I CNP 23/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CNP 23/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 kwietnia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie ze skargi J. J. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K.z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II Ca […] wydanego w sprawie z powództwa J. J.‎przeciwko M. W.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 kwietnia 2022 r., 1) odrzuca skargę, 2) zasądza od powoda J. J. na rzecz pozwanej M. W. kwotę 467 (czterysta sześćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym, 3) oddala wniosek adw. S. Z. o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

UZASADNIENIE

Skarżący J. J. domagał się stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 października 2017 r., (sygn. akt II Ca (…)) wydanego w sprawie o zapłatę. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 471 w zw. z art. 734 § 1 i 2 oraz 750 k.c. na skutek przyjęcia, że nie rodzi odpowiedzialność odszkodowawczej po stronie pełnomocnika procesowego (pozwanej M. W. jako pełnomocnika J. J. ) działanie polegające na braku realizacji woli mocodawcy i sprzeczne z wyrażonymi przez niego życzeniami i poleceniami.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Poza wykazaniem przesłanek dopuszczalności skargi określonych w art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku powinna spełniać wymagania formalne określone w art. 4245 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, skarga o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego została wniesiona ze wskazaniem w jakiej części zostało zaskarżone, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienie, wskazanie przepisu prawa, z którym orzeczenie to jest niezgodne, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem.

Zachowanie powyższych wymagań konstrukcyjnych skargi podlega badaniu przez Sąd Najwyższy przy wniesieniu skargi, a uchybienie tym wymaganiom nie podlega sanowaniu. Brak więc któregokolwiek z elementów skargi skutkuje jej odrzuceniem a limine (art. 4248 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie wyjaśnił także, iż wymagania te powinny być spełnione w sposób kumulatywny, a nadto że każde ‎z nich ma charakter samoistny, powinno być zatem spełnione samodzielnie, niezależnie od innych (postanowienia z dnia 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05, nie publ. i z dnia 7 sierpnia 2012 r., III CNP 14/12, nie publ.).

W odniesieniu do wniesionej skargi w imieniu J. J. stwierdzić należy, że nie zostało spełnione przez skarżącego wymaganie określone w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., które kreuje obowiązek uprawdopodobnienia szkody wyrządzonej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy. W orzecznictwie wskazuje się, że uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody przez wydanie wyroku polega na złożeniu przez skarżącego oświadczenia, iż szkoda wystąpiła - ze wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru - oraz uwiarygodnienie tego oświadczenia przez powołanie i przedstawienie stosownych dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16).

Niezbędne jest przy tym przeprowadzenie przekonywającego wywodu wskazującego czas powstania szkody oraz związek przyczynowy między nią a wydaniem zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, BSN 2006, nr 4, s. 10). Nie chodzi przy tym o szkodę hipotetyczną (ewentualną), która może dopiero powstać w przyszłości, lecz rzeczywiście poniesioną już w chwili wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku np. przez spełnienie świadczenia na skutek wykonania prawomocnego orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2006 r., II CNP 13/05, OSNC 2006, nr 6, poz. 110 oraz z dnia 27 sierpnia 2008 r., II CNP 43/08, nie publ.).Z uzasadnienia wniesionej skargi wynika, że skarżący wiąże szkodę powstałą w wyniku wydania zaskarżonego orzeczenia (art. 4241 § 1 k.p.c.) ‎z uszczerbkiem majątkowym w wysokości 2 700 zł.

W postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem, zaskarżonym skargą, powód dochodził od pozwanej m.in. odszkodowania w kwocie 2 700 zł w związku z zasądzeniem tej kwoty tytułem kosztów postępowania od J. J. jako strony w innym postępowaniu sądowym, w którym był reprezentowany przez pozwaną jako jego pełnomocnika. Orzeczenie sądu oddalające powództwo odszkodowawcze przeciwko pozwanej z tego tytułu mogłoby być źródłem szkody u powoda jedynie wówczas, gdyby powód rzeczywiście poniósł koszty zasądzone od niego prawomocnym orzeczeniem sądu, w którym to postępowaniu na skutek – jak twierdzi niewłaściwego reprezentowania go przez pozwaną – nie udało mu się skutecznie podważyć orzeczenia sądu w części zasądzającej te koszty.

Wówczas bowiem prawomocne orzeczenie sądu oddalające powództwo odszkodowawcze przeciwko pozwanej – zaskarżone obecnie skargą - byłoby przyczyną uniemożliwiającą naprawienie tak powstałej szkody przez pozwaną. Jednak we wniesionej skardze kasacyjnej w żaden sposób nie uprawdopodobniono, że skarżący rzeczywiście koszty te poniósł, a w konsekwencji, że na skutek prawomocnego wyroku zaskarżonego obecnie skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem poniósł szkodę. Nie wystarczy bowiem wykazać, że na pozwanym ciąży jedynie prawny obowiązek poniesienia tych kosztów.

Tym samym nie można uznać, aby powód uprawdopodobnił w skardze wyrządzenia mu szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy.Z tej przyczyny skarga powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem podlegała odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. Ponieważ skarga ‎o stwierdzenie niezgodności z prawem została odrzucona z powodu niespełnienia wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

O kosztach tego postępowania pomiędzy stronami orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1, 39821 i 42412 k.p.c. oraz przepisów § 15 ust. 1 i 2 w zw. z § 10 ust. 5 pkt 2 i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).