Legislator Case Law & Legislation
I CSK 1033/26 AI generated

I CSK 1033/26 · Sąd Najwyższy

Case Number I CSK 1033/26
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome postanowienie

Legislator summary

AI generated

I CSK 1033/26 POSTANOWIENIE 16 czerwca 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym 16 czerwca 2026 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa M.K. i I.T.‎przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.‎o zapłatę,‎na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.‎od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu‎z 26 listopada 2025 r., I Ca 260/25, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

Legislator headnote

AI generated

art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c, art. 3851 § 1 k.c, art. 3851 § 2 k.c, art. 410 § 2 k.c, art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c, art. 3989 § 1 k.p.c; I CSK 1033/26 · Sąd Najwyższy: Konsekwencją zaś uznania, że dane postanowienie umowne ma charakter niedozwolony w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c. jest stwierdzenie nieskuteczności niedozwolonego postanowienia, połączone z przewidzianą w art. 3851 § 2 k.c. zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie (zob. m.in uchwałę SN z 29 czerwca 2007 r., III CZP 62/07, OSNC 2008, nr 7-8, poz. 87, oraz uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56, a także m.in. wyroki SN: z 30 maja 2014 r., III CSK 204/13; z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16; z 24 października 2018 r., II CSK 632/17; z 8 lutego 2023 r., II CSKP 978/22).

Keywords

AI generated
satisfaction of claim disputed claim consumer credit revocation revocation of bankruptcy reassignment of claim nullity of contract

Cited Legislation

AI generated
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c
przekonuje, że takie stanowisko jest całkowicie chybione.Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art.
art. 3851 § 1 k.c
Konsekwencją zaś uznania, że dane postanowienie umowne ma charakter niedozwolony w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c.
art. 3851 § 2 k.c
jest stwierdzenie nieskuteczności niedozwolonego postanowienia, połączone z przewidzianą w art. 3851 § 2 k.c.
art. 410 § 2 k.c
Co więcej, już tylko pobieżna lektura art. 410 § 2 k.c.
art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c
przekonuje, że takie stanowisko jest całkowicie chybione.Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art.
art. 3989 § 1 k.p.c
3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
III CZP 29/17
Na podstawie art. 60 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 listopada 2002 roku o Sądzie Najwyższym (jedn. tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1254) Rzecznik Finansowy wniósł o rozstrzygnięcie występującej w orzecznictwie sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego rozbieżności w wykładni prawa, która ujawnia się w sporach sądowych między podmiotami rynku finansowego a konsumentami i dotyczy tego, czy na podstawie art. 3851 i 3852 k.c. badanie - w ramach kontroli incydentalnej - przesłanek zgodności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszenia interesów konsumenta, a więc nieuczciwego (abuzywnego) charakteru postanowienia (warunku) umowy, dokonywane jest według stanu z chwili zawarcia umowy, przy uwzględnieniu jej normatywnej treści oraz okoliczności jej zawarcia, a także z odniesieniem w chwili jej zawarcia do innych warunków tej umowy lub innej umowy, od której jest zależna, czy też ocena ta dokonywana jest z uwzględnieniem sposobu stosowania (wykonywania) badanego postanowienia i umowy w praktyce w okresie od chwili jej zawarcia do chwili wyrokowania.Rzecznik opowiedział się za poglądem, że dla oceny, czy postanowienie ma charakter niedozwolony, miarodajny jest stan z chwili zawarcia umowy i okoliczności, które zaistniały do tego czasu.
III CZP 62/07
Uchwała z dnia 29 czerwca 2007 r., III CZP 62/07 Sędzia SN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Józef Frąckowiak Sędzia SA Marta Romańska Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Aleksandry W. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń na Życie S.A. w W., Oddział w S. o zapłatę, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 29 czerwca 2007 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 2 marca 2007 r.: "Czy na podstawie art. 3851 § 1 k.c. można uznać za niedozwolone postanowienie umowne, które nie wiąże konsumenta, jedynie część regulacji zawartej w umowie ubezpieczenia zaopatrzenia dzieci, określającej zasady wzrostu nominalnej sumy ubezpieczenia w okresie trwania tej umowy?" podjął uchwałę:
III CZP 6/21
Na podstawie art. 83 § 2 w związku z art. 83 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 154) Rzecznik Finansowy wniósł o rozstrzygnięcie występującej w orzecznictwie sądów powszechnych rozbieżności w wykładni przepisów prawa będących podstawą ich orzekania co do tego:„ Czy w przypadku:a) stwierdzenia przez sąd nieważności umowy kredytu denominowanego lub indeksowanego w walucie obcej lubb) uznania za niedozwolone postanowień umownych przewidujących indeksację kredytu do waluty obcej, gdzie po usunięciu z niej postanowień niedozwolonych umowa kredytu nie może być dalej wykonywana, stronom umowy przysługują roszczenia, o których mowa w przepisie art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c.?"W przypadku odpowiedzi pozytywnej na powyższe pytanie:"Czy świadczenia nienależne stron powstają w wyniku:a) odpadnięcia podstawy prawnej (conditio causa finita), czy teżb) nieważności czynności prawnej zobowiązującej do świadczenia (conditio sine causa)?”Z uzasadnieniu wniosku wynika, że odnotowane przez Rzecznika rozbieżności w orzecznictwie dotyczą reżimu rozliczeń stron z tytułu świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu umowy szeroko rozumianego kredytu indeksowanego do waluty obcej, która okazała się nieskuteczna wskutek zastrzeżenia w niej niedozwolonych postanowień umownych (art. 3851 § 1 k.c.), w szczególności niedozwolonych klauzul indeksacyjnych.
III CSK 204/13
Wyrokiem z dnia 18 września 2012 r.
IV CSK 285/16
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny w [...] oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego w E.
II CSK 632/17
Powodowie K. M. i I. M. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 marca 2017 r., oddalającego ich apelację od niekorzystnego dla nich wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 21 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie w zakresie kwoty 3.700,12 zł, a w pozostałym zakresie oddalił powództwo wniesione przez powodów przeciwko (…) Bank Spółce Akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę kwoty 78 231,07 zł. Powodowie wystąpili - po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa - z żądaniem ustalenia, że postanowienia umowy kredytu hipotecznego z dnia 9 listopada 2007 r., indeksowanego we frankach szwajcarskich (CHF):- określające sposób naliczania oprocentowania kredytu (§ 1.3, § 1.5 oraz § 13 i § 14),- zawierające definicję bankowej tabeli kursów walut (§ 1.1 oraz § 6 pkt 1), - stanowiące, że w dniu wypłaty kredytu lub każdej jego transzy kwota wypłaconych środków będzie przeliczana do CHF według kursu kupna walut określonego w tabeli kursów (§ 9.2),- stanowiące, że wysokość zobowiązania będzie ustalana jako równowartość wymaganej spłaty wyrażonej w CHF po jej przeliczeniu według kursu sprzedaży waluty (§ 10.3),- określające ustaloną wysokość opłat i prowizji (§ 15),- określające warunki przewalutowania umowy (§ 20),nie wiążą ich, ponieważ stanowią klauzule niedozwolone, gdyż kształtują ich prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają ich interes poprzez odniesienie się do zmiennych wartości ustalanych jednostronnie przez bank, zależnych od kursu walut według tabeli kursów również jednostronnie ustalanych przez bank, których oszacowanie nie było możliwe w dacie zawierania umowy.
AI generated
I CSK 3089/23
Wyrokiem z dnia 31 marca 2023 r.
I CSK 543/24
Wyrokiem z 23 maja 2022 r., XV C 1001/21, Sąd Okręgowy w Gdańsku zasądził od pozwanego banku na rzecz powodowych kredytobiorców 169 862,47 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 22 czerwca 2021 r.
I CSK 3652/23
Wyrokiem z 21 marca 2023 r.
I CSK 767/26
Pozwany Bank S.A. wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 22 października 2025 r., wydanego w sprawie z powództwa E.J. i J.J. o ustalenie i zapłatę. Skarżący uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania występowaniem w sprawie następujących zagadnień prawnych:1.Czy w przypadku, gdy umowa kredytu zawierająca postanowienia niedozwolone w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c. nie może nadal obowiązywać i w konsekwencji jest nieważna (trwale bezskuteczna), rozliczenie świadczeń spełnionych przez strony w wykonaniu tej umowy no podstawie art: 405 w zw. z ort 410 k.c. następuje według teorii dwóch, kondykcji czy teorii salda?2.Jaki poziom (proporcja) celu umowy kredytu związanego z działalnością gospodarczą lub zawodową kredytobiorcy powoduje, że w umowie kredytu o celu mieszanym, ten cel związany z działalnością gospodarczą lub zawodową jest na tyle dominujący, że stoi na przeszkodzie uznaniu kredytobiorcy zo konsumenta w rozumieniu ort. 221 k.c.?Ponadto skarżący wskazał na oczywistą zasadność skargi, która w jego ocenie wynika z naruszenia przepisów prawa stanowiące podstawę przedstawionych zagadnień oraz innych przepisów prawa, wedle których oceniane są konsekwencje przyjęcia, że umowa kredytu hipotecznego indeksowanego walutą obcą nie może dalej obowiązywać po usunięciu z niej klauzul uznanych za abuzywne.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał już, że zagadnienie prawne powinno zostać sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie powinno być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. m.in. postanowienia SN z 11 stycznia 2024 r., I CSK 6184/22; z 13 grudnia 2023 r., I CSK 5954/22; z 25 października 2023 r., III USK 286/22).Odnosząc się do pierwszego z przedstawionych zagadnień, należy wskazać, że o ile w powstającej linii orzeczniczej dotyczącej kwestii możliwości zastosowania teorii salda do rozliczeń między byłymi stronami nieważnej umowy kredytu hipotecznego, można zaobserwować jeszcze nieliczne rozbieżności, o tyle nie dotyczączą one konfiguracji procesowej, w której występuje skarżący.
I CSK 5970/22
Wyrokiem z 18 lutego 2022 r., I C 2436/21, Sąd Rejonowy w Olsztynie ustalił nieważność umowy kredytu denominowanego do franka szwajcarskiego (CHF), zawartej 12 lipca 2005 r.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

I CSK 1033/26 POSTANOWIENIE 16 czerwca 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym 16 czerwca 2026 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa M.K. i I.T.‎przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.‎o zapłatę,‎na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.‎od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu‎z 26 listopada 2025 r., I Ca 260/25, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz M.K. i I.T. po 1350 złotych kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia Bank spółce akcyjnej w W. do dnia zapłaty. UZASADNIENIEUZASADNIENIEPozwany Bank S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu z 26 listopada 2025 r., zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnienia prawne:

Czy w świetle art. 385 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich fakt, że umowa pożyczki albo kredytu denominowanego do waluty obcej jest już całkowicie wykonana i wygasła – w związku z czym konsument nie jest już związany postanowieniem niedozwolonym – ma wpływ, a jeśli tak, to jaki, na możliwość powoływania się przez konsumenta na trwałą bezskuteczność (nieważność) umowy z uwagi na zawarcie w niej postanowień niedozwolonych, a także na możliwość dochodzenia w takiej sytuacji roszczeń restytucyjnych wywodzonych z trwałej bezskuteczności (nieważności) umowy z powołaniem na tzw. teorię dwóch kondykcji – skoro celem przepisów o postanowieniach niedozwolonych jest przywrócenie zachwianej równowagi kontraktowej, a umowa między stronami już nie obowiązuje?W odpowiedzi na skargę powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest natomiast zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa.

Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu. Nieodzowne jest ponadto wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego wypowiedzią a wynikiem postępowania kasacyjnego.Oceny czy postanowienie umowne jest niedozwolone dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy (zob. uchwałę SN z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2).

Konsekwencją zaś uznania, że dane postanowienie umowne ma charakter niedozwolony w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c. jest stwierdzenie nieskuteczności niedozwolonego postanowienia, połączone z przewidzianą w art. 3851 § 2 k.c. zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie (zob. m.in uchwałę SN z 29 czerwca 2007 r., III CZP 62/07, OSNC 2008, nr 7-8, poz. 87, oraz uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56, a także m.in. wyroki SN: z 30 maja 2014 r., III CSK 204/13; z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16; z 24 października 2018 r., II CSK 632/17; z 8 lutego 2023 r., II CSKP 978/22).

Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale składu całej Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024, nr 12, poz. 118), jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron (pkt 3. uchwały).W świetle jednolitego i utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego nie ma wątpliwości, że wykonanie umowy kredytu (pożyczki) nie wyklucza następczej oceny, że umowa ta była niewiążąca (nieważna) i dochodzenia roszczeń o zwrot nienależnego świadczenia.

Oczywiste jest, że takie roszczenia mogą powstać tylko w przypadku (co najmniej częściowego) wykonania umowy. Z tej perspektywy wykonanie niewiążącej (nieważnej) umowy nie może stanowić przeszkody do ich dochodzenia. Skarżący nie wskazał na żadne argumenty prawne, które przekonywałyby o tym, że wykonanie nieważnej umowy petryfikuje stan faktyczny ukształtowany przez spełnienie nienależnych świadczeń. Co więcej, już tylko pobieżna lektura art. 410 § 2 k.c. przekonuje, że takie stanowisko jest całkowicie chybione.Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania, a stosownie do art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.

Marcin Łochowski‎ (D.Z.)[SOP]