I CNP 12/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CNP 12/11

POSTANOWIENIE

Dnia 25 sierpnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski

w sprawie skargi Banku Zachodniego WBK S.A. z siedzibą we W.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia

Sądu Rejonowego z dnia 13 września 2010 r.,

wydanego w sprawie upadłościowej Laboratorium Frakcjonowania Osocza Spółki z

o.o. z siedzibą w M. w przedmiocie zażalenia wierzyciela

Skarbu Państwa – Ministra Finansów na postanowienie wydane na skutek

rozpoznania zarzutów wierzyciela Banku Zachodniego WBK S.A. z siedzibą

we W. do plan podziału sum uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości

i ruchomości obciążonych rzeczowo,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 sierpnia 2011 r.,

odrzuca skargę i zasądza od Banku Zachodniego WBK S.A.

z siedzibą we W. na rzecz Skarbu Państwa – Ministra Finansów

zastępowanego przez Prokuratorię Generalną kwotę 5400 (pięć

tysięcy

czterysta)

procesowego.

złotych

tytułem

kosztów

zastępstwa

Uzasadnienie

Wierzyciel Bank Zachodni WBK S.A. wniósł w dniu 23 września 2010 r. skargę

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego

postanowienia

Sądu Rejonowego z dnia 13 września 2010 r., którym zmienione zostało

postanowienie sędziego komisarza z dnia 21 czerwca 2010 r. w ten sposób, że zarzuty

Banku co do planu podziału sum uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości i

ruchomości obciążonych rzeczowo oddalił.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest

środkiem wyjątkowym. Zasadą bowiem jest, że prawomocność, tworzy nowy stan

prawny pomiędzy stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie ewentualne

naruszenia prawa; którymi orzeczenie ewentualnie jest dotknięte. Z tego względu

wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 4245 § 1 k.p.c. należy

interpretować ściśle.

Do omawianej kategorii wymagań należy uprawdopodobnienie wyrządzenia

szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy (art. 4245 § 1

pkt 4). Uwzględnienie bowiem skargi i stwierdzenie, że prawomocne orzeczenie jest

niezgodne z prawem, ma charakter prejudykatu, gdyż stwarza możliwość dochodzenia

od państwa odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez jego wydanie. Spełnienie

tego wymagania polega na wskazaniu rodzaju i rozmiaru szkody. Wywód ten powinien

także zawierać informację dotyczącą czasu jej powstania i określać związek

przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem. Nie jest spełnieniem

tego wymagania odwołanie się do szkody niesprecyzowanej, hipotetycznej, czy też

mogącej powstać w przyszłości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11

sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006 nr 1, poz. 16, z dnia 31 stycznia 2006 r., IV

CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141 i z dnia 27 października 2005 r., V CNP

28/05 niepublikowane). W skardze odwołano się do szkody, która jeszcze nie

wystąpiła, a więc szkody przyszłej i w rezultacie nie zostało spełnione wymaganie

określone w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.).

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia –

stosownie do treści art. 4241 § 1 k.p.c. w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia

22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U.

Nr 155, poz. 1037, dalej „ustawa nowelizująca”), która weszła w życie w dniu

25 września 2010 r. przysługuje od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji

kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została

wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących

stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W wyjątkowych sytuacjach,

określonych w § 2 powołanego przepisu, skarga przysługuje od prawomocnego

wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie,

jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest

możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie

środków prawnych.

Powołany przepis określa zatem precyzyjnie, jakie orzeczenie wydane

w postępowaniu cywilnym może zostać zaskarżone tym środkiem zaskarżenia.

Skarga nie przysługuje bowiem od każdego orzeczenia, jakie zostało wydane przez

sąd, a jedynie od tych, które w przepisach wyraźnie zostały określone. Tym samym,

ten szczególny środek przysługuje od prawomocnych wyroków sądu drugiej

instancji (art. 4241 § 1 k.p.c.), w sytuacjach wyjątkowych także od wyroków sądu

pierwszej instancji (4241 § 2 k.p.c.) oraz od postanowień wydanych w postępowaniu

nieprocesowym, które zostały objęte hipotezą unormowania zawartego w art. 519 2

k.p.c.

Poza tym zgodnie ze znowelizowanymi art. 33 i 223 p.u.n., skarga

o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje od orzeczeń wydawanych

w toku postępowania upadłościowego. Przepisy procesowe ustawy nowelizującej

zgodnie z zasadą bezpośredniego stosowania ustawy nowej należy stosować

bezpośrednio. W uzasadnieniu projektu (Sejm IV Kadencji, druk 2525) wprost

stwierdzono, że mają one zastosowanie także do orzeczeń sądowych wydanych

przed jej wejściem w życie.

Mając na względzie treść art. 4241 § 1 k.p.c. w powołanym wyżej brzmieniu

należy stwierdzić, że orzeczenie zaskarżone skargą o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego orzeczenia nie mieści się w dyspozycji tego przepisu,

a w konsekwencji wniesienie tego środka zaskarżenia w zastanej sytuacji

procesowej nie mogło być skuteczne (art. 4248 § 1 k.p.c.).

Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.).