I CNP 179/22 · Sąd Najwyższy

I CNP 179/22 POSTANOWIENIE 23 stycznia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz na posiedzeniu niejawnym 23 stycznia 2024 r. w Warszawie‎w sprawie ze skargi A.B. o stwierdzenie niezgodności z prawem‎prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu‎z 16 grudnia 2021 r., II Ca 2436/19,‎wydanego w sprawie z wniosku A.B.‎z udziałem Z.M. i W.M.‎o zniesienie współwłasności i o zmianę podziału do korzystania, 1.odrzuca skargę; 2.zasądza od skarżącego na rzecz uczestników kwotę 5.400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem kosztów postępowania‎z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie‎w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. (K.L.)3.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 8 sierpnia 2019 r., wydanym w sprawie I Ns 160/16, Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieścia z siedzibą we Wrocławiu, w sprawie z wniosku A. K. przy udziale Z. M., W. M., oddalił wniosek o zniesienie współwłasności (pkt I), oddalił wniosek o zmianę podziału do korzystania (pkt II), oddalił żądanie wnioskodawczyni oraz uczestników o rozliczenie nakładów na nieruchomość wspólną (pkt III), oddalił żądanie uczestników zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez wnioskodawczynię z nieruchomości wspólnej (pkt IV), ustalił, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (pkt V), nakazał wnioskodawczyni, aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu) kwotę 5.447,73 zł tytułem wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa (pkt VI).

Postanowieniem z 16 grudnia 2021 r., wydanym w sprawie II Ca 2436/19, Sąd Okręgowy z siedzibą we Wrocławiu, na skutek apelacji wnioskodawczyni i zażalenia uczestników, oddalił apelację (pkt I), zmienił postanowienie w punkcie V. w ten sposób, że zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestników 14.417 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (pkt II), oddalił zażalenie w pozostałym zakresie (pkt III), zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestników 5.400 zł kosztów postępowania apelacyjnego (pkt IV). Wnioskodawczyni zaskarżyła skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia postanowienie Sądu Okręgowego, wskazując naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r.; art. 212 § 2 k.c., art. 5 k.c.) oraz prawa procesowego (art. 25 k.p.c.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, którego celem jest uzyskanie prejudykatu umożliwiającego dochodzenie od Skarbu Państwa roszczeń odszkodowawczych za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej.Zgodnie z art. 4245 k.p.c., skarga powinna zawierać: oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości lub w części; przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie; wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny; uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy; wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono, stosując art. 4241 § 2 - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi; wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem.

Ponadto skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego. Jak zaznaczono powyżej skarga jest traktowana jako nadzwyczajny środek prawny. W związku z tym musi spełniać nie tylko wymagania formalne stawiane pismu procesowemu (tak jak to stanowi art. 4245 § 2 k.p.c.), ale też rygorystyczne wymogi określone w art. 4245 § 1 k.p.c. (które zostały już wyliczone powyżej). W kontekście każdego z tych wymogów (art. 4245 § 1 k.p.c.), należy wskazać, iż ich niespełnienie nie podlega „uzdrowieniu”, lecz skutkuje, z mocy art. 4248 § 1 k.p.c., obligatoryjnym odrzuceniem skargi.

Wniesiona skarga nie spełnia wymagania wymienionego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.. Nie uprawdopodobniono wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie postanowienia, którego skarga dotyczy. W doktrynie (przykładowo M. Sieńko [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1-477(16), red. M. Manowska, LEX/el. 2022, art. 424(5)) i orzecznictwie istnieją już ugruntowane poglądy wskazujące, iż uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody nie polega na przytoczeniu samych twierdzeń o jej zaistnieniu (postanowienie SN z 25 lipca 2006 r., III CNP 40/06).

Podnosi się, iż składając oświadczenie o wystąpieniu szkody, skarżący musi wskazać czas jej powstania, postać, rozmiar i adekwatny związek przyczynowy między tak określoną szkodą a zaskarżonym wyrokiem (postanowienia SN: z 7 kwietnia 2009 r., II CNP 1/09; postanowienie SN z 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05). To zaś oświadczenie powinno być uwiarygodnione przez powołanie i przedstawienie dowodów, jak również innych środków, nieuznawanych przez kodeks za dowody (postanowienia SN z 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05; postanowienie SN z 13 grudnia 2005 r., I CNP 28/05; postanowienie SN z 23 lipca 2006 r., IV CNP 23/06).

Sąd podziela wcześniej wyrażane stanowisko sprowadzające się do przekonania, że szkoda spowodowana przez wydanie orzeczenia, powinna powstać później niż w dacie wydania orzeczenia (przykładowo jedynie: postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2006 r., III CNP 46/06). Skarżący nie uprawdopodobnił wysokości szkody powstałej po wydaniu orzeczenia przez Sąd Okręgowy (nie wyartykułował jaki był faktycznie zakres poniesionej szkody, a wskazał jedynie na hipotetyczne koszty w wysokości 25000 zł). Szkodą w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. jest natomiast uszczerbek w majątku poszkodowanego, który ma charakter rzeczywisty, nie hipotetyczny, spodziewany lub „odłożony” w czasie (przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2010 r., III CNP 48/10).

Nie można pominąć okoliczności, iż skarżący wskazał, że faktycznie uiścił koszty postępowania z I i II instancji w łącznej wysokości 21273,11 zł. W tym miejscu należy jednak dodać, że nawet uprawdopodobnienie szkody polegającej na zapłacie kosztów sądowych nie może stanowić spełnienia wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. (przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z 27 lipca 2006 r., II BP 11/06). Ponadto skarga wnioskodawczyni nie spełnia również wymagania, o którym mowa w art. 4245 §1 pkt 5 k.p.c., tj. wykazania, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

Na tę kwestię zwrócono również uwagę w odpowiedzi na skargę (wniesionej przez uczestników), a wywód ten został przez Sąd zaakceptowany (w kontekście treści skargi). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c., odrzucił skargę. O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł stosownie do zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, biorąc pod uwagę art. 98 § 1 i 11 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c., § 10 ust. 5 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. [SOP] [ał]