I CNP 22/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CNP 22/06

POSTANOWIENIE

Dnia 12 czerwca 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski

w sprawie ze skargi B. T. o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w M.

z dnia 4 sierpnia 2004 r., sygn. akt I Ns …/04

w sprawie z wniosku B. T.

przy […]

o stwierdzenie nabycia spadku,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 czerwca 2006 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2004 r. Sąd Rejonowy w Mł. stwierdził

nabycie spadku po Z. T. Wnioskodawca nie złożył wniosku o uzasadnienie tego

postanowienia i nie zaskarżył go apelacją.

W

związku

ze

wskazanym

postanowieniem

wnioskodawca

zażądał

stwierdzenia jego niezgodności z prawem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z dniem 6 lutego 2005 r. w sposób istotny znowelizowane zostały przepisy

kodeksu postępowania cywilnego, bowiem ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r.

o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju

sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r., Nr 13, poz. 98, dalej – ustawa z dnia

22 grudnia 2004 r.) w tytule VI księgi pierwszej części pierwszej tego kodeksu

dodano dział VIII, zatytułowany „Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia” (art. 4241 - 42412). Wprowadzenie do kodeksu

postępowania cywilnego nowego rodzaju postępowania przed Sądem Najwyższym

wiąże się z dokonaną - ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy –

Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1692; dalej –

ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r.) - nowelizacją kodeksu cywilnego w zakresie

uregulowania odpowiedzialności organów władzy publicznej za szkodę wyrządzoną

niezgodnym z prawem jej działaniem. Przepis art. 417 1 § 2 znowelizowanego

kodeksu cywilnego stanowi bowiem, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez

wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można

żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem.

Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna

decyzja

zostały

wydane

na

podstawie

aktu

normatywnego

niezgodnego

z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. W sytuacji

określonej w tym przepisie ustawodawca uzależnił więc możliwość dochodzenia

naprawienia szkody od uprzedniego stwierdzenia we właściwym postępowaniu, że

orzeczenie nie było zgodne z prawem. Aczkolwiek nowelizacja przepisów prawa

materialnego weszła w życie z dniem 1 września 2004 r. (art. 6 ustawy z dnia

17 czerwca 2004 r.), to wymagane „właściwe postępowanie”, mające na celu

uzyskanie prejudycjalnego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem,

uregulowano dopiero we wskazanych wyżej art. 4241 - 42412 k.p.c.

Powyższa kwestia temporalna została już wyjaśniona w orzecznictwie Sądu

Najwyższego. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarga

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od

orzeczeń, które stały się prawomocne od dnia 1 września 2004 r. (por. uchwała

składu siedmiu sędziów z dnia 26 października 2005 r., III BZP 1/05, Biul. SN 2005,

nr 10, s. 25, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2005 r., I CNP 1/05,

niepubl.). Wnioskodawca zaskarżył natomiast postanowienie Sądu pierwszej

instancji wydane przed tą datą, co przesądza o niedopuszczalności skargi.

Zauważyć również należy, że zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia służy od

prawomocnych orzeczeń, których zmiana lub uchylenie w drodze przysługujących

stronie środków prawnych nie była i nie jest możliwa. W wyjątkowych wypadkach,

określonych w art. 4241 § 2 k.p.c., skarga jest dopuszczalna pomimo

nieskorzystania przez stronę z przysługujących jej środków prawnych. Wystąpienie

takiego wypadku skarżący powinien jednak, zgodnie z art. 424 5 § 1 pkt 5 k.p.c.,

wykazać w skardze. Skoro nie został on wykazany w skardze wnioskodawcy, o jej

dopuszczalności decydują przesłanki określone w art. 424 1 § 1 k.p.c. Przedmiotowa

skarga przesłanek tych nie spełnia, gdyż wnioskodawca nie skorzystał we

właściwym czasie z prawa do wniesienia apelacji od postanowienia Sądu

Rejonowego w M.z dnia 4 sierpnia 2004 r. W konsekwencji, również z tych

względów skarga jest niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu (art. 424 8 § 1 k.p.c.).

Z podanych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 4248 § 1

k.p.c.).

jc