I CSK 1227/23 · Sąd Najwyższy

I CSK 1227/23 POSTANOWIENIE 14 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela na posiedzeniu niejawnym 14 marca 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z wniosku J. S.‎z udziałem B. K., A. S. i Bank spółki akcyjnej w W.‎o stwierdzenie nabycia spadku,‎na skutek skargi kasacyjnej J. S.‎od postanowienia Sądu Okręgowego we Włocławku‎z 17 czerwca 2022 r., I1 Ca 425/21, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie Postanowieniem z 12 stycznia 2018 r. Sąd Rejonowy we Włocławku stwierdził, że spadek po R.

S. na podstawie ustawy nabyły: jego żona J. S. (wnioskodawczyni) i córki, każda z nich w 1/3 części.Postanowieniem z 13 maja 2019 r. Sąd Okręgowy we Włocławku uchylił postanowienie Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Postanowieniem z 28 lipca 2021 r. - po ponownym rozpoznaniu sprawy - Sąd Rejonowy we Włocławku stwierdził, że spadek po R. S. na podstawie testamentu ustnego z 16 marca 2017 r., spisanego protokołem przez świadków 17 lutego 2018 r., otwartego i ogłoszonego przed tym Sądem 7 listopada 2019 r., nabyła w całości wnioskodawczyni.Postanowieniem z 17 czerwca 2022 r.

Sąd Okręgowy we Włocławku zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w ten sposób, że: stwierdził, iż rzeczony spadek na podstawie ustawy nabyły: wnioskodawczyni, córka A. S. i córka B. K., każda z nich w 1/3 części.W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazała na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Zdaniem skarżącej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).

Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.

Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy.

Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07).Wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom.

Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. [SOP](r.g.) ‎