I CNP 56/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CNP 56/07

POSTANOWIENIE

Dnia 12 października 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski

w sprawie ze skargi L.B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu Okręgowego w W.

z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt [...]

wydanego w sprawie z urzędu

w postępowaniu upadłościowym U. Spółki z o.o.

w przedmiocie odwołania syndyka L.B.,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 października 2007 r.

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 7 lutego 2007 r. oddalił

zażalenie L.B. na postanowienie Sądu Rejonowego w W. w części orzekającej o

odwołaniu L.B. z funkcji syndyka masy upadłości w postępowaniu upadłościowym

„U." sp. o.o. Od postanowienia z dnia 7 lutego 2007 r. L.B. wniosła na podstawie

art. 4241 § 1 k.p.c. skargę, w której żądała stwierdzenia niezgodności zaskarżonego

orzeczenia z prawem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

przysługuje - przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 424 § 1 k.p.c. –

od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie

w sprawie, a w wyjątkowych wypadkach wskazanych w art. 424 1 § 2 k.p.c. także od

takiego orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji.

W świetle przytoczonego uregulowania zasadniczego znaczenia nabiera

kwestia czy zaskarżone postanowienie jest orzeczeniem kończącym postępowanie

w sprawie. Wyjaśnienie tej kwestii, istotnej z punktu widzenia zaskarżalności

orzeczeń

skargą

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego

orzeczenia, wymaga zdefiniowania pojęcia „postanowienie kończące postępowanie

w sprawie". W judykaturze i doktrynie pojęcie to jest definiowane rozbieżnie i przy

zastosowaniu różnych kryteriów. Można spotkać wypowiedzi, według których

postanowieniami kończącymi postępowanie w sprawie są: takie, które zamykają

drogę do wydania wyroku; po wydaniu których dalsze postępowanie nie może się

toczyć; które kończą sprawę jako pewną całość poddaną pod osąd; w wyniku

których wykluczona zostaje możliwość przedsiębrania w danej sprawie dalszych

czynności; które kończą całość postępowania, a nie tylko jego fragment;

które zamykają drogę do wydania wyroku; które dotyczą całości sprawy, będąc

ostatnim

orzeczeniem

wydanym

w

postępowaniu.

Przyjmuje

się,

że w sformułowaniu „postanowienie kończące postępowanie w sprawie" słowo

„sprawa" występuje w znaczeniu materialnoprawnym. W tym ujęciu „sprawę" należy

rozumieć jako całość sporu (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów

z dnia 24 listopada 1998 r., III CZP 44/98, OSNC 1999, nr 5, poz. 87, uchwałę

składu siedmiu sędziów z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001, nr 1,

poz. 1, uchwałę składu 7 sędziów z dnia 6 października 2000 r., III CZP 31/00,

OSNC 2001,

nr

w przytoczonych

2,

poz.

22)

poglądach

Uwzględniając

przyjąć

należy,

dorobek

że

myśli

kończącymi

zawartych

postępowanie

w sprawie są te postanowienia, których uprawomocnienie się trwale zamyka drogę

do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty przez sąd danej instancji.

Przeciwieństwem tych postanowień są postanowienia nie kończące

postępowania w sprawie, lecz kończące w postępowaniu sądowym jedynie

zagadnienia incydentalne, uboczne.

Przedstawiona definicja postanowienia kończącego postępowanie w sprawie

sformułowana została na potrzeby sądowego postępowania rozpoznawczego,

może jednak stanowić podstawę definiowania tego pojęcia w postępowaniu

upadłościowym. Sąd Najwyższy wypowiadając się co do charakteru postanowienia

sędziego-komisarza

i

sądu

w przedmiocie

listy

wierzytelności, wydanych

na podstawie art. 161 § 2 i 165 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 1991 r. Nr 118,

poz. 512 ze zm.) stwierdził, że nie kończą one postępowania upadłościowego jako

całości. Nie przesądzają również o zasadności wierzytelności, gdyż jej uznanie lub

odmowa uznania skutkuje tylko w ramach postępowania upadłościowego i nie

wyłącza stosownego powództwa po jego ukończeniu (postanowienie SN z dnia

20 grudnia 1996 r., II CKU 68/96, niepubl.). W postanowieniu z dnia 14 listopada

1996 r., I CKU 28/96, Sąd Najwyższy uznał, że orzeczeniami kończącymi

postępowanie upadłościowe są wydane na podstawie art. 196, 217 i 218 Prawa

upadłościowego, natomiast inne postanowienia, wydawane w licznych kwestiach

wpadkowych, nie mają takiego charakteru. Podzielając stanowisko wyrażone

w powołanych orzeczeniach, stwierdzić należy, że postanowienie o odwołaniu

z funkcji

syndyka

masy

upadłości

nie

jest

postanowieniem

kończącym

postępowanie upadłościowe. Już z tych przyczyn, nie wdając się w analizę samej

skargi, należało ją odrzucić (art. 424 § 1 k.p.c.).