I CNP 42/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CNP 42/06

POSTANOWIENIE

Dnia 18 sierpnia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski

w sprawie ze skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej Z. w W.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Rejonowego w W.

z dnia 9 stycznia 2006 r.,

w sprawie z powództwa Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej Z. w W.

przeciwko A. K.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 sierpnia 2006 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2006 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo

Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej Z. w W. przeciwko A. K. o zapłatę kwoty

5.956,72 zł z ustawowym odsetkami od dat określonych w pozwie.

We wniesionej na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c. skardze strona powodowa

zażądała stwierdzenia niezgodności z prawem wskazanego wyroku Sądu pierwszej

instancji, zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r.

o spółdzielniach mieszkaniowych (jedn. tekst: Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116

ze zm.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie

została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze

przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przepis ten

wyraża zasadę, że przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności

z

prawem

prawomocnego

orzeczenia

jest

wykorzystanie

przez

stronę

przysługujących jej środków prawnych. Wyjątek od wskazanej zasady przewiduje

art. 4241 § 2 k.p.c., który w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej

środków prawnych, dopuszczalność skargi od orzeczenia sądu pierwszej lub

drugiej instancji uzależnia od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek:

istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem

o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad

porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC

2006, nr 6, poz. 113).

Ocenę, czy wystąpił wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 424 1 § 2

k.p.c., poprzedzić musi analiza okoliczności nieskorzystania przez skarżącą

z przysługujących jej środków prawnych. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik

strony powodowej został prawidłowo zawiadomiony o wyznaczonym na dzień

3 stycznia 2006 r. terminie rozprawy, na której się jednak nie stawił.

Po zamknięciu tej rozprawy Sąd odroczył ogłoszenie wyroku do dnia 9 stycznia

2006 r. Strona powodowa nie wystąpiła z żądaniem sporządzenia uzasadnienia

wyroku wydanego tego dnia ani też nie zaskarżyła go apelacją, wskutek czego

uprawomocnił się on z dniem 31 stycznia 2006 r. Dopiero po ponad trzech

miesiącach

od

tej

daty

strona

powodowa

wyraziła

zainteresowanie

rozstrzygnięciem sprawy, składając dnia 4 maja 2006 r. wniosek o wydanie odpisu

wyroku Sądu Rejonowego. Strona powodowa nie wskazała żadnych okoliczności

uzasadniających zaniechanie zaskarżenia apelacją orzeczenia Sądu pierwszej

instancji, które – jak można wnosić z rozpoznawanej skargi – oceniła jako

niezgodne z prawem. Należy również podkreślić, że strona powodowa w toku

całego postępowania zakończonego zaskarżonym orzeczeniem reprezentowana

była przez profesjonalnego pełnomocnika. Okoliczności te przemawiają za

uznaniem, że nieskorzystanie przez stronę powodową z przysługującego jej prawa

do wniesienia apelacji od orzeczenia Sądu pierwszej instancji nie nastąpiło

w warunkach,

które

można

by

zakwalifikować

jako

wyjątkowy

wypadek

w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c.

Nie można ponadto zaaprobować stanowiska skarżącej, że naruszenie art. 4

ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych stanowi naruszenie podstawowej

zasady porządku prawnego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że

przez podstawowe zasady porządku prawnego należy rozumieć fundamentalne

zasady ustroju społeczno-politycznego, a więc zasady konstytucyjne, oraz naczelne

zasady rządzące poszczególnymi dziedzinami prawa: cywilnego, rodzinnego,

pracy, a także prawa procesowego (por. postanowienia z dnia 26 lutego 2003 r.,

II CK 13/03, OSNC 2004, nr 5, poz. 80 oraz z dnia 21 kwietnia 1978 r., IV CR

65/78, OSNC 1979, nr 1, poz. 12). Przepis art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach

mieszkaniowych nakłada na członków spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze

prawa

do

lokali,

obowiązek

uczestniczenia

w

określonych

wydatkach

i zobowiązaniach spółdzielni przez uiszczanie opłat. Znaczenie normy wyrażonej

w tym przepisie ogranicza się do prawa spółdzielczego i sprowadza się do

uregulowania niektórych majątkowych aspektów stosunku prawnego pomiędzy

spółdzielnią mieszkaniową a jej członkiem. Nie może być ona zatem uznana za

podstawową zasadę porządku prawnego. W konsekwencji należy przyjąć, że

naruszenie prawa podniesione w skardze nie ma charakteru kwalifikowanego i –

gdyby nawet miało miejsce – nie mogłoby stanowić przesłanki dopuszczalności

skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

wniesionej na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c.

W myśl art. 4248 § 2 in fine k.p.c. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli nie

zachodzi wyjątek, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. Wypełniając dyspozycję

tego przepisu, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

db