I CNP 3/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CNP 3/07

POSTANOWIENIE

Dnia 21 lutego 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski

w sprawie ze skargi A.P. prowadzącego działalność gospodarczą

pod nazwą A.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku zaocznego Sądu Okręgowego w W.

z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt [...],

w sprawie z powództwa C. S.A.

przeciwko A.P. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą A.

o wydanie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lutego 2007 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Pozwem z dnia 23 grudnia 2004 r. strona powodowa domagała się

nakazania pozwanemu wydania dwóch samochodów ciężarowych. Odpis pozwu

wysłany został na adres wskazany w pozwie jako adres zamieszkania pozwanego.

Po dwukrotnym awizowaniu przesyłki uznano ją za doręczoną na podstawie art.

139 § 1 k.p.c.

Wyrokiem zaocznym z dnia 3 marca 2005 r. Sąd Okręgowy w W. nakazał

pozwanemu wydanie stronie powodowej wymienionych pojazdów. Odpis wyroku

wysłano na adres pozwanego podany w pozwie. Po dwukrotnym awizowaniu

uznano go za doręczony na podstawie art. 139 § 1 k.p.c.

W

związku

z

wymienionym

wyrokiem

zaocznym

pozwany

wniósł

o stwierdzenie jego niezgodności z prawem, zarzucając naruszenie art. 138 i 139

§ 1 k.p.c. Skarżący podniósł, m.in., że powołany wyrok zaoczny nie został mu

skutecznie doręczony i termin do wniesienia od niego sprzeciwu jeszcze nie

rozpoczął biegu. Wskazał, że wyrok ten nie jest prawomocny.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie

została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze

przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przepis ten

wyraża zasadę, że przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności

z

prawem

prawomocnego

orzeczenia

jest

wykorzystanie

przez

stronę

przysługujących jej środków prawnych. Wyjątek od wskazanej zasady przewiduje

art. 4241 § 2 k.p.c., który w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej

środków prawnych, dopuszczalność skargi od orzeczenia sądu pierwszej lub

drugiej instancji uzależnia od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek:

istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem

o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad

porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności, albo praw człowieka i obywatela

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC

2006, nr 6, poz. 113). Wniesienie skargi od orzeczenia sądu pierwszej instancji na

podstawie art. 4241 § 2 k.p.c. nie jest jednak dopuszczalne, jeżeli możliwa jest

zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków

prawnych.

Gdyby podzielić stanowisko skarżącego, że zaskarżony wyrok zaoczny nie

został mu skutecznie doręczony, a termin do wniesienia od niego sprzeciwu nie

rozpoczął swego biegu i orzeczenie to się jeszcze nie uprawomocniło,

przedmiotową skargę należałoby ocenić jako niedopuszczalną, gdyż skarga

o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje wyłącznie od orzeczeń

prawomocnych.

Skargę należy uznać za niedopuszczalną również w razie przyjęcia, że

zaskarżony wyrok zaoczny stał się prawomocny. Skarżący twierdzi mianowicie, że

kierowane do niego przesyłki sądowe były błędnie adresowane, gdyż wówczas

zamieszkiwał już pod innym adresem, przy czym znanym sądowi. Z utrwalonego

orzecznictwa wynika tymczasem, że doręczenie pozwanemu odpisu pozwu,

a następnie

wyroku

zaocznego

z

naruszeniem

kodeksowych

przepisów

o doręczeniach może prowadzić do nieważności postępowania. Oznacza to, że

zarzuty formułowane przez skarżącego – niezależnie od ich prawdziwości mieszczą się w ramach podstawy wznowienia postępowania z powodu nieważności

ze względu pozbawienie skarżącego możności działania wskutek naruszenia

przepisów prawa (art. 401 pkt 2 k.p.c.). Skarżący nie skorzystał jednak

z możliwości wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego

zaskarżonym wyrokiem zaocznym.

Skoro więc skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna należało

orzec jak w sentencji (art. 4248 k.p.c.).