I CSK 1188/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 1188/22 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela w sprawie z powództwa B. T. i K. P.‎przeciwko J. G.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 kwietnia 2022 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od każdego z powodów na rzecz pozwanego kwoty po 5400 ( pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

B. T. i K. P. wytoczyli przeciwko J. G. powództwo, w którym domagali się zasądzenia na rzecz każdego z nich po 750 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 26 lutego 2018 r. do dnia zapłaty.Wyrokiem z 27 lutego 2019 r. Sąd Okręgowy w Z. oddalił oba powództwa.Wyrokiem z 25 marca 2021 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację powodów.W skardze kasacyjnej powodowie, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazali na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.W ocenie skarżących w sprawie występują istotne zagadnienia prawne sprowadzające się do ustalenia następujących kwestii:

1. Czy zakres związania Sądu prawomocnym orzeczeniem w świetle art. 365 § 1 k.p.c., w przypadku orzeczenia wydanego przez inny Sąd w sprawie o zasądzenie świadczenia, a zatem obejmującego jednocześnie swym zakresem ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, z którego wynikać ma obowiązek świadczenia, obejmuje także dokonane przez ten inny Sąd orzekający - ustalenie podstaw lub braku podstaw świadczenia; czy też ogranicza się jedynie do literalnej treści sentencji wyroku innego Sądu orzekającego, tj. jedynie w zakresie roszczenia o zasądzenie?;

2. Czy moc wiążąca prawomocnego orzeczenia w świetle art. 365 § 1 k.p.c. może oddziaływać w sposób ograniczony, w szczególności w przypadku, w którym z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika możliwość dokonania przez Sąd orzekający odmiennej oceny, aniżeli dokonana w toku prawomocnie już zakończonego postępowania; czy też moc wiążąca prawomocnego orzeczenia stanowi ograniczenie dowodowe w ramach kolejnego postępowania, dla którego prawomocne orzeczenie stanowi kwestię prejudycjalną lub wstępną, skutkiem którego nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie mającym prowadzić do odmiennej oceny prawomocnie osądzonej kwestii?;

3. Czy ustalenie przez sąd orzekający w sprawie o zasądzenie nieważności stosunku prawnego, z którego wynikać miałoby roszczenie, skutkujące oddaleniem powództwa o zasądzenie, stanowi część wyroku indywidualizującą oraz wyjaśniającą zakres tego orzeczenia, rozstrzygającą sprawę co do istoty, która nabywa z tej przyczyny moc wiążącą w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. i tym samym wiąże sąd orzekający w kolejnej sprawie?

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18, niepubl.). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.

Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa.

Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (por. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, z 26 września 2005 r., II PK 98/05, z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka nie została wykazana. W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie spełniona została któraś z przesłanek przyjęcia sprawy do rozpoznania.

Przedstawione problemy prawne zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a w skardze nie przedstawiono argumentów przemawiających za koniecznością ponownego wypowiedzenia się w tych kwestiach przez Sąd Najwyższy. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.