kwota kredytu i kwota rat kredytu została wyrażona w walucie obcej oraz zawierającej wyraźnie postanowienia dotyczące spłaty kredytu bezpośrednio w walucie obcej, wyeliminowanie klauzul dotyczących ryzyka walutowego może prowadzić do stwierdzenia nieważności (bezskuteczności) umowy jako następstwa abuzywności tych klauzul (zagadnienie dotyczy wykładni art. 3851 § 2 k.c. i art. 58 § 1 k.c. oraz art. 354 § 1 k.c. i art. 69 ust. 3 p.b.)?Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. – zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z 14 września 2012 r., I UK 218/12 – nie publ.), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 maja 2015 r., III CZP 16/15, z 24 października 2012 r., I PK 129/12).

Wyrokiem z 10 czerwca 2024 r.

Wyrokiem z 13 kwietnia 2022 r.

Wyrokiem z 21 grudnia 2023 r.