I CNP 48/25 · Sąd Najwyższy

I CNP 48/25 POSTANOWIENIE 19 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 19 lutego 2026 r. w Warszawie‎w sprawie ze skargi F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu ‎z 7 lutego 2025 r., XV Ca 1997/23,‎wydanego w sprawie z powództwa F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w P.‎przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.‎o zapłatę, 1. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania;

2. oddala wniosek pozwanej o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 4249 k.p.c. Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jeżeli jest oczywiście bezzasadna. Oczywista bezzasadność skargi powinna być oceniana w powiązaniu z jej celem, którym jest uzyskanie odszkodowania od Skarbu Państwa z tytułu wydania niezgodnego z prawem orzeczenia sądu (art. 417 § 1 w związku z ‎art. 4171 § 2 k.c.). Mając na względzie, że odpowiedzialność ta wiąże się z istotą władzy sądowniczej i niezawisłości sędziowskiej, w judykaturze, przy aprobacie Trybunału Konstytucyjnego, utrwaliło się stanowisko, że niezgodnym z prawem w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. w związku z art. 4171 § 2 k.c. jest tylko takie orzeczenie, którego nieprawidłowość ma charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 września 2012 r., ‎SK 4/11, OTK-A 2012, nr 8, poz. 97 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05, OSNC 2007, nr 1, poz. 17, z dnia 4 stycznia 2007 r., ‎V CNP 132/06, OSNC 2007, nr 11, poz. 174, i z dnia 13 stycznia 2017 r., ‎III CNP 3/16).

Rozumiana w ten sposób bezprawność zaskarżonego orzeczenia musi stanowić wykładnik oceny, czy złożona skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy. W okolicznościach sprawy powódka F. Sp. z o.o. S.k.a. w P. wskazała, że zaskarżony wyrok jest niezgodny z art. 45 ust. 5 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2025 r., poz. 1362, dalej – „u.k.k.”). Ten sam przepis powołany został w podstawach skargi – zdaniem powódki zaskarżony wyrok rażąco narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 5 u.k.k. Podłożem skargi była teza powódki o dokonanej przez Sąd Okręgowy rażąco błędnej wykładni art. 45 ust. 5 u.k.k. w zakresie początku biegu terminu wskazanego w tym przepisie.

Należało jednak wskazać, że interpretacja powołanego przepisu nie była jak dotąd przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, a tym bardziej brak jest w tej materii utrwalonej linii orzeczniczej tego Sądu. Przeciwnie, problem interpretacyjny stanowiący clou skargi jest obecnie przedmiotem przedstawionych Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnień prawnych (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2025 r., III CZP 15/25) i postępowania toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej na podstawie art. 267 TFUE (por. sprawa C-566/24, Helpfind Recovery), a judykatura sądów powszechnych nie jest jednolita.

Wydając zaskarżony wyrok Sąd a quo opowiedział się za jednym ze stanowisk występujących w orzecznictwie, przy czym argumenty powołane na rzecz tego zapatrywania, mimo że niebezdyskusyjne, nie wykraczały poza granice wykładni prawa. W konsekwencji, nie negując wagi racji powołanych przez skarżącą na rzecz preferowanego przezeń stanowiska, dominującego skądinąd w doktrynie, interpretacja przyjęta przez Sąd a quo, w braku ustabilizowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, nie poddawała się kwalifikacji w kategoriach oczywistego, bezdyskusyjnego, błędu.

Tymczasem tylko taka – niepodlegająca dyskusji i widoczna prima vista – wadliwość zaskarżonego orzeczenia może uzasadniać odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa na podstawie art. 4171 § 2 k.c. Podkreślenia wymagało w tym kontekście, że kontrola legalności rozstrzygnięcia sądu w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ma specyficzny charakter. Nie służy – inaczej niż w przypadku skargi kasacyjnej – zmianie nieprawidłowego rozstrzygnięcia lub otwarciu drogi do ponownego osądzenia sprawy zgodnie z wykładnią prawa przyjętą przez Sąd Najwyższy, lecz zbadaniu, czy zachodzą przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa.

Warunki te nie są spełnione, jeżeli sąd dokonał wyboru jednego z możliwych sposobów interpretacji przepisów prawa, choćby nawet interpretacja ta w ocenie Sądu Najwyższego byłaby nieprawidłowa i w postępowaniu kasacyjnym uzasadniałaby uchylenie zaskarżonego orzeczenia (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2024 r., II CNPP 39/22 i z dnia 8 stycznia 2026 r., II CNPP 12/22 oraz powołane tam dalsze orzecznictwo).Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi do rozpoznania.Z tych względów, na podstawie art. 4249 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania skargowego na rzecz pozwanej oddalono, ponieważ w odpowiedzi na skargę ograniczono się do wniosku o jej oddalenie, nie podnosząc żadnych żądań ani argumentów w przedmiocie przyjęcia jej do rozpoznania. Paweł Grzegorczyk (K.G.)[a.ł]‎