I CSK 1037/23 · Sąd Najwyższy

I CSK 1037/23 POSTANOWIENIE 8 kwietnia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 8 kwietnia 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa M. S. i M. S.1‎przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.‎o ustalenie i zapłatę ‎na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach‎z 31 października 2022 r., I ACa 1532/21, 1. odrzuca skargę kasacyjną, 2. zasądza od Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz M. S. i M. S.1 kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIESąd Okręgowy w Częstochowie uwzględnił żądanie powodów M. S. i M. S.1 w sprawie o ustalenie i zapłatę przeciwko Bankowi S.A. w W. i ustalił, że bliżej zidentyfikowana umowa łącząca strony postępowania jest nieważna (punkt 1), zasądził od pozwanej na rzecz powodów solidarnie kwotę 206 736,21 zł wraz z odsetkami (punkt 2), a także orzekł o kosztach postępowania (punkt 3). Na skutek apelacji pozwanej Sąd Apelacyjny w Katowicach zmienił zaskarżony wyrok w punktach 2 i 3 „o tyle, że eliminuje zawarte w nich wyrzeczenie o solidarności i powództwo w tej części oddala” (punkt 1), oddalił apelację w pozostałej części (punkt 2) i orzekł o kosztach postępowania (punkt 3).Pozwana złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu drugiej instancji, zaskarżając ten wyrok w zakresie, „w jakim Sąd Apelacyjny oddalił apelację ‎w pozostałej części (pkt 2 wyroku), wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania”.

Jednocześnie pozwana wniosła o „uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach do ponownego rozpoznania”, ewentualnie o „uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez […]”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu z uwagi na obarczenie jej nieusuwalnymi wadami konstrukcyjnymi.Stosownie do art. 3984 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części (pkt 1), oraz przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (pkt 2).

Zgodnie natomiast z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. skarga taka powinna zawierać wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (pkt 3). Elementy te mają dla skargi charakter konstrukcyjny, a braki w ich zakresie nie podlegają usunięciu. Wniosek taki wynika z porównania treści art. 3986 § 2 k.p.c. in medio oraz art. 3986 § 1 k.p.c. Tylko drugi z tych przepisów dopuszcza sanowanie określonych braków skargi kasacyjnej; nie dotyczy to jednak braków odnoszących się do wymienionych na wstępie elementów konstrukcyjnych skargi (postanowienie Sądu Najwyższego z 29 października 2021 r., V CSK 31/21).

Bezwzględnie wymagane jest, by zakres zaskarżenia i wniosek o uchylenie lub o uchylenie i zmianę orzeczenia były ze sobą ściśle skorelowane; brak takiej korelacji skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej (zob. postanowienia SN ‎z 12 października 2007 r., V CSK 309/07; z 23 sierpnia 2012 r., III CSK 161/12; ‎z 21 kwietnia 2021 r., IV CSK 58/21). Elementy wymienione w art. 3984 § 1 k.p.c. stanowią zrąb omawianego środka zaskarżenia i dopiero ich prawidłowe skonstruowanie pozwala uznać dane pismo za odpowiednio sformułowaną skargę kasacyjną.

Skarga ta wnoszona jest bowiem od orzeczenia cechującego się walorem prawomocności, wobec czego, niezależnie od ogólnych zasad skargowości i dyspozycyjności, skarżący powinien w sposób w pełni precyzyjny określić granice możliwej ingerencji Sądu Najwyższego w orzeczenie, od którego wywodzona jest skarga. Brak zsynchronizowania zakresu zaskarżenia i wniosku skargi powoduje, że niemożliwe staje się ustalenie granic kognicji Sądu rozpoznającego skargę kasacyjną; pismo takie nie spełnia konstrukcyjnych wymagań stawianych wspomnianym skargom, a w konsekwencji podlegać musi odrzuceniu (zob. szerzej postanowienie SN z 26 września 2022 r., I CSK 1563/22).W niniejszej sprawie przytoczony na wstępie zakres zaskarżenia oraz wniosek skargi nie odpowiadają opisanym wyżej wymaganiom.

Pozostają one bowiem w jawnej sprzeczności – zakres zaskarżenia niewątpliwie dotyczy bowiem wyłącznie części wyroku, tymczasem wniosek skargi (podobnie jak wniosek ewentualny) odnosi się do całości rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego.Podsumowując, należy wskazać, że skarga kasacyjna, jako obarczona nieusuwalnym brakiem konstrukcyjnym, podlegała odrzuceniu przez Sąd Apelacyjny na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3984 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c. Wobec nieodrzucenia jej przez Sąd drugiej instancji, podlegała ona odrzuceniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. O kosztach orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.[SOP][ms] ‎