I CO 8/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CO 8/12

POSTANOWIENIE

Dnia 4 kwietnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Dariusz Dończyk

SSN Irena Gromska-Szuster

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 4 kwietnia 2012 r.,

skargi Janusza K. o wznowienie postępowania zakończonego

uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2011 r.,

sygn. Akt /…/, stwierdzającą ważność przeprowadzonych

w dniu 9 października 2011 r. wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

W skardze o wznowienie postępowania skarżący (mający status wyborcy)

powołując jako podstawę tej skargi art. 524 k.p.c. w związku z art. 242 § 1 i 3 oraz

art. 244 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz.

112 ze zm.; dalej jako: Kodeks wyborczy lub k.w.), zarzucił m.in. naruszenie art. 48

§ 1 pkt 5, art. 379 pkt 4 i 5 w związku z art. 13 § 2 oraz art. 510 k.p.c., a także art.

2, 7, 30, 32, 37 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 i 176 ust. 1 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga o wznowienie postępowania dotyczy

postępowania zakończonego uchwałą Sądu Najwyższego, podjętą przez cały skład

Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych. W myśl zaś art. 413

k.p.c., sędzia, którego udziału lub zachowania się w procesie poprzednim dotyczy

skarga, wyłączony jest od orzekania w postępowaniu ze skargi o wznowienie.

Również z art. 48 § 1 k.p.c. wynika, że sędzia, który brał udział w wydaniu

orzeczenia objętego skargą o wznowienie, nie może orzekać co do tej skargi.

Z utrwalonej wykładni przytoczonych przepisów wynika, że wyłączenie obejmuje

wszystkie czynności wchodzące w zakres badania dopuszczalności wznowienia

oraz rozpoznawania skargi.

Wobec zaistniałej przyczyny wyłączenia sędziów wskazanej Izby sprawa

niniejsza, na podstawie przepisu § 32 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie regulaminu Sądu

Najwyższego (M.P. Nr 57, poz. 898 ze zm.), została przekazana do rozpoznania

Izbie Cywilnej.

Odnosząc się natomiast do merytorycznego aspektu sprawy, należy przede

wszystkim podkreślić, że zgodnie z art. 241 § 1 Kodeksu wyborczego, przeciwko

ważności wyborów do Sejmu można - w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników

wyborów

przez

Państwową

Komisję

Wyborczą

w

Dzienniku

Ustaw

Rzeczypospolitej

Polskiej

wnieść

-

na

piśmie

protest

do

Sądu

Najwyższego. Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz

przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty (art. 241 § 3

tego Kodeksu). Uczestnikami postępowania wszczętego w wyniku protestu

wyborczego są: wnoszący protest, przewodniczący właściwej komisji wyborczej

albo jego zastępca i Prokurator Generalny (art. 242 § 3 k.w.). W myśl art. 258 k.w.,

przytoczoną regulację stosuje się odpowiednio do wyborów do Senatu. Sąd

Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym

i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu (art. 242 § 1 k.w.).

W postępowaniu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 listopada

2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 z późn. zm.).

Z przepisów art. 244 § 1 i 2 w zw. z art. 258 k.w. wynika natomiast, że Sąd

Najwyższy na podstawie sprawozdania z wyborów przedstawionego przez

Państwową Komisję Wyborczą oraz opinii wydanych w wyniku rozpoznania

protestów, rozstrzyga o ważności wyborów oraz o ważności wyboru posła (wyboru

senatora), przeciwko któremu wniesiono protest. Także w tym postępowaniu

stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie

Najwyższym.

Rozstrzygnięcie

w

powyższym

przedmiocie

Sąd

Najwyższy

podejmuje w formie uchwały, nie później niż w 90-tym dniu po dniu wyborów, na

posiedzeniu z udziałem Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej

Komisji Wyborczej.

Treść przytoczonej regulacji świadczy, że ustawodawca w sposób ścisły

i wyraźny określił krąg uczestników postępowania prowadzonego na podstawie art.

i

k.w.

Uczestnikami

tymi

są

wyłącznie

Prokurator

Generalny

i Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej. Wyborcy, którzy wnieśli protesty

nie zostali wymienieni jako uczestnicy postępowania dotyczącego stwierdzenia

ważności wyborów oraz ważności wyboru posła (wyboru senatora), co oznacza,

że ewentualne uczestnictwo skarżącego w tym postępowaniu było niedopuszczalne

i w ogóle nie wchodziło w rachubę. Jest to okoliczność istotna, gdyż zgodnie z art.

524 § 2 k.p.c., w postępowaniu nieprocesowym zainteresowany, który nie był

uczestnikiem

postępowania

zakończonego

prawomocnym

postanowieniem

orzekającym co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli

postanowienie to narusza jego prawa. W takim wypadku stosuje się przepisy

o wznowieniu

postępowania

z

powodu

pozbawienia

możności

działania.

Szłoby zatem o podstawę wznowienia przewidzianą w art. 401 pkt 2 k.p.c.

Skoro jednak skarżący w ogóle nie mógł być uczestnikiem postępowania

dotyczącego ważności wyboru do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej oraz ważności wyboru posłów i wyboru senatorów, to

w rezultacie nie może też domagać się wznowienia tego postępowania.

W

tym

stanie

rzeczy

skarga

o

wznowienie

postępowania

jako

niedopuszczalna podlegała z mocy art. 410 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

odrzuceniu. Dlatego też orzeczono, jak w sentencji.

jw