I CNP 111/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CNP 111/09

POSTANOWIENIE

Dnia 28 maja 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie skargi E. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu Okręgowego w R.

z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt I Ca (...), wydanego w sprawie z wniosku E. K.

przy uczestnictwie E. K.

o rozgraniczenie nieruchomości,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 maja 2010 r.,

odrzuca skargę i zasądza od E. K. na rzecz E. K. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł

tytułem zwrotu kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi.

Uzasadnienie

Uczestnik postępowania, E. K. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 18 września

2007 r., którym oddalono jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia

22 marca 2007 r. Sąd I instancji ustalił granicę pomiędzy działką nr (...), stanowiącą

własność wnioskodawczyni E. K., położoną w Hucie G.(...), objętą księgą wieczystą KW

nr (...), a działką nr (…)/1, stanowiącą własność uczestnika E. K., dla której Sąd

Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą KW nr (...), – według linii ciągłej koloru

czerwonego, łączącej punkty 48-49, zaznaczone na szkicu granicznym, sporządzonym

przez biegłego geodetę B. K. w dniu 24 stycznia 2007 r.

Sporna granica rozdziela dwie działki leśne. Jej przebieg został przez Sądy

obydwu instancji określony w oparciu o stan ustalony na podstawie danych

wynikających z aktualnej mapy ewidencyjnej oraz poprzednio obowiązującej mapy

katastralnej, na podstawie której wydane zostały akty własności ziemi, potwierdzające

stan posiadania i wyznaczające stan własności na dzień 5 listopada 1971 r. Sądy

wyjaśniły, że jest to stan prawny, mający pierwszeństwo przed innymi podstawami

określenia spornej granicy, przewidzianymi w art. 153 k.c.

Podniesiony przez uczestnika postępowania zarzut zasiedzenia spornego między

stronami pasa nieruchomości pomiędzy granicą wynikającą z danych ewidencyjnych, a

stanem wyznaczonym przez uczestnika na gruncie betonowymi słupami w 2000 r., nie

został uwzględniony. Sądy oceniły, że uczestnik nie wykazał, że był samoistnym

posiadaczem tej części nieruchomości, nie wykonywał bowiem wyrębu drzew na tym

terenie, ani w inny sposób nie zaznaczył swojego władztwa wskazującego na

posiadanie właścicielskie. Za takie działanie nie zostało uznane postawienie przez niego

słupów w 2000 r.

Skarga uczestnika, E. K., o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu drugiej instancji została oparta na zarzutach naruszenia przepisów

prawa materialnego:

-

art.

k.c.

przez

jego

niewłaściwe

zastosowanie,

wskutek

podjęcia

rozstrzygnięcia jedynie na podstawie stanu prawnego, który w niniejszej sprawie

był sporny i niejednoznaczny, z pominięciem kryterium ostatniego spokojnego

stanu posiadania,

-

art. 172 k.c. przez jego niezastosowanie w sprawie, w sytuacji, w której zebrany w

sprawie materiał dowodowy wskazywał na fakt nieprzerwanego i samoistnego

posiadania spornego obszaru leśnego przez uczestnika przez ponad 30 lat.

W konkluzji skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem - art. 172 k.c.,

postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 18 września 2007 r., utrzymującego w

mocy postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 22 marca 2007 r.

Uprawdopodabniając

wyrządzenie

szkody

wydaniem

kwestionowanego

postanowienia uczestnik wskazał, że jego szkoda wynika z pomniejszenia obszaru jego

działki o około 1 ha powierzchni leśnej i wynosi 8000 zł.

Wyjaśnił także, że nie istniała możliwość wzruszenia zaskarżonego orzeczenia w

drodze skargi o wznowienie postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego

orzeczenia,

powinna

zawierać

szereg

koniecznych

elementów

konstrukcyjnych. Należą do nich:

1) oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono

zaskarżone w całości lub w części,

2) przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie,

3) wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne,

4) uprawdopodobnienie

wyrządzenia

szkody,

spowodowanej

przez

wydanie

orzeczenia, którego skarga dotyczy,

5) wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków

prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono stosując

art. 4241 § 2 - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi,

6) wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem.

7) Każdy z tych elementów ma samodzielną rolę i musi być wyodrębniony

w skardze, a także wypełniony odpowiednią treścią.

Skarga złożona przez uczestnika nie zawiera prawidłowo sformułowanego

elementu konstrukcyjnego, jakim jest wymagane przez art. 424 5 § 1 pkt 5 k.p.c.

wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków

prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono stosując art.

4241 § 2 k.p.c. - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi.

Skarżący ograniczył się do wskazania, że nie zachodzą podstawy do wznowienia

postępowania,

zupełnie

jednak

pominął

rozważenie

możliwości

zaskarżenia

postanowienia Sądu Okręgowego w R. skargą kasacyjną i przyczyny nieskorzystania

przez uczestnika z tej możliwości, przewidzianej w art. 5191 § 1 k.p.c.

Tymczasem wymaganie ustanowione w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., jak już

wielokrotnie wyjaśniał Sąd Najwyższy (por. postanowienia z dnia 17 sierpnia 2005 r., I

CNP 5/05, OSNC 2006/1/17; z dnia 13 grudnia 2005 r., I CNP 28/05, niepubl., z dnia 16

grudnia 2005 r., I CNP 37/05, niepubl., z 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05, OSNC

2006/7-8/140) jest spełnione, gdy skarżący przeprowadzi wywód, iż ani skarga

kasacyjna, ani skarga o wznowienie postępowania nie są w sprawie dopuszczalne albo

z innych przyczyn nie mogą zostać skutecznie wniesione, a nadto, że środkami

umożliwiającymi wzruszenie orzeczenia nie mogą być także inne narzędzia procesowe,

wśród których przykładowo wymienia się powództwo przeciwegzekucyjne lub specjalne

środki funkcjonujące w postępowaniu nieprocesowym. Wywód taki jest zbędny jedynie

wówczas,

gdy

nieskuteczności

skarżący

dołączy

uruchomienie

tych

do

skargi

środków

odpisy

orzeczeń

procesowych.

dowodzących

Dopiero

bowiem

bezskuteczność lub brak narzędzi procesowych może - w wypadku wystąpienia szkody uzasadniać wdrożenie nadzwyczajnego środka prawnego, jakim jest skarga o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Konsekwencją niespełnienia przez skarżącego wymagań stawianych skardze w

art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. jest jej odrzucenie na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. Orzeczenie

o kosztach postępowania ze skargi uzasadnia art. 424 12 w zw. z art. 39821, art. 391 § 1,

art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99 k.p.c.