I CNP 47/25 · Sąd Najwyższy

I CNP 47/25 POSTANOWIENIE 8 lipca 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela na posiedzeniu niejawnym 8 lipca 2026 r. w Warszawie‎w sprawie ze skargi M. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem‎prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku‎z 28 listopada 2024 r., I C 1490/24 upr,‎wydanego w sprawie z powództwa T. w W.‎przeciwko M. M.‎o zapłatę, odrzuca skargę.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 28 kwietnia 2025 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku uchylił w całości nakaz zapłaty wydany 21 lutego 2020 r. w postępowaniu upominawczym oraz zasądził od M. M. na rzecz T. w W. 2 376,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od: 1 263,00 zł od 26 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty i 1 113,00 zł od 21 czerwca 2019 r. do dnia zapłaty.Pozwany zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono, stosując art. 4241 § 2 k.p.c. - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi.W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że każde z wymagań przewidzianych w art. 4245 § 1 k.p.c. jest indywidualne i niezależne, a zatem każde powinno być wyraźnie wyodrębnione i wypełnione.

Brak choćby jednego z nich powoduje, że skarga jest dotknięta istotną wadą, nienaprawialną w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych i podlega odrzuceniu a limine (zob. postanowienie SN z 23 kwietnia 2015 r., V CNP 56/14).Skargą zaskarżono wyrok sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 4241 § 2 k.p.c. w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.

Stąd też skarga powinna zawierać stosowny wywód, wskazujący, że w okolicznościach sprawy zachodzi wyjątkowy wypadek, a niezgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem wynika z naruszenia skonkretyzowanych podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Skarga nie spełnia wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. W postanowieniu Sądu Najwyższego z 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06 stwierdzono, że za potraktowaniem sytuacji jako wyjątkowej w rozumieniu powołanego wyżej przepisu, może dojść w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub uzyskania błędnej informacji od pracownika sądu.

Skarżący tego typu okoliczności nie wskazał. Nie została spełniona również kolejna przesłanka przewidziana w art. 4241 § 2 k.p.c. W wypadku powołania się na naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego konieczne jest bowiem wykazanie, że dana zasada istnieje i ma podstawowe znaczenie dla porządku prawnego oraz dokładne określenie w jaki sposób doszło do naruszenia tej zasady w wyniku wydania orzeczenia. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego niewykazanie przez skarżącego, że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego, niezaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji, powoduje odrzucenie skargi przez Sąd Najwyższy (zob. postanowienia SN: z 9 lutego 2006 r., IV CNP 41/05; z 6 grudnia 2006 r., V CNP 142/06; z 18 grudnia 2006 r., IV CNP 115/06 oraz z 13 lutego 2007 r., I CNP 85/06).Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. odrzucił skargę pozwanego. [S.J.] [r.g.]